به نام مرجعِ همه امور

شیوه‌نامه ایران

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

شیوه‌نامه ایران

راهنمای استناد به منابع اطلاعات فارسی و انگلیسی

سیروس علیدوستی

فخرالسادات محمدی

حمید كشاورز

محمد ابویی اردكان

1391

شیوه‌نامه ایران

راهنمای استناد به منابع اطلاعات فارسی و انگلیسی

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

سیروس علیدوستی

فخرالسادات محمدی

حمید كشاورز

محمد ابویی اردكان

© 1391: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

طرح جلد: سعید زراعتی | نوبت چاپ: سوم ـ 1391 | شمارگان: 1250 | بها: 45000 ریال

تلفن پخش: 88899680 (021)

این كتاب از انتشارات پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران است كه با همكاری نشر چاپار منتشر شده است.

تقدیم به مهران و بابك

ـ سیروس علیدوستی

تقدیم به پدر و مادرم

ـ فخرالسادات محمدی

تقدیم به روان پاك پدرم

ـ حمید كشاورز

تقدیم به سجاد

ـ محمد ابویی اردكان

پیش‌گفتار چاپ اول

پدیدآورنده هر اثر علمی نوشتار خود را بر دو ستون استوار می‌دارد؛ یا بر پایه اندیشه‌ها و یافته‌های خود سخن می‌گوید یا از گفته‌ها و نوشته‌های دیگران بهره می‌برد. اخلاق علمی حكم می‌كند كه استفاده از كلام و نوشتار دیگران با اشاره به منبع آنها باشد تا خوانندگان بتوانند به سرعت و سهولت اصل منبع را بازشناسند و اگر احتیاج بود به آن مراجعه كنند. چنین رویكردی موجب شده است كه همراه با رشد علم، روشهای گوناگونی برای استناد یا ارجاع به منابع پدید آیند. این روشها اندك اندك ساخت یافته‌اند و از سوی مراجع معتبر در قالب شیوه‌نامه‌هایی به انتشار درآمده‌اند. برخی از این شیوه‌نامه‌ها از شهرت واعتبار بیشتری برخوردارند كه از جمله آنها می‌توان به «شیوه‌نامه شیكاگو» اشاره كرد كه قدمتی بیش از یكصد سال دارد و پانزدهمین و آخرین ویرایش آن در سال 2003 منتشر شده است. این شیوه‌نامه به تفصیل به معرفی نظامهای استناد پرداخته و علاوه بر قواعد كلی، شیوه استناد به انواع منابع را مانند كتاب، مقاله، و... در شكلهای چاپی و الكترونیکی ارائه كرده است. یکی از این نظامها كه امروزه همه‌گیر و رایج شده، نظام استناد نویسنده ـ تاریخ است كه مبنای تدوین شیوه‌نامه ایران نیز قرار گرفته است. البته پیش‌تر روشهایی برای استناد به منابع فارسی ارائه شده‌اند كه به جای خود مفید و قابل كاربرد هستند. با این وجود، برای استناد به آثار انگلیسی، تعداد كمی شیوه‌نامه‌های روزآمد و هم‌خوان با مراجع معتبر جهانی، به زبان فارسی وجود دارند. كمبود چنین شیوه‌نامه‌هایی باعث شده است كه ناشران و نشریه‌های علمی مختلف، روشهایی متنوع را كه گاه روش استناد به انواع منابع را نیز دربر ندارند، ملاك كار خود قرار دهند. بدین ترتیب علاوه بر دشوار شدن كار نویسندگان و ویراستاران برای پیروی از الگوهای گوناگون در آثار فارسی، امكان سرگشتگی آنها در استناد به انواع منابع نیز وجود خواهد داشت. وجود تنوع در این الگوها تحلیل استنادی را هم به عنوان یکی از روشهای تحلیل اطلاعات دشوار می‌سازد. از همین‌رو وجود شیوه‌نامه‌هایی جامع بر پایه روشهای پذیرفته شده در مجامع علمی معتبر ضروری می‌نماید كه راهنمای استناد به منابع اطلاعات فارسی و انگلیسی و قابل استفاده برای پدیدآورندگان فارسی‌زبان باشد. بدین ترتیب ناشران گوناگون نیز می‌توانند با اطمینان خاطر، شیوه‌نامه‌ای متناسب با نیازهای خود را از میان آثار موجود برگزینند.

شیوه‌نامه ایران راهنمای استناد به منابع اطلاعات فارسی و انگلیسی به صورت نویسنده ـ تاریخ و بر اساس شیوه‌نامه شیكاگو ـ ویرایش پانزدهم¹ است كه در سه بخش ارائه می‌شود. بخش اول به معرفی روش نویسنده ـ تاریخ و الگوهای پایه آن اختصاص دارد. در بخش دوم، روش استناد به انواع منابع در شكلهای چاپی و الكترونیکی تشریح و برای آنها مثالهایی ارائه می‌شود. بخش سوم نیز خلاصه‌ای از شیوه‌نامه را ارائه می‌كند كه می‌تواند از سوی ناشران و نشریه‌های علمی برای راهنمایی پدیدآورندگان استفاده شود. در این بخش نظام استنادی شیوه‌نامه «ای. پی. ای.» نیز بر اساس ویرایش پنجم آن² به اختصار تبیین و با شیوه‌نامه ایران مقایسه می‌شود. در تمام شیوه‌نامه تلاش بر ارائه مثالهایی واقعی برای استنادات فارسی بوده است، اما در مواردی كه نمونه‌ای واقعی یافت نشد، مثالهایی غیرواقعی ارائه و با علامت ستاره (∗) مشخص شدند. هر گونه تشابه اسمی در این‌گونه مثالها اتفاقی است.

این شیوه‌نامه به عنوان اثری جدید در كنار دیگر آثار موجود در این زمینه، به‌یقین با كاستیهایی همراه است. از این‌رو از خوانندگان محترم درخواست می‌شود كه با گوشزد این كاستیها و ارائه پیشنهادهایی برای تكمیل آن، راه را برای دستیابی به شیوه‌نامه‌ای بهتر هموار سازند.

سیروس علیدوستی

فخرالسادات محمدی

حمید كشاورز

محمد ابویی اردكان

پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران

تهران 1385

مقدمه

1. 1	نظام نویسنده ـ تاریخ. اخلاق، حقوق پدیدآورندگان، و احترام به خوانندگان، نویسندگان را ملزم می‌سازد كه منبع هر نقل قول مستقیم یا غیرمستقیم و هر واقعیت یا ایده‌ای را كه در اثر خود بیان می‌كنند، مشخص سازند. قواعد مستندسازی با توجه به رشته تخصصی دانشگاهی، سلیقه ناشران و نویسندگان، و نیازهای یك اثر خاص متنوع است. با این وجود، نظامهایی اصلی نیز برای استناد وجود دارند كه در این شیوه‌نامه یکی از آنها به نام نظام «نویسنده ـ تاریخ» توصیف می‌شود.

1. 2	اطلاعات ضروری. صرف‌نظر از نظام استناد، باید اطلاعات كافی برای هدایت خوانندگان به منابع مورد استفاده ارائه شود، خواه این منابع منتشرشده یا نشده باشند و به شكل چاپی یا الكترونیکی باشند. البته برای نشریه‌های ادواری، انتخاب بین نظامهای استناد از سوی خود آنها صورت می‌گیرد و هر فردی كه برای یك نشریه ادواری می‌‌نویسد باید از دستورعملهای خاص آن نشریه برای نویسندگان پیروی كند.

1. 3	مرور نظام نویسنده ـ تاریخ. در نظام نویسنده ـ تاریخ، اشاره به منابع در متن

معمولاً در پرانتز و با ذكر نام خانوادگی نویسنده، تاریخ انتشار اثر، و در صورت نیاز شماره صفحه‌ای كه به آن استناد شده است، صورت می‌گیرد. جزئیات كامل این آثار در فهرستی با عنوان «منابع» یا «فهرست منابع» بیان می‌‌شوند. در این فهرست، سال انتشار اثر پس از نام كوچك پدیدآورنده قرار می‌‌گیرد. به‌جای نام كوچك نیز اغلب حرف اول آن قرار می‌گیرد و عنوانهای فرعی نیز گاهی حذف می‌‌شوند. این نظام بیشتر در جایی كارگر است كه همه یا بیشتر منابع به راحتی به شیوه استنادی نویسنده ـ تاریخ قابل تبدیل باشند. به آثار بی‌نویسنده، مجموعه دست‌نوشته‌ها، یا سایر منابعی كه به دشواری قابل تبدیل به این شیوه هستند، بیشتر در متن استناد می‌شود. برای توضیح بیشتر درباره نظام نویسنده ـ تاریخ، ن.ك. 1. 16-46.

استناد درون‌متنی:

مجموعه‌سازی عمل یا فرایند نیازسنجی، انتخاب، و دسترس‌پذیر ساختن محتوای منابع اطلاعاتی مورد نیاز جامعه كتابخانه از راه خرید، اهدا، مبادله، یا سایر روشهای مرسوم و ارزیابی مداوم آنهاست (محسنی 1382، 8). از نظر «دیانی» مجموعه‌سازی، گزینش، و فراهم‌آوری سه مفهومی هستند كه معمولاً معادل یكدیگر پنداشته می‌شوند، اما در عمل بین آنها نظم سلسله‌مراتبی قابل تمیزی وجود دارد (1377، 91).

All of Eurasia was affected by climatic oscillations during Pleistocene glacials and interglacials (Frenzel 1986). Behavioral observations can provide useful insights into evolutionary relationships, as Morris and Morris (1966, 1-24) first tried to show for the giant panda.

فهرست منابع:

محسنی، حمید. 1382. مجموعه‌سازی و خدمات تحویل مدرك. تهران: كتابدار.

دیانی، محمدحسین. 1377. مجموعه‌سازی. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

Frenzel, B. 1968. The Pleistocene vegetation of northern Eurasia. Science 161:637-49.

Morris, R., and D. Morris. 1966. Men and pandas. New York: McGraw-hill.

1. 4	استنادهای شماره‌گذاری شده. این نظام، فهرستی از منابع شماره‌گذاری شده را به‌ كار می‌برد كه در متن با شماره به آنها استناد شده است. با این روش فضای زیادی صرفه‌جویی می‌شود، اما امكان تغییرات را بدون شماره‌گذاری مجدد سلب می‌كند. شماره‌ها‌ی متن می‌توانند داخل پرانتز یا كروشه قرار گیرند یا به شكل شماره‌ها‌ی فوقانی مانند شماره پانویسها ظاهر ‌شوند. فهرست چنین منابعی به ترتیب اولین ظهور هر منبع در متن یا ترتیب الفبایی تنظیم می‌‌شود.

استناد به منابع: اجزای اصلی، شكلهای مختلف

1. 5	نگاه كلی. در این بخش چارچوب اصلی استناد به كتابها و مقاله‌ها بر اساس نظام نویسنده ـ تاریخ ارائه خواهد شد. بحث بیشتر درباره انواع منابع و همچنین عناصر تكمیلی این نظام در فصل دوم مطرح می‌شود.

1. 6	عناصر اصلی. استناد به كتابها‌، مقاله‌ها، و دیگر مواد اطلاعاتی در فهرست‌ منابع همگی شامل این عناصر هستند: نویسنده (یا ویراستار، گردآورنده، یا مترجمی كه به جای نویسنده قرار می‌‌گیرد)، عنوان (و معمولاً عنوان فرعی)، و تاریخ انتشار. برای كتابها‌، محل نشر و ناشر؛ و برای مقاله‌ها نام نشریه علمی، شماره جلد یا دوره، ‌سال انتشار، شماره(های) صفحه، و اغلب شماره نشر نیز اضافه می‌‌شوند. برای مواد اطلاعاتی‌ای به‌جز منابع چاپی مانند آثار الكترونیکی یا مواد دیداری شنیداری، رسانه‌ای كه اثر با آن ارائه شده است نیز ذكر می‌شود. برای آثار پیوسته، اطلاعات بازیابی، و گاهی تاریخ دسترسی هم منظور می‌‌شوند. عناصر خاصی در استنادهای كوتاه شده حذف می‌‌شوند. اطلاعات بیشتر درباره عناصر موجود در استناد به هر منبع به‌ویژه منابع الكترونیك در فصل دوم ارائه می‌شود.

1. 7	مثالها.

حسنی، محمد. 1383. بررسی دیدگاه ارزش‌شناسی علامه طباطبایی و دلالتهای آن در تربیت اخلاقی. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی 34 (2): 199-224.

ارغندی، رضا. 1384. روابط خارجی ایران: دولت دست‌نشانده 1320-1357. تهران: قومس.

آچسن، جین، آلن گیلكریست، و دیوید بادن. 2001. تدوین و كاربرد اصطلاحنامه. ترجمه محسن عزیزی. 1385. تهران: پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران. http://www.irandoc.ac.ir/data/books/

thesaurus/contents.htm.

(حسنی 1383، 201)

(ارغندی 1384، 56-63)

(آچسن، گیلكریست، و بادن 1385، بخش 10، 213)

Heckathorn, D. D. 1990. Collective sanctions and compliance norms: A formal theory of group-mediated social control. American Sociological Review 55:366-84.

Kasper, L. R. 1999. The Italian country table: Home cooking from Italy’s farmhouse kitchens. New York: Scribner.

Kurland, P. B. and R. Lerner, eds. 2000. The Founders’ Constitution. Chicago: Univ. of Chicago Press. http://press-pubs.uchicago.edu/founders/.

(Heckathorn 1990, 370)

(Kasper 1999, 10-11)

(Kurland and Lerner 2000, chap. 9, doc. 3)

1. 8	نام نویسنده. «نویسنده» در این شیوه‌نامه علاوه بر نویسنده(گان) به ویراستار(ان)، گردآورنده(گان)، و مترجم(ان)ی اطلاق می‌شود كه به جای نویسنده(گان) قرار می‌‌گیرند. افراد خارجی به جز نام اول و نام خانوادگی، ممكن است نامی میانی نیز داشته باشند. از این‌رو در این شیوه‌نامه، كاربرد «نام» به تنهایی به مفهوم «نام كوچك و نام خانوادگی» برای ایرانیان و «نام اول، نام میانی، و نام خانوادگی» برای خارجیان است. هر جا كه لازم باشد، «نام كوچك» برای ایرانیان و «نام اول» و «نام میانی» برای خارجیان تصریح خواهند شد. در فهرست منابعی كه به صورت الفبایی مرتب می‌شود، تنها ترتیب نام نویسنده اول معكوس و نام خانوادگی وی در ابتدا می‌آید. برای پیشگیری از اشتباه گرفتن نامها‌ی مشابه،‌ بهتر است دست‌كم درباره نویسنده نخست، از نامها‌ی كوچك شناخته شده و رایج آنها استفاده كرد. برای استفاده از حرف اول نامها، ن.ك. 2. 20-24.

1. 9	سال انتشار. سال انتشار در فهرست منابع، بلافاصله به دنبال نام(های) نویسنده(گان) می‌‌آید.

1. 10	شماره صفحات. در استنادهای درون‌متنی كه استناد معمولاً به یك عبارت یا قطعه خاص در یك كتاب یا نشریه مربوط است، تنها شماره صفحه(های) آن عبارت یا قطعه آورده می‌‌شود. در فهرست منابع هیچ شماره صفحه‌ای برای كتابها‌ نمی‌آید، اما برای یافتن ساده‌تر مقاله‌های نشریه‌های علمی، شماره صفحه ابتدایی و انتهایی آنها آورده می‌‌شوند. برای استناد به محدوده‌ای از صفحه‌ها در استنادهای فارسی بر اساس جهت نگارش، شماره اولین صفحه در سمت راست و شماره صفحه پایانی پس از آن و یك خط فاصله قرار می‌گیرد. تمام شماره‌های فارسی به صورت كامل ذكر می‌شوند. برای آثار انگلیسی نیز همین رویه دنبال می‌شود، با این تفاوت كه بر اساس جهت نگارش، شماره اولین صفحه در سمت چپ و شماره صفحه آخر پس از آن و یك خط فاصله قرار می‌گیرد. در غیر این صورت می‌توان از روش زیر استفاده كرد كه كمابیش مشابه روش خواندن اعداد است.

شماره صفحه ابتدایی

شماره صفحه پایانی

نمونه

1 تا 99

100 یا مضربی از 100

عدد كامل

3-10, 71-72, 96-117

100-104, 1100-1113

101 تا 109

201 تا 209

...

ذكر بخش تغییر یافته

101-8, 1103-4

110 تا 199

210 تا 299

...

ذكر دو یا چند رقم لازم

321-28, 498-532, 1087-89, 11564-615, 12991-13001

اگر سه رقم از یك عدد چهار رقمی تغییر كنند، عدد كامل ذكر می‌شود

1496-1504,

2787-2816

اعداد رومی همیشه به صورت كامل ارائه می‌شوند، مانند «xxv-xxviii» و «cvi-cix». برای استناد به فصلی از یك كتاب، ن.ك. 2. 88-95.

1. 11	مكان‌یابهایی برای منابع الكترونیکی صفحه‌گذاری نشده. در منابع الكترونیکی اغلب از شماره صفحه استفاده نمی‌شود. البته در این‌گونه منابع، خوانندگان شاید بتوانند برای یافتن یك نقل قول یا عبارت به صورت الكترونیکی جست‌وجو كنند؛ با این وجود، در صورت امكان عنوان، شماره فصل، پاراگراف، یا عبارتی توصیفی كه به دنبال تقسیمات ساختاری اثری می‌آید كه به آن استناد شده است، در استنادهای درون‌متنی به‌كار می‌‌روند. چنین مكان‌یابهایی شبیه دیگر استنادهای خاص بحث شده در 1. 36 هستند.

1. 12	نقطه‌گذاری. در فهرست منابع، عناصر اصلی با نقطه از هم جدا می‌‌شوند. دونقطه همیشه عنوان را از عنوان فرعی جدا می‌‌كند.

1. 13	قلم. برای عنوان كتابها‌ و نشریه‌های علمی از حروف ایتالیك (در فارسی ایرانیك یا كج) استفاده می‌‌شود. عنوان مقاله‌ها به صورت صاف در فهرست منابع ‌‌نوشته می‌شوند.

1. 14	بزرگ‌نویسی. در فهرست منابع انگلیسی، تنها نام نشریه‌ها به سبك تیتر بزرگ‌نویسی می‌شود. بزرگ‌نویسی عنوان و عنوان فرعی كتابها‌ و مقاله‌ها معمولاً از سبك جمله پیروی می‌كند. حرف اول عنوان فرعی همیشه به صورت بزرگ نوشته می‌‌شود. (ن.ك. 2. 71-72).

1. 15	شیوه نگارش عنوان منابع الكترونیکی. سبکی كه برای استناد به عنوان منابع چاپی به كار می‌رود، برای عنوان بیشتر منابع الكترونیکی نیز قابل استفاده است. نام یك اثر كامل، ایتالیك و نام بخش(های) آن به صورت صاف نوشته می‌‌شود. هنگام تردید، از كاربرد ایتالیك‌ها‌ و گیومه‌ها‌ خودداری نمایید و اطلاعات مفید را در حد ممكن ارائه كنید، چرا كه اطلاعات خیلی زیاد بهتر از اطلاعات خیلی كم است. برای مثالها،‌ ن.ك. فصل دوم.

نظام نویسنده ـ تاریخ: فهرست منابع و استناد درون‌متنی

1. 16	نگاه كلی. نظام مستندسازیِ نویسنده ـ تاریخ از دو قسمت غیرقابل چشم‌پوشی تشکیل می‌‌شود. اول، فهرست كاملی از منابعی كه به آنها استناد شده است و در این شیوه‌نامه فهرست منابع خوانده می‌‌شود و استنادهای درون‌متنی بسیار كوتاه كه معمولاً در پرانتز قرار می‌گیرند.

فهرست منابع

1. 17	كاركرد. در نظام نویسنده ـ تاریخ، فهرست منابع ابزار اصلیِ مستندسازی به‌شمار می‌رود. استنادهای درون‌متنی (ن.ك. 1. 34-46)، تنها نشانگرهایی برای اشاره به مدخلهای كامل فهرست منابع هستند.

1. 18	تعیین مكان. فهرست منابع اگر یکی باشد معمولاً در پایان یك اثر پیش از نمایه‌ قرار می‌گیرد. در كتابی با چند نویسنده، یك كتاب درسی، یا یك مقاله در نشریه علمی، هر فصل یا مقاله با فهرست منابع خود دنبال می‌‌شود كه در این صورت پیش از فهرست، عنوانی مانند «منابع» یا «فهرست منابع» قرار داده می‌‌شود.

1. 19	ترتیب الفبایی. فهرست منابع به‌ استثنای نظام استنادی شماره‌گذاری شده، همواره به صورت الفبایی مرتب و به‌ندرت به چند بخش تقسیم می‌‌شود. طبقه‌بندی منابع در صورتی مناسب است كه انواع بسیار گوناگونی از مواد اطلاعاتی فهرست ‌‌شوند. همه منابع بر اساس نام خانوادگی نویسندگان و اگر نویسنده‌ای نداشته باشند، بر اساس عنوان یا كلیدواژه‌ای فهرست می‌شوند كه به احتمال زیاد خوانندگان به جست‌وجوی آن می‌‌پردازند. در فهرست منابعِ آثار فارسی كه دارای منابعی به زبانی غیر از فارسی نیز باشند، ابتدا منابع فارسی و سپس منابع زبان دیگر الفبایی و به دنبال هم ارائه می‌شوند.

1. 20	تاریخ: عنصری اساسی. از آنجایی‌كه استنادهای درون‌متنی از نام خانوادگی نویسنده(گان)، ویراستار(ان)، مترجم(ان)، یا گردآورنده(گان) و تاریخ انتشار تشکیل می‌‌شوند، تاریخ در فهرست منابع بلافاصله پس از نام می‌آید، ن.ك. 1. 32.

حری، عباس، ویراستار. 1381. دایره‌‌المعارف كتابداری و اطلاع‌رسانی. تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

Cox, T. F., ed. 1967. Risk taking and information handling in consumer behavior. Cambridge, MA: Harvard Univ. Press.

1. 21	عنوان: بزرگ‌نویسی. عنوان و عنوان فرعی كتابها‌ و مقاله‌های انگلیسی در فهرستها‌ی منابع به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌‌شوند. توجه داشته باشید كه حرف اول عنوان فرعی نیز با حروف بزرگ نوشته می‌‌شود.

The fifth miracle: The search for the origin of life.

با این وجود، نام نشریه‌های علمی چه با حروف و چه به اختصار نوشته شوند، به سبك تیتر بزرگ‌نویسی می‌‌گردند. هنگامی‌‌كه نامها‌ خلاصه ‌‌شوند، معمولاً پس از اختصارات نقطه‌ای قرار نمی‌گیرد.

Economic Development and Cultural Change

Am J Bot

Psychiatr Genet

1. 22	عنوانهای ایتالیك‌. عنوان كتابها‌ و مجله‌ها ایتالیك می‌‌شود.

احمدزاده، سعادت. 1382. نقش زنان در انجام پژوهشهای هنری. فصلنامه كتاب 14 (2): 107-119.

كاخی، مرتضی. 1381. شیوه نگارش. ویرایش چهارم. تهران: امیركبیر.

Sturkin, Marita. 1997. Tangled memories. Berkeley and Los Angeles: Univ. of California Press.

Swidler, Ann. 1986. Culture in action. American Sociological Review 51: 273-86.

1. 23	عنوانهای فرعی. هنگامی‌‌كه فضا كم باشد،‌ گاهی عنوانهای فرعی از فهرستها‌ی منابع حذف می‌‌شوند. با این وجود به دلیل بار اطلاعاتیِ عنوانهای فرعی ذكر آنها در فهرست منابع تأکید می‌شود.

1. 24	نام نویسندگان. در فهرست منابع آثار انگلیسی به‌ویژه در علوم طبیعی، اغلب حرف اول نام كوچك و میانی نویسندگان به‌ جای شكل كامل آنها می‌آید. اما هنگامی كه حرف اول نام كوچك و میانی و همچنین نام كامل خانوادگی دو نویسنده یكسان باشد، باید از شكل كامل نامها استفاده كرد. برای استفاده از حروف اول نام بدون نقطه پس از آن، ن.ك. 2. 24. نام نویسندگان آثار فارسی به همان شكلی كه در صفحه عنوان كتاب ظاهر شده است، در فهرست منابع می‌آید. برای استنادهای درون‌متنی، ن.ك. 1. 34.

قاسمی، مژگان					فتاحی، رحمت‌الله

اعتمادی، ف.					اختیارزاده، علی

Richards, A. A.				Richards, Alfred E.

Richards, A. Ethel				Richards, B. Y.

1. 25	اختصارات. در فهرست منابع آثار انگلیسی عبارتهایی مانند «edited by» یا «translated by» معمولاً به «ed.» یا «trans.» خلاصه می‌‌شوند. این اختصارات اگر پس از نقطه بیایند، حرف اول آنها بزرگ نوشته می‌شود. واژه «University» را نیز می‌توان به «Univ.» خلاصه كرد. نام ماهها‌ی میلادی همراه با استنادهای نشریه‌های علمی انگلیسی نیز ممكن است خلاصه ‌‌شوند. در علوم پایه، معمولاً عنوان نشریه‌های علمی‌ای كه بیش از یك واژه دارند، كوتاه می‌‌شوند. در بیشتر موارد نقطه‌های پس از حرف اول واژه‌های عنوان نیز حذف می‌شود. اختصارات استاندارد برای نشریه‌های علمی ‌‌انگلیسی را در «BIOSIS Serial Sources»، «Index Medicus»، و در میان دیگر آثار مرجع می‌‌توان یافت. هر دوی این منابع، سالانه به صورت چاپی منتشر می‌شوند و به صورت پیوسته نیز در دسترس هستند. برای فهرستی محدود از اختصارات استاندارد از واژه‌های رایج در عنوان مجله‌ها به «Scientific Style and Format» یا «American Medical Association Manual of style» نگاه كنید. برای مثالهای بیشتر درباره اختصارات، ن.ك. 2. 136.

Fritzsch, Harald. 1994. An equation that changed the world. Trans. Karin Heusch. Chicago: Univ. of Chicago Press.

Ikeuchi, T. 1984. Inhibiting effect of ethidium bromide on mitotic chromosome condensation and its application to high-resolution chromosome banding. Cytogenet Cell Genet 38:56-61.

نظم مدخلها

1. 26	یك نویسنده در برابر چندین نویسنده. مدخلی با یك نویسنده پیش از مدخلی با چند نویسنده قرار می‌‌گیرد كه با نامی‌‌ واحد شروع می‌‌شوند و تنها نام نویسنده اول معكوس می‌‌شود.

حری، عباس. 1384. روش‌شناسی تحقیق در كتابداری و اطلاع‌رسانی: تحلیل اطلاع‌شناسی روشی نو در پژوهشهای کیفی. اطلاع‌شناسی 2 (3-4): 5-20.

حری، عباس، و اعظم شاهبداغی. 1383. استناد در آثار علمی: چاله‌ها و چالشها. مجله روانشناسی و علوم تربیتی 34 (2): 65-95.

Pacini, E. 1997. Tapetum character states: Analytical keys for tapetum types and activities. Can J Bot 75:1448-59.

Pacini, E., G. G. Franchi, and M. Hesse. 1985. The tapetum: It’s form, function, and possible phylogeny in embryophyta. Plant Syst Evol 149:155-85.

1. 27	نویسنده‌ای با نویسندگان همكار متفاوت. مدخلها‌ی پشت سر هم با دو یا چند نویسنده كه در آنها تنها نام نویسنده اول یكسان است، بر اساس حروف الفبای نام خانوادگی نویسندگان همكار، صرف‌نظر از تعداد آنها مرتب می‌‌شوند.

مهراد،‌ جعفر، و محمدعلی جهانیان. 1383. میزان رضایت مراجعان از خدمات كتابخانه و مراكز اطلاع‌رسانی صنعت نفت تهران. كتابداری و اطلاع‌رسانی 7 (2): 95-100.

مهراد،‌ جعفر، و سارا كلینی. 1383. پیاده‌سازی پایگاه نشریات الكترونیکی متن كامل فارسی در كتابخانه منطقه‌ای علوم و تكنولوژی. كتابداری و اطلاع‌رسانی 6 (4): 55-64.

Pacini, E., G. G. Franchi, and M. Hesse. 1985. The tapetum: It’s form, function, and possible phylogeny in embryophyta. Plant Syst Evol 149:155-85.

Pacini, E. and B. E. Juniper. 1983. The ultrastructure of the formation and development of the amoeboid tapetum in Arum italicum Miller. Protoplasma 117:116-29.

خط تیره بلند سه‌تایی برای نامها‌ی تكراری در فهرست منابع

1. 28	یك نام تكراری. برای مدخلهای متوالی‌ای كه نویسنده(گان)، ویراستار(ان)، مترجم(ان)، یا گردآورنده(گان) مشابهی دارند، یك خط تیره بلند سه‌تایی كه با یك نقطه یا یك ویرگول دنبال می‌شود، جایگزین نام(ها) پس از اولین ظهور آنها در فهرست منابع می‌گردد.

دیانی، محمدحسین. 1381. مواد و خدمات‌ كتابخانه‌ای‌ برای‌ نوسوادان‌، كودكان‌ و نوجوانان‌: ویژه‌ داوطلبان‌ آزمون‌ كارشناسی‌ ارشد كتابداری‌ و اطلاع‌رسانی. مشهد: كتابخانه‌ رایانه‌ای.‌

___. 1384. روشهای تحقیق در كتابداری. تهران: چاپار.

___، گردآورنده. 1380. فراهم‌آوری و مجموعه‌سازی فشرده درسها: ویژه داوطلبان آزمون كارشناسی ارشد كتابداری و اطلاع‌رسانی. مشهد: كتابخانه رایانه‌ای.

Squire, Larry R. 1986. The hippocampus and the neuropsychology of memory. In Neurobiology of the Hippocampus. Edited by W. Seifert, 491-511. New York: Oxford Univ. Press.

___.1987. Memory and brain. New York: Oxford Univ. Press.

Krueger, Anne O., ed. 1983. Trade and employment in developing countries. Vol. 3. Synthesis and conclusions. Chicago: Univ. of Chicago Press.

___, ed. 1998. The WTO as an international organization. Chicago: Univ. Press.

1. 29	بیش از یك نام تكراری. برای دو یا چند نویسنده، ویراستار، مترجم، یا گردآورنده مشابه، یك خط تیره بلند سه‌تایی به‌جای نام نویسنده(گان) قرار می‌گیرد و مدخلها مانند پیش فهرست می‌شوند.

∗جم، امیررضا، و زهرا روزبه. 1390. تدوین اصطلاحنامه. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

∗___، ویراستاران. 1390. شیوه‌نامه استنادی شیكاگو. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

یا

∗جم، امیررضا، و زهرا روزبه، ویراستاران. 1384. تدوین اصطلاحنامه. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

∗روزبه، زهرا، و امیررضا جم. 1384-1385. مجموعه‌سازی و فراهم‌آوری در كتابخانه‌های دانشگاهی. 2 ج. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

Marty, Martine E., and R. Scott Appleby. 1992. The glory and the power. The fundamentalist challenge to the modern world. Boston: Beacon Press.

___, eds. 1995. Fundamentalism comprehended. Chicago: Univ. of Chicago Press.

یا

Comaroff, Jean, and John Comaroff, eds. 1993. Modernity and its malcontents: Ritual and power in Postcolonial Africa. Chicago: Univ. of Chicago Press.

Comaroff, John, and Jean Comaroff. 1991-97. Of revolution and revolution. 2 vols. Chicago: Univ. of Chicago Press.

1. 30	نام سازمانی. یك خط تیره بلند سه‌تایی برای نویسندگان سازمانی یا همكار نیز استفاده می‌شود. (ن.ك. 2. 48).

دانشگاه صنعتی شریف. دانشكده مهندسی متالورژی. 1375. مجموعه مقالات پژوهشی شریف: دانشكده مهندسی مكانیك 1372-. تهران: دانشگاه صنعتی شریف.

___. مركز تحقیقات آب و انرژی. 1375. مجموعه مقالات پژوهشی شریف: دانشكده مهندسی مكانیك 1372-. تهران: دانشگاه صنعتی شریف.

___. دانشكده مهندسی عمران. 1375. مجموعه مقالات پژوهشی شریف: دانشكده مهندسی عمران 1372-. تهران: دانشگاه صنعتی شریف.

U. S. Senate. Committee on foreign relations. 2000. The security assistance act of 2000. 106th Cong, 2nd sess., ftp://ftp.loc.gov/pub/thomas/cp106/sr351.txt.

___. Committee on public lands. 1917. Leasing of oil lands. 65th Cong., 1st sess.

___. Committee on public lands. 1924. Leases upon naval oil reserves. 68th Cong., 1st sess.

در مثالهای انگلیسی دوم و سومِ بالا، تكرار «Committee on public lands» به این دلیل است كه در مثال اول به یك كمیته متفاوت با این كمیته استناد شده است. تنها هنگامی‌كه ابهامی رخ نمی‌دهد، مانند مثالهای فارسی و انگلیسی دومِ پایین، به ‌جای كل نویسنده سازمانی دو قسمتی كه با یك نقطه از هم جدا می‌شود، در مدخل بعدی خط تیره بلند سه‌تایی به‌كار می‌رود.

سازمان انرژی اتمی ایران. مركز اطلاعات هسته‌ای. 1361. چند مقاله درباره علم اطلاع‌رسانی و كتابداری. تهران: سازمان انرژی اتمی ایران.

___. 1364. فهرست الفبایی توصیفگرهای كار شده در بخش دكومانتاسیون مركز اطلاعات هسته‌ای (سال 1357-1364). تهران: سازمان انرژی اتمی ایران.

U. S. Senate. Committee on public lands. 1917. Leasing of oil lands. 65th Cong., 1st sess.

___. 1924. Leases upon naval oil reserves. 68th Cong., 1st sess.

1. 31	آثار ویراسته، ترجمه، یا گردآوری شده. خط تیره بلند سه‌تایی تنها به‌جای نام(های) نویسندگان آورده می‌شود و استفاده از آن برای افزوده‌ها‌ی «ed.»، «trans.»، «comp.»‍، و مانند آنها برای آثار انگلیسی؛ و «ویراسته»، «ترجمه»، «گردآورده»، و مانند آنها برای آثار فارسی درست نیست. از این گذشته، ترتیب زمانی مدخلها بدون توجه به گزینه افزوده شده حفظ می‌‌گردد.

حری، عباس، گردآورنده. 1375. گزیده مقالات ایفلا (ترکیه: 20-26 اوت 1995). تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

___. 1381. آیین نگارش علمی. تهران: هیئت امنای كتابخانه‌های عمومی كشور.

___، ویراستار. 1381. دایره‌‌المعارف كتابداری و اطلاع‌رسانی. ج. 1. تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

در مثالهای بالا، «حری» گردآورنده منبع اول، نویسنده منبع دوم، و ویراستار منبع سوم است.

Woodward, David. 1977. All American map: Wax engraving and its influence on cartography. Chicago: Univ. of Chicago Press.

___, ed. 1987. Art and cartography: Six historical essays. Chicago: Univ. of Chicago Press.

___. 1996. Catalogue of watermarks in Italian printed maps, ca. 1540-1600. Chicago: Univ. of Chicago Press.

در مثالهای بالا «Woodward» نویسنده منابع اول و سوم، و ویراستار منبع دوم است.

1. 32	ترتیب زمانی. در استفاده از خط تیره سه‌تایی مدخلها‌ به ترتیب زمانی بر اساس سال انتشار و نه بر اساس حروف الفبای عنوان مرتب می‌شوند، ن.‌ك. 1. 33. آثار بدون تاریخ كه با «n.d.» یا «forthcoming» در انگلیسی و «بی‌تا.» و «زودآیند» در فارسی مشخص می‌شوند، پس از همه آثار تاریخ‌دار می‌‌آیند.

نشاط، نرگس. 1382. چالشهای سازماندهی موضوعی منابع وب. اطلاع‌شناسی 1 (1): 35-53.

___. 1383. پرسش از فن‌آوری: نحله‌های فكری صاحب‌نظران در باب فن‌آوری و سرنوشت آن. اطلاع‌شناسی 2 (2): 8-29.

Schuman, Howard, and Jacqueline Scott. 1987. Problems in the use of survey questions to measures public opinion. Science 236:957-59.

___. 1989. Generations and collective memories. American Sociological Review 54:359-81.

1. 33	نویسنده(گان) واحد، سال واحد. دو یا چند اثر انگلیسی از نویسنده(گان) واحدی كه در سال واحدی منتشر شده‌اند و ترتیب نام آنها یكسان است، بر اساس حروف عنوان مرتب و برای متمایز كردن آنها، حروف كوچك الفبای انگلیسی به صورت صاف، به ترتیب و بدون فاصله ‌به تاریخ انتشار آنها اضافه می‌شوند. برای متمایز كردن آثار فارسی، به همین ترتیب اما با استفاده از حروف الفبای فارسی عمل می‌شود.

حری، عباس. 1383الف. وجه معرفت‌شناسی پوزیتیویسم منطقی و جایگاه آن در مطالعات كتابداری و اطلاع‌رسانی. اطلاع‌شناسی 1 (3): 5-16.

___. 1383ب. اكولوژی اطلاعاتی و نظام اجتماعی. اطلاع‌شناسی 1 (4): 105-127.

Beijing Zoo. 1974a. Observation on the breeding of the giant panda and the raising of its young [in Chinese]. Acta Zoologica Sinica 20:139-47.

___. 1974b. On the disease of the giant panda and their preventive and curative measures [in Chinese]. Acta Zoologica Sinica 20:154-61.

هنگامی‌‌كه دو یا چند نویسنده واحد، دارای ترتیب متفاوتی در آثار متفاوت باشند استفاده از حروف الفبا برای متمایز كردن آنها لازم نیست. ن.ك. 1. 29، 2. 27-30.

استنادهای درون‌متنی

1. 34	سازگاری استناد و منبع. استنادهای درون‌متنی باید از نظر نام و تاریخ با مدخلهای متناظرشان در فهرست منابع به‌طور كامل سازگار و برای هر استناد درون‌متنی یك مدخل در فهرست منابع وجود داشته باشد. كسب اطمینان از چنین سازگاریها‌یی و نیز صحت استنادها از مسئولیتها‌ی نویسنده به شمار می‌رود. اگر در استناد درون‌متنی به صفحه خاصی اشاره شده باشد، ‌این صفحه باید در محدوده صفحات تعیین شده برای مقاله مورد استناد در فهرست منابع قرار داشته باشد. ویراستارانِ دست‌نوشته‌ها باید استنادهای درون‌متنی و فهرست منابع را با هم مقابله كنند. هرگونه اختلاف یا ازقلم‌افتادگی باید در فرایند ویراستاری و نه نمونه‌خوانی، اصلاح شود.

1. 35	شكل اصلی. استناد درون‌متنی به یك اثر در نظام نویسنده ـ تاریخ خواه در بافت متن یا در پایان یك نقل قول، شامل نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار اثر است. در اینجا نویسنده نه تنها به یك یا چند نویسنده یا مؤسسه بلكه به یك یا چند ویراستار، مترجم، یا گردآوردنده نیز دلالت دارد. بین نویسنده و تاریخ نقطه‌گذاری نمی‌شود. اختصاراتی مانند «ed.» یا «trans.» برای آثار انگلیسی و معادلهای آنها برای آثار فارسی نیز حذف می‌‌شوند، مگر اینكه اثر اصلی و یك اثر ویراسته شده توسط شخص واحدی در یك سال واحد ظاهر شوند كه در این صورت، «ed.» برای آثار انگلیسی و «ویراستار» برای آثار فارسی به استناد درون‌متنی در جای لازم اضافه می‌شود. برای استنادهای خاص‌تر، ن.‌ك.‌ 1. 39-40.

رزمی، علی‌اكبر. 1384. اصل بی‌طرفی. كتابداری و اطلاع‌رسانی 8 (4): 85-94.

داورپناه جزی، محمد. 1384. مبانی كامپیوتر و برنامه‌نویسی به زبان ‍C. اصفهان: مركز نشر دانشگاهی.

(رزمی 1384)

(داورپناه جزی 1384)

Pacini, E. 1997. Tapetum character states: Analytical keys for tapetum types and activities. Can J Bot 75:1448-59.

Woodward, David, ed. 1987. Art and cartography: Six historical essays. Chicago: Univ. of Chicago Press.

(Pacini 1997)

(Woodward 1987)

جایی كه دو یا چند اثر از نویسندگان مختلف با نام خانوادگی مشابه در فهرست منابع آمده باشند، استناد درون‌متنی باید در برگیرنده حرف اول نام كوچك و نام میانی، یا دو حرف اول، یا حتی در صورت لزوم، شكل كامل نام كوچك باشد. در این صورت، نام خانوادگی و نام با یك ویرگول از یك‌دیگر جدا می‌شوند و پس از نام نقطه قرار می‌گیرد.

بابایی، پرویز. 1374....

بابایی، محمد. 1378....

(پ. بابایی 1374)

(م. بابایی 1378)

Doershuk, Carl. 2000….

Doershuk, John. 2001….

(C. Doershuk 2000)

(J. Doershuk 2001)

1. 36	شماره صفحات یا دیگر استنادهای خاص. هنگامی‌‌كه به یك صفحه، بخش، معادله، یا دیگر بخشها‌ی اثری استناد ‌شود، شماره آن به دنبال تاریخ و ویرگول می‌‌آید.

(بابایی 1378، 51)

(حری 1381، فصل 2)

(شرف‌الدین 1367، معادله 54)

(صفا 1366-1369، 2: 230-236، 4: 23)

(دیانی و داورپناه 1378، 189ی3)

(Piaget 1980, 74)

(Johnson 1979, sec. 24)

(Flower and Hoyle 1965, eq. 87)

(Barnes 1998, 2:354-55, 3:29)

(Fischer and Siple 1990, 212n3)

در استناد به مقاله‌های نشریه‌های علمی، اغلب شماره صفحه‌ها به‌جز در نقل قول مستقیم حذف می‌‌شوند.

1. 37	شماره جلدها. هنگامی‌‌كه به كل یك جلد بدون اشاره به شماره صفحه‌ای خاص استناد گردد از «vol.» برای آثار انگلیسی و «ج.» برای آثار فارسی استفاده می‌‌شود. برای افزودن شماره صفحه به جلد، علامت دونقطه به كار می‌رود.

(صفا 1366، ج. 3)

(صفا 1366، ج. 3: 151)

(Garcia 1987, vol. 2)

(Garcia 1987, vol. 2:345)

1. 38	اطلاعات بیشتر در پرانتز. پرانتز‌ها‌ی محصور‌كننده یك استناد درون‌متنی می‌توانند شامل یك توضیح نیز باشند كه از استناد با علامت نقطه ویرگول جدا می‌‌شود.

∗(روزبه 1385؛ آزمون نسبت در اینجا استفاده شده است)

(Doe 1999; t-tests are used here)

1. 39	جاگذاری استنادهای درون‌متنی. استنادهای درون‌متنی در نظام نویسنده ـ تاریخ معمولاً درست پیش از یك علامت سجاوندی قرار می‌گیرند.

فراهم‌آوری شامل انتخاب، سفارش، و دریافت منابع كتابخانه‌ای از راه خرید، اهدا یا مبادله، كنترل پیایندها، و صحافی آنهاست (سلطانی و راستین 1379،‌ 233)، و فعالیتها و خط‌مشی یك كتابخانه را در گزینش، تهیه، و فراهم‌آوری یا حذف و وجین مواد كتابخانه‌ای در بر دارد (فتاحی و منصوریان 1381، 49).

Recent literature has examined long-run price drifts following initial public offerings (Riter 1991; Loughran and Ritter 1995), stock splits (Ikenberry, Rankine, and Stice 1996), seasoned equity offerings (Loughran and Ritter 1995), and equity repurchases (Ikenberry, Lakonishok, and Vermaelen 1995).

هر جا كه نام نویسنده در متن بیاید، تكرار آن در پرانتز لازم نیست.

به اعتقاد «دیانی» (1377) مجموعه‌سازی، گزینش، و فراهم‌آوری سه مفهومی هستند كه معمولاً معادل یكدیگر پنداشته می‌شوند، اما در عمل بین آنها نظم سلسله مراتبی گسترده‌ و قابل تمیزی وجود دارد.

Litman (1983) finds that Academy Award nominations or winnings are significantly related to revenues.

Tufte’s excellent book on chart design (2001) warns against a common error.

برای نگارش استنادهای درون‌متنی به آثار غیر فارسی دو حالت وجود دارند كه حالت اول (به‌ویژه برای مقالات) در این شیوه‌نامه توصیه می‌شود:

1. نگارش نامهای خارجی به زبان انگلیسی در متن اصلی از نظر نویسنده یا ناشر ایرادی نداشته باشد. در این حالت نگارش فارسی نامهای خارجی اگر در بافت متن لازم باشد، در داخل گیومه صورت می‌گیرد. پرانتزها و استناد درون‌متنی به زبان انگلیسی با قلم انگلیسی نوشته اما مطابق با متن فارسی تنظیم می‌شوند.

«بچهوفر» و «گوبل» معتقدند كه نمایه‌سازی همارا نمایه‌سازی مبتنی بر ترکیب اصطلاحات است و به این وسیله برای پشتیبانی نیازهای اطلاعاتی كاربران اقدام می‌شود. در نظامهای پیش‌همارا اصطلاحات در یك نظم خطی با هم ترکیب و سپس در نمایه استفاده می‌شوند (Bechhofer and Goble 2001, 34).

2. نگارش نامهای خارجی به زبان انگلیسی در متن اصلی از نظر نویسنده یا ناشر ممكن نباشد. در این حالت معادل فارسی برای نامهای خارجی در متن می‌آید و اصل نامهای خارجی به زبان انگلیسی درپانویس نوشته می‌شوند تا خواننده به راحتی آنها را در فهرست منابع پیدا كند. اگر یك اثر دارای چند نویسنده باشد، به همه نویسندگان در یك پانویس اشاره می‌شود و شماره پانویس بلافاصله پس از آخرین نویسنده می‌‌آید. تاریخ و شماره صفحه تنها در استناد درون‌متنی می‌‌آیند و نیازی به نوشتن دوباره آنها در پانویس وجود ندارد. در این حالت نیز نگارش فارسی نامهای خارجی اگر در بافت متن بیایند، در داخل گیومه قرار می‌گیرند. نامهای داخل پرانتز به گیومه نیازی ندارند.

«چاپمن»⁶ (1379) فراهم‌آوری را پیوند حلقه انتشار، انتخاب، تقاضا، و تهیه مواد می‌داند.

6. Chapman

اصطلاحنامه ابزاری است كه به كاربر برای درك بهتر از اصطلاحات دامنه خاصی از دانش كمك می‌كند (نیلسن² 2001).

2. Nielsen

«بچهوفر» و «گوبل»¹ معتقدند كه نمایه‌سازی همارا نمایه‌سازی مبتنی بر ترکیب اصطلاحات است و به این وسیله برای پشتیبانی نیازهای اطلاعاتی كاربران اقدام می‌شود. در نظامهای پیش‌همارا اصطلاحات در یك نظم خطی با هم ترکیب و سپس در نمایه استفاده می‌شوند (2001، 34).

1. Bechhofer and Goble

كاربرد اولیه اصطلاحنامه در بازیابی اطلاعات در استفاده از آن در «نمایه‌سازی هوشمند» یا خودكار در یك پایگاه اطلاعاتی یا در كاوش در آن پایگاه است (آچیسن، گیلكریست، و بادن³ 2000، 1-2).

3. Aitchison, Gilchrist, and Bawdan

برای استناد درون‌متنی به ترجمه یك اثر، ن.ك. 2. 44.

1. 40	جاگذاری استناد مربوط به نقل قولهای مستقیم‌. اگر چه استناد به یك منبع معمولاً پس از نقل قول مستقیم می‌‌آید، اما اگر ساختار متن اجازه دهد، می‌‌توان پیش از نقل قول نیز به آن اشاره كرد.

«سینائی» معتقد است كه (1382، 22-23)، «خط‌مشی انتخاب مواد یا خط‌مشی مجموعه‌سازی همان برنامه مدون مجموعه‌سازی كتابخانه است كه در آن تمام مسائل مربوط به انتخاب مواد و در مواردی حتی مسائل مربوط به تهیه مواد مشخص می‌گردند».

As Edward Tufte points out (2001, 139), “a graphical element may carry data information and also perform a design function usually left to non-data-ink.”

1. 41	چندین استناد به منبعی واحد. هنگامی‌‌كه به صفحه یا صفحه‌هایی خاص از یك منبع واحد بیش از یك بار در یك پاراگراف استناد شود، استناد درون‌متنی را می‌‌توان پیش از نقطه پایانی قرار داد. اگر شماره صفحات تغییر می‌‌كند، استناد درون‌متنی باید در اولین استناد نوشته شود. در این صورت در استنادهای بعدی تنها شماره صفحه مورد نیاز خواهد بود.

1. 42	ملاحظات نحوی. استناد نویسنده ـ تاریخ، مانند هر استناد كتاب‌شناختی دیگر، به یك اثر و نه یك شخص دلالت دارد. در مثالها‌ی 1. 39-40 توجه داشته باشید كه چگونه عبارتها، نویسندگان، و آثار از هم متمایز می‌‌شوند. عبارتی مانند «...در «اسمیت» 1999...» اگر چه به لحاظ فنی صحیح اما نامناسب است و باید از كاربرد آن پرهیز كرد. شكل بهتر برای استناد به این اثر می‌تواند «...مطالعه «اسمیت» (1999) نشان می‌‌دهد كه...» باشد.

1. 43	نویسنده(گان) واحد، سال واحد. برای متمایز كردن دو یا چند اثر منتشرشده در یك سال واحد با نویسنده یا نویسندگان واحد (ن.ك. 1. 33)، در استنادهای درون‌متنی و نیز فهرست منابع، حروف الفبا به شكل صاف و بدون فاصله به سال انتشار اثر اضافه می‌شوند.

(حری 1383الف)

(دیانی 1381ب)

(Beijing Zoo 1974a)

(Hollingsworth and Sockett 1994b)

1. 44	دو یا سه نویسنده. برای آثاری با دو یا سه نویسنده، نام همه نویسندگان‌ در فهرست منابع گنجانده می‌‌شوند. استفاده از «&» به‌جای «and» برای آثار انگلیسی توصیه نمی‌شود، به‌جز در مواقعی كه «&» جزء نام رسمی شركتها باشد. برای مثالها، ن.ك. 2. 27-28.

1. 45	بیش از سه نویسنده. برای آثاری با بیش از سه نویسنده، نام اولین نویسنده با عبارت «et al.» یا «and others» برای آثار انگلیسی و «و دیگران» برای آثار فارسی دنبال می‌‌شود. توجه داشته باشید كه «et al.» در استنادهای درون‌متنی ایتالیك نمی‌‌شود.

(اكبری و دیگران 1372)

در مطالعه «اكبری» و دیگران (1372)،...

(Zipursky et al. 1997)

In a study by Zipursky and others (1997),…

اگر در فهرست منابع اثر دیگری با تاریخ یكسان وجود داشته باشد كه به صورت «اكبری و دیگران» یا «Zipursky et al.» خلاصه شود، اما نویسندگان همكار متفاوت یا نویسندگان همكار یكسانی را با ترتیبی متفاوت در بر داشته باشد، استنادهای درون‌متنی باید این آثار را از هم متمایز كنند. در چنین مواردی نام دو یا سه نویسنده اول باید در استناد درون‌متنی ذكر و با «et al.» یا «and others» برای آثار انگلیسی و «و دیگران» برای آثار فارسی دنبال ‌‌شود.

(اكبری و دیگران 1372)

(اكبری، مجتهدزاده، و دیگران 1372)

(Zipursky, Jones, et al. 1997)

(Zipursky, Smith, et al. 1997)

در صورت نیاز، عنوان كوتاه شده اثر نیز در گیومه و بین دو ویرگول اضافه می‌شود. در مثالها‌ی زیر «et al.» و «و دیگران» به نویسندگان همكار متفاوتی دلالت دارند، پس نمی‌توان از «a» و «b» یا «الف» و «ب» استفاده كرد، ن.ك. 1. 43. برای آگاهی از چگونگی ارجاع به نویسندگان متعدد در فهرست منابع، ن.ك. 2. 27-30.

(كریمی و دیگران، «طرح سطح‌بندی آموزش... »، 1382)

(كریمی، مجتهدزاده، و دیگران، «دانشكده‌های‌ دندانپزشکی‌ ایران‌: رتبه‌بندی‌ آموزشی...»، 1382)

(Zipursky, Smith, et al., “Giant snails,” 1997)

(Zipursky, Smith, et al., “Seed attackers,” 1997)

1. 46	استنادهای متعدد. دو یا چند استناد درون‌متنی در كنار هم در یك جفت پرانتز، با علامت نقطه ویرگول از هم جدا می‌‌شوند. ترتیب چنین استنادهایی به نوع منبع و ترتیب استناد به آنها یا اهمیت نسبی آنها بستگی دارد. اگر هیچ‌یك از این قواعد به كار نروند، نظم الفبایی یا تاریخی توصیه می‌شود. به‌جز نظمی‌‌ كه در شیوه‌نامه یك نشریه علمی خاص تجویز می‌شود، در سایر موارد تصمیم با نویسنده است.

(امامی و آشتیانی1366؛ فتاحی 1379؛ دیانی و داورپناه 1381)

(Armstrong and Malacinski 1989; Beigl 1989; Pickett and White 1985)

استناد به آثار بیشتری از نویسنده(گان) واحد تنها با ذكر تاریخ آنها صورت می‌گیرد و تاریخها نیز با علامت ویرگول از هم جدا می‌‌شوند. در جایی كه شمارۀ صفحه لازم باشد، بین شماره صفحه و تاریخ بعدی از علامت نقطه ویرگول استفاده می‌شود.

(دیانی 1379، 1381؛ داورپناه 1381الف، 1381ب)

(ناتل خانلری 1367، 280؛ 1370، 168؛ زرین‌كوب 1379، 259)

(Whittaker 1967, 1975; Wiens 1989a, 1989b)

(Wong 1999, 328; 2000, 475; Garcia 1998, 67)

	استنادها

مقدمه

2. 1	دامنه مثالها. این فصل قواعد و مثالهایی را برای استنادهای درون‌متنی و مدخلهای فهرست منابع بر اساس نظام نویسنده ـ تاریخ ارائه و عناصر گوناگون موجود در استناد به كتابها، نشریه‌های علمی، مجله‌ها، رسانه‌های الكترونیکی، مواد منتشرنشده، مواد دیداری ـ شنیداری، مواد قانونی، و مدارك عمومی را بحث می‌كند. برای نگاه اجمالی و نمونه‌هایی از نظام مستندسازی نویسنده ـ تاریخ، ن.‌ك.‌ فصل 1.

2. 2	استناد به منابع دیگر. هیچ شیوه‌نامه‌ای نمی‌تواند تمامی انواع منابع و استنادها را پوشش دهد. از همین‌رو به نویسندگان یا ویراستارانی كه در یافتن روش استناد به گونه خاصی از منابع در این شیوه‌نامه موفق نمی‌شوند، پیشنهاد می‌شود در استنادات و فهرست منابعِ آثار موجود در حوزه‌ای كه در آن به كار مشغول‌اند، جست‌وجو كنند. اگر الگویی یافت نشد، می‌توانند به ابتكار خود روشی برای استناد به كار برند به شرطی كه چنین روشی برای خوانندگان قابل فهم باشد و بتوانند اثری را كه بدان استناد شده است، شناسایی كنند و در صورت نیاز به اصل آن رجوع كنند.

2. 3	دو شكل. در این فصل مثالها در دو شكل و برای مدخلهای فهرست منابع و استنادهای درون‌متنی ارائه می‌شوند. در مواردی كه بیش از یك مثال ارائه گردد، ترتیب مثالها مانند یك فهرست منابع واقعی به صورت الفبایی خواهد بود.

اسدی، مریم. 1384. فناوریهای امنیت اطلاعات: با یك دیگاه طبقه‌بندی. علوم اطلاع‌رسانی 20 (1و2): 1-16.

نظری، مریم. 1384. سواد اطلاعاتی. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران.

(اسدی 1384، 14)

(نظری 1384)

Burnett, K., and E. T. Dresang. 1999. Rhizomorphica reading: The emergence of a new aesthetic in literature for youth. Library J 69 (Oct.): 421-45.

Davies, Paul. 1999. The fifth miracle: The search for the origin of life. New York: Simon & Schuster.

(Burnett and Dreang 1999, 439)

(Davies 1999, 23)

پیدایش منابع الكترونیکی

2. 4	مقدمه. در سالهای اخیر محتوای الكترونیکی و محیط پیوسته به عناصر اصلی كارهای علمی تبدیل شده‌اند. با این وجود، ماهیت رسانه‌های الكترونیکی ایجاب می‌كند كه نویسندگان، ویژگیهای زیر را هنگام استفاده از آنها در فرایند پژوهش به خاطر داشته باشند. برای فهرستی از بندهایی كه در این فصل به طور خاص با استنادهای الكترونیکی ارتباط دارند، ن.ك. 2. 15.

2. 5	پایداری. صرف‌نظر از انواع روشهای آرشیو، بازیابی، و ارتباطی كه ممكن است در آینده پدید آیند، محتوای الكترونیکی با توجه به ماهیتی كه دارد، همچنان ناپایدار و قابل دستكاری خواهد بود. اگر منبعی تغییر پیدا كند یا غیرقابل دسترس شود، استنادهای به آن منبع نیز باید اصلاح شوند. بنابراین نویسندگان و ناشران باید صحت استناد به محتوای الكترونیکی را تا حد امكان نزدیك به زمان انتشار اثری كه در آن از محتوای الكترونیکی استفاده شده است، بررسی و تأیید كنند.

2. 6	سندیت. مانند هر رسانه دیگر، نویسندگان باید هنگام ارزیابی منابع الكترونیکی به ناشر یا سازمان‌دهنده آنها توجه كنند. منابع الكترونیکی‌ای كه بدون ارتباط رسمی با یك ناشر یا سازمان‌دهنده ارائه شوند، دارای اعتباری مانند منابع منتشرنشده یا انتشارات شخصی در رسانه‌های دیگر هستند. با این وجود نویسندگان باید به خاطر داشته باشند كه هر چیزی در اینترنت در چارچوب حقوق پدیدآورندگان منتشر می‌شود و باید به استناد كامل و در صورت نیاز به شفافیت مجوز استفاده از آنها توجه داشت.

2. 7	محتوای در دسترس از طریق منابع پیوسته متعدد. هنگامی‌كه محتوایی از طریق بیش از یك منبع پیوسته در دسترس باشد، نویسندگان باید بر اساس ماهیت و شیوه كار ناشر یا سازمان‌دهنده آن، از پایدارترین شكل محتوا استفاده كنند.

2. 8	آثاری كه به دو صورت چاپی و الكترونیکی وجود دارند. در بسیاری از موارد محتوای شكلهای چاپی و الكترونیکی اثر واحدی مانند هم هستند، اما امكان وجود تفاوتهای عمدی یا غیرعمدی ایجاب می‌كند كه نویسندگان به شكلی از اثر استناد كنند كه آن را استفاده كرده‌اند. شكلهای دیگر چنین اثری را در صورت مفید بودن برای خوانندگان می‌توان در استناد ذكر كرد. در این صورت شیوه استناد باید عدم استفاده نویسنده را از این شكلها به روشنی نشان دهد، ن.ك. 2. 145.

2. 9	«یو. آر. ال»³. یك «یو. آر. ال.» یا مكان‌یاب همسان منابع كه گاهی نشانی نیز نامیده می‌شود، بیانگر مكان یك فایل در محیط اینترنت است. هر «یو. آر. ال.» با اختصاری از پروتكل استفاده شده برای تحویل مواد الكترونیکی به خوانندگان شروع می‌شود كه رایج‌ترین آنها پروتكل انتقال ابرمتن یا «اچ. تی. تی. پی.»⁴ و پروتكل انتقال فایل یا «اف. تی.‌ پی.»⁵ هستند. این اختصارات همیشه با یك علامت دونقطه و دو خطِ مورب دنبال می‌شوند و پس از آنها به ترتیب، نام دامنه ناشر و مسیر منبع می‌آیند. عناصری كه پس از نام دامنه می‌آیند، از آن و همچنین از یكدیگر با یك خط مورب جدا می‌شوند⁶. برای نمونه «یو. آر. ال.»:

http://www.journals.uchicago.edu/JMH/journal/issues/v72n4/002401.html

به مقاله‌ای اشاره دارد كه با نام فایل «002401.html»، در جلد 72 ـ شماره چهار نشریه علمی «Journal of Modern History» از سوی انتشارات دانشگاه شیكاگو منتشر شده است.

2. 10	«یو. آر. ال.»ها و نقطه‌گذاری. حرف اول پروتكل (مانند h در http) هیچ‌گاه بزرگ نوشته نمی‌شود. بزرگ‌نویسی بقیه عناصر نیز بستگی به شكل اصلی آنها در «یو. آر. ال.» دارد چرا كه برخی از «یو. آر. ال.»ها نسبت به بزرگ یا كوچك بودن حروف حساس هستند و نباید بر اساس سبك خاصی ویرایش شوند. آخرین نویسه یك «یو. آر. ال.» كه به یك راهنما اشاره دارد، یك خط مورب است. علائم سجاوندی دیگری كه پس از «یو. آر. ال.» می‌آیند به دلیل تعلق به متن نوشتار، به آسانی قابل تشخیص هستند، بنابراین نیازی به علائم سجاوندی پس از «یو. آر. ال.» یا قرار دادن آن در كروشه نیست. هرگونه استناد درون‌متنی به یك «یو. آر. ال.» را باید در پرانتز قرار داد. كروشه‌های زاویه‌دار (<>) كه در برخی از زبانهای نشان‌گذاری از جمله «اچ. تی. ام. ال.»⁷ دارای معنای خاصی هستند، هرگز نباید برای محصور كردن یك «یو. آر. ال.» به كار روند.

2. 11	«یو. آر. ال.» و شكستن خطوط. اگر در یك اثر چاپی لازم باشد «یو. آر. ال.» در انتهای یك خط شكسته شود، شكستگی باید پس از دو خط مورب (//) یا یك خط مورب (/)؛ پیش از علامت ابرو (~)، نقطه، ویرگول، خط تیره، خط تیره بلند (_)، علامت پرسش، علامت شماره (#)، علامت درصد؛ یا پیش و پس از علامت مساوی یا علامت «&» صورت گیرد. هرگز نباید برای مشخص كردن شكستگی خط، به یك «یو. آر. ال.» «هایفن» اضافه كرد. «هایفنی» هم كه بخشی از «یو. آر. ال.» به حساب می‌آید، نباید در پایان یك خط ظاهر شود.

http://press-pubs.uchicago

.edu/founders/

http://www.uiowa.edu/

~vpr/research/organize/humalink.htm

htpp://www.pubmedcentral.nih.gov/b.cgi

?artid=19161

htpp://www.internetnews.com/ec

-news/article/0,,4_353451,00.html

2. 12	تاریخ دسترسی. تاریخ دسترسی در استناد به منابع پیوسته، به دلیل در دسترس نبودن نسخه‌های پیشین برای خوانندگان، دارای ارزش محدودی است. از این گذشته یك نویسنده ممكن است در طول چند روز از چندین ویرایش تجدیدنظر شده از یك اثر در پژوهش خود استفاده كرده باشد. بنابراین به طور معمول گنجاندن تاریخ دسترسی در یك استناد پیشنهاد نمی‌شود. با این وجود، برای آثاری كه دارای نسخه‌های روزآمد جدی یا در زمینه‌هایی مانند پزشکی یا حقوق هستند كه در آنها حتی اصلاحات كوچك نیز اهمیت دارند، افزودن تاریخ آخرین بازدید نویسنده از سایت می‌تواند مفید باشد. برای مثالها، ن.‌ك.‌ 2. 184، 2. 222.

2. 13	تاریخ تجدیدنظر. اگر چه پاره‌ای از سایتهای اینترنتی تاریخ آخرین تجدیدنظر در منابع خود را ذكر می‌كنند، اما این عمل نه همگانی و نه لزوماً قابل اعتماد است. بنابراین تاریخ تجدیدنظر نباید علاوه بر تاریخ دسترسی یا به‌جای آن آورده شود.

2. 14	شناساگر موجودیت دیجیتالی. شناساگر موجودیت دیجیتالی، شماره سریال محتوای الكترونیك و شبیه شماره استاندارد بین‌المللی نشریه‌ها یا شماره استاندارد بین‌المللی كتاب، شناساگر منحصر به‌فردی است كه از سوی ناشران به آثار دیجیتالی‌ای اختصاص می‌یابد كه در محیط شبكه منتشر می‌شوند. نشانی اینترنتی محتوای دیجیتالی ممكن است در طول زمان تغییر كند اما این شناساگر بدون تغییر باقی می‌ماند. این شناساگر می‌تواند به یك مقاله یا فصلی از یك كتاب یا حتی یك تصویر و به عبارت دیگر به هر واحدی از محتوای دیجیتالی اختصاص یابد.

2. 15	مثالهای خاص. بحثها و مثالها در سراسر این فصل برای انواع منابع ارائه می‌شوند: كتابها، 2. 48، 2. 142-147؛ نشریه‌های علمی، 2. 178-179؛ مجله‌ها، 2. 184؛ روزنامه‌ها، 2. 195؛ مواد منتشرشده غیررسمی، 2. 206، 2. 209-212؛ آثار مرجع، 2. 224؛ چندرسانه‌ایها، 2. 240؛ لوحهای فشرده و «دی. وی. دی.»⁸، 2. 241؛ مدارك عمومی؛ 2. 247؛ و پایگاههای اطلاعات، 2. 248-249.

كتاب‌

عناصر اطلاعاتی و ترتیب آنها

2. 16	اطلاعات پایه در برابر اطلاعات تكمیلی. یك استناد كامل باید اطلاعات كافی را دربر داشته باشد تا خواننده علاقه‌مند بتواند كتاب مورد نظر خود را پیدا كند. برخی از استنادها، شامل اطلاعاتی تكمیلی هستند كه هر چند برای این هدف لازم نیستند اما با این وجود روشنگر هستند.

2. 17	عناصر اطلاعاتی. عناصر اطلاعاتی زیر تا حد امكان در فهرست منابع ذكر می‌شوند. ترتیب ظاهر شدن عناصر اطلاعاتی بر اساس نوع انتشارات اندکی متفاوت است، ن.ك. 1. 6-15. گاهی نیز اجزای به‌خصوصی حذف می‌شوند. چنین مواردی در طول این فصل بحث و بررسی خواهند شد.

1. نویسنده: نام كامل نویسنده یا نویسندگان؛ نام كامل ویراستار یا ویراستاران. در صورتی‌كه نویسنده‌ای وجود نداشته باشد، نام مؤسسه مسئولِ تدوین كتاب به‌جای آن قرار می‌گیرد؛

2. سال انتشار؛

3. عنوان: عنوان كامل كتاب شامل عنوان فرعی، در صورتی كه وجود داشته باشد؛

4. ویراستار، گردآوردنده، یا مترجم، هریك از آنها كه وجود داشته و علاوه بر نویسنده در صفحه عنوان ذكر شده باشند؛

5. ویرایش، در صورتی كه نخستین ویرایش نباشد؛

6. جلد: تعداد كل جلدها در صورتی كه به اثری چند جلدی به‌طور كلی استناد شود؛ شماره جلد در اثری چند جلدی،‌ اگر به یك جلد واحد استناد شود؛ و عنوان اختصاصی یك جلد از اثری چند جلدی، در صورت وجود؛

7. عنوان فروست، در صورتی كه وجود داشته باشد و شماره جلد در فروست در صورتی كه فروست شماره‌گذاری شده باشد؛

8. وضعیت نشر: محل نشر و ناشر؛

9. شماره(های) صفحه در صورتی كه ذكر آنها لازم باشد؛

10. «یو. آر. ال.» برای منابع اینترنتی یا نشانه‌ای برای دیگر منابع الكترونیکی مورد استناد مانند «دی‌‌وی‌دی» و لوح فشرده.

2. 18	 انعطاف‌پذیری و یك‌دستی. مادامی‌كه در سراسر یك اثر، یك‌پارچگی در شیوه استناد رعایت گردد، ‌تغییرات منطقی در سبکی كه در این شیوه‌نامه معرفی می‌شود در صورت توافق بین نویسنده و ناشر ایرادی ندارد. با این وجود، چنین انعطاف‌پذیری‌ای به‌ندرت در نشریه‌های علمی امكان‌پذیر است، زیرا پایبندی نشریه به سبکی معین را محل تردید قرار می‌دهد.

2. 19	 واژه‌های خارجی به غیر از انگلیسی. وقتی به كتابهایی به غیر از زبان انگلیسی استناد شود، بهتر است اصطلاحات كتاب‌شناختی استفاده شده در آنها را به صورت اصلی خودشان باقی گذارد. با این وجود، در صورت شناخت صحیح نویسنده و ویراستار از اصطلاحات كتاب‌شناختی در آن زبان خارجی، اصطلاحات استفاده شده برای جلد، ویرایش، و مانند آنها را می‌توان به انگلیسی ترجمه كرد. به عنوان نمونه می‌توان «Ausgabe in einem Band» را به عنوان «one-volume edition» ترجمه كرد یا همان‌گونه كه توصیه شد آن را به صورت ترجمه نشده باقی گذارد، ن.ن.ك. 2. 84-86.

نام نویسنده

2. 20	شكل نام. نام نویسنده(گان) كتاب در فهرست منابع به همان گونه‌ای نوشته می‌شود كه در صفحه عنوان آن آمده‌ است. نام اول نویسنده را می‌توان به‌جای اختصار به‌طور كامل ارائه كرد. اگر نویسنده‌ای در یك كتابش از نام اولِ كامل و در دیگری از اختصار آن استفاده كرده باشد (مانند «Mary L. Jones» در مقابل «M. L. Jones» یا «س. شادمان» در مقابل «سعید شادمان»)، شكل مشابهی باید در همه استنادهای به آن نویسنده استفاده شود كه برای چنین استنادی شكل كامل ترجیح دارد. برای كمك به مرتب كردن فهرست منابع بر اساس حروف الفبا، اختصار حرف اول نام میانی نویسندگان خارجی نیز در صورت وجود در مدرکی كه بدان استناد شده است، آورده می‌شود. مدارج و نسبهایی كه همراه نام در صفحه عنوان آمده‌اند، حذف می‌شوند. تنها برای آثار انگلیسی، درجه «ام. دی.»⁹ برای نویسنده یك اثر پزشکی و برای آثار فارسی، نسبهایی كه جزء جدایی‌ناپذیر نام هستند، نوشته می‌شوند، ن.ك. 1. 24، 2. 22-24.

برای آثار فارسی، نام كوچك نویسنده به صورت كامل نوشته می‌شود، مگر اینكه این نام در صفحه عنوان به صورت كامل نیامده باشد. برای آثاری كه از انگلیسی به فارسی ترجمه شده‌اند، تا حد امكان نام اول و میانی نویسنده اصلی به صورت كامل به فارسی نوشته می‌شوند، مگر اینكه شكل كامل آنها در اثر ترجمه شده به فارسی وجود نداشته باشند. برای اطلاعات بیشتر درباره نام نویسندگان خارجی، ن.ك. 2. 49-62.

2. 21	نام نویسنده در استناد درون‌متنی. برای آگاهی از شكل نامها در فهرست منابع و استنادهای درون‌متنی، ن.‌ك.‌ 1. 35.

2. 22	ارائه نام كوچك. بخش حذف شده نام كوچكِ یك نویسنده در صفحه عنوان، گاهی در فهرست منابع در كروشه آورده می‌شود. به عنوان نمونه «R. S. Crane» را می‌توان در فهرست منابع به شكل «R[onald] S. Crane» و «س. شادمان» را به شكل «سـ[ـعید] شادمان» آورد، اما در آثار علمی به این كروشه‌ها نیازی نیست.

2. 23	نویسندگانی که حروف اختصاری را برای نام کوچک خود ترجیح می‌دهند. نامهای كامل برای نویسندگانی كه همیشه تنها از اختصار استفاده می‌كنند، نباید به كار روند. مانند«J. B. S. Haldane»، «T. S. Eliot» و «E. E. Cummings» در آثار انگلیسی، و «م. ا. به‌آذین» در آثار فارسی. در این موارد، بین اختصارات یك فاصله قرار می‌گیرد.

2. 24	نشریه‌هایی که حروف اختصاری را برای نام كوچك نویسندگان ترجیح می‌دهند. در فهرستهای منابع برخی از نشریه‌های علمی به زبان انگلیسی، همواره به‌جای نام اول و میانی كامل نویسنده‌(گان) از حروف ابتدای آنها استفاده می‌كنند. در این صورت هنگام استفاده از نقطه پس از حروف آغازین، بین آنها فاصله و بین نام خانوادگی و اختصارات نامهای اول و میانی، ویرگول گذاشته می‌شود (Wells, H. G.)؛ اما اگر نقطه‌ها حذف شوند بین نام خانوادگی و اختصارات نامهای اول و میانی، ویرگول قرار نمی‌گیرد و بین حروف اول نامهای اول و میانی فاصله نیز گذاشته نمی‌شود (Wells HG). (ن‌.ن.‌‌ك. 1. 24).

2. 25	پادشاهان و قدیسان و مانند آنها. نویسندگانی كه تنها با نامهای كامل شناخته می‌شوند با همان نامها نیز فهرست می‌شوند و عنوانهایی چون «monarch» و «saint» در انگلیسی و «شاه» یا «قدیس» در فارسی برای آنها حذف می‌شوند.

نعمت‌الله ولی. 1340. رسائل نورالدین شاه نعمت‌الله ولی كرمانی. تهران: خانقاه نعمت‌اللهی.

Augstine. 1985. On Christian doctrine. Translated by D. W. Robertson Jr. Indianapolis: Bobbs-Merrill.

2. 26	یك نویسنده. در فهرست منابع كه مدخلها بر اساس حروف الفبای نام نویسندگان مرتب می‌شوند، ترتیب نام اول و نام خانوادگی معكوس می‌شود و نام خانوادگی در ابتدا می‌آید. پس از نام خانوادگی یك ویرگول و سپس نام اول می‌آید و عنصر بعدی یعنی سال انتشار با یك نقطه جدا می‌شود. (ن.ن.ك. 1. 8).

کمال‌زاده، حسن. 1388. پیشگیری و درمان بیماریهای قلبی به زبان ساده. تهران: نور دانش.

Martin du Gard, Roger. 2000. Lieutenant-Colonel de Maumort. Translated by Luc Bre`bion and Timothy Crouse. New York: Alfred A. knopf.

در مثال انگلیسی بالا باید توجه كرد كه «Martin du Gard» یك نام خانوادگی است، از همین‌رو زیر حرف «M» قرار می‌گیرد.

2. 27	دو نویسنده. نام نویسندگان (یا ویراستاران) آثاری با دو نویسنده به همان ترتیب موجود در صفحه عنوان ارائه می‌شوند. در فهرست منابع، تنها ترتیب نام نویسنده اول معكوس می‌شود و قبل و بعد از نام اول و میانی یا اختصار آنها برای نویسندگان خارجی و نام كوچك برای نویسندگان ایرانی ویرگول قرار می‌گیرد. نام نویسنده دوم با نظم طبیعی پس از یك ویرگول و حرف ربط «and» برای آثار انگلیسی و حرف ربط «و» برای آثار فارسی در ادامه نام نویسنده اول می‌آید. استفاده از «&» برای آثار انگلیسی به جای حرف ربط «and» توصیه نمی‌شود. در استناد درون‌متنی نیز نام خانوادگی هر دو نویسنده مانند صفحه عنوان آورده می‌شوند.

كاظمی، عباس، و مسعود كسایی. 1380. مدیریت تولید و عملیات. تهران: سمت.

(كاظمی و كسایی 1380،‌ 73)

Walker, J. R. and T. Taylor. 1998. The Columbia guide to online style. New York: Columbia Univ. Press.

(Walker and Taylor. 1998)

هنگامی كه هر دو نویسنده دارای نام خانوادگی یكسانی باشند، این نام معمولاً‌ در استناد درون‌متنی تكرار می‌شود.

ویكری، برایان، و الینا ویكری. [1978]. علم اطلاع‌رسانی در نظر و عمل. ترجمه عبدالحسین فرج‌پهلو. 1380. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.

(ویكری و ویكری 1978) یا («ویكری»ها 1978)

Weinberg, Arthur, and Lila Weinberg. 1980. Clarence Darrow: A sentimental rebel. New York: Putnam’s Sons.

)Weinberg and Weinberg 1980( or (Weinbergs 1980)

2. 28	سه نویسنده. نام نویسندگان (یا ویراستاران) در آثاری با سه نویسنده به همان ترتیب موجود در صفحه عنوان ارائه می‌شوند. در فهرست منابع، تنها ترتیب نام نویسنده اول معكوس می‌شود و پیش و پس از نام اول و میانی یا اختصار آنها برای نویسندگان خارجی و نام كوچك برای نویسندگان ایرانی ویرگول قرار می‌گیرد. نام نویسندگان دوم و سوم با نظم طبیعی پس از یك ویرگول و حرف ربط «and» برای آثار انگلیسی و حرف ربط «و» برای آثار فارسی پیش از نام نویسنده آخر می‌آیند. در استناد درون‌متنی نیز نام خانوادگی هر سه نویسنده به ترتیب صفحه عنوان آورده می‌شوند.

صارمی، كتایون، عباس رفیعی فراهانی، و فریدون امانی. 1372. موزه‌های ایران. تهران: سازمان میراث فرهنگی كشور.

(صارمی، رفیعی فراهانی، و امانی 1372)

Merk, Jane S., Ida J. Fogg, and Charles A. Snow. 1987. Astrology for the beginning meteorologist. Chicago: Darkweather and Clere.

(Merk, Fogg, and Snow 1987)

2. 29	بیش از سه نویسنده. برای آثاری نوشته‌ یا ویراسته چهار تا ده نفر، معمولاً به همه نامها در فهرست منابع اشاره می‌شود. ترتیب نامها و علامت‌گذاری مانند حالت سه ‌نویسنده است. در استناد درون‌متنی تنها نام خانوادگی نویسنده اول با «and others» یا «et al.» برای آثار انگلیسی و عبارت «و دیگران» برای آثار فارسی بدون ویرگول می‌آیند. برای آثار 11 نویسنده یا بیشتر، ن.‌ك.‌ 2. 30.

Sechzer, J. A., S. M. Pfaffilin, F. L. Denmark, A. Griffin, and S. J. Blumenthal, eds. 1996. Women and mental health. Baltimore: Johns Hopkins Univ. Press.

(Sechzer et al. 1996, 243)

اكبری، محمدتقی، احمد رضوانی، محمدتقی منشی طوسی،‌ حسن سلطانی‌فر، و احمد نمایی. 1372. فرهنگ اصطلاحات علوم و تمدن اسلامی: انگلیسی ـ فارسی. مشهد: بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی.

(اكبری و دیگران 1372)

2. 30	نویسندگان پرشمار. گاهی در فهرست منابع، آثاری با نویسندگان متعدد و گاه تا بیست نویسنده یا بیشتر وجود دارند. بیشتر این نویسندگان نیز ممكن است در مدخلهای دنبال هم اما نظمی متفاوت تكرار شوند. بنابراین برای جلوگیری از ایجاد زنجیره طولانی از نامها و با پوزش از نویسندگانی كه نام آنها حذف می‌شود، برای استنادهایی با 11 نویسنده یا بیشتر تنها هفت نفر اول ذكر و با یك ویرگول پس از آخرین نام و «et al.» برای آثار انگلیسی و عبارت «و دیگران» برای آثار فارسی دنبال می‌شوند. در صورت محدودیت فضا این سقف به شش نویسنده كاهش می‌یابد و در صورت وجود بیش از شش نویسنده، تنها سه نفر اول ذكر و با یك ویرگول پس از آخرین نام و «et al.» برای آثار انگلیسی «و دیگران» برای آثار فارسی دنبال می‌شوند.

2. 31	نام نویسنده در عنوان. هنگامی‌كه نام نویسنده اثری مانند خودسرگذشت‌نامه در عنوان یا عنوان فرعی اثر نیز آمده باشد، هم استناد درون‌متنی و هم مدخل فهرست منابع باید با نام آن نویسنده آغاز شود، حتی اگر نام نویسنده در عنوان تكرار شده باشد، ن.ن.ك. 2. 41.

ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد. 1347. مقدمه ابن خلدون. ترجمه محمد پروین گنابادی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب.

(ابن خلدون 1347)

Michelangelo. 1999. The complete poems of Michelangelo. Trans. J. F. Nims. Chicago: Univ. of Chicago Press.

(Michelangelo 1999)

2. 32	آثار ناشناس: نویسنده ناشناس. در صورتی كه نام نویسنده یا ویراستار اثری معلوم نباشد، مدخل فهرست منابع با عنوانِ اثر به‌صورت ایتالیك آغاز می‌شود، ن.ك. 2. 33.

هزار و یك شب. 1378. به كوشش بهرام افراسیابی. تهران: پازند.

The burden of anonymity. 1948. Nowhere: Nonesuch Press.

در مرتب كردن آثار انگلیسی در فهرست منابع بر اساس حروف الفبا، حرف تعریف ابتدای عنوان اثر نوشته اما نادیده گرفته می‌شود. در استناد درون‌متنی نیز عنوان اثر به جای نویسنده قرار می‌گیرد.

(The burden of anonymity 1948)

در استفاده از عنوان آثار برای استناد درون‌متنی به آثار بی‌نویسنده باید عنوانهای طولانی (بیش از پنج كلمه) را كوتاه كرد. در كوتاه‌سازی عنوان نباید واژه‌هایی حذف شوند كه دربر دارنده مفهوم اصلی عنوان هستند. عنوان كوتاه شده شامل كلیدواژه(هایی) از عنوان اصلی كتاب، فصل، یا مقاله است. از اختصارات در كوتاه‌سازی عنوان استفاده نمی‌شود مگر اینكه این نكته در اولین استناد ذكر شده باشد. ترتیب كلمات نیز نباید تغییر كند. برای بسیاری از عنوانهای آثار انگلیسی، حذف حروف تعریف از عنوان كافی است.

2. 33	ناشناس به عنوان نویسنده. اگر چه استفاده از واژه «ناشناس» به‌جای نویسنده در فهرست منابع توصیه نمی‌شود، اما این واژه را می‌توان به‌جای نام نویسنده در فهرست منابعی قرار داد كه در آن چندین اثر باید با عنوان «ناشناس» فهرست شوند. در چنین مواردی برای آثار انگلیسی واژه‌های «Anonymous» یا «Anon.» و برای آثار فارسی واژه «ناشناس» به صورت صاف در اولین مدخل می‌آیند و خط تیره بلند سه‌‌تاییِ پیوسته، ن.ك. 1. 28، پس از آن استفاده می‌شود.

Anon. 1547. Stanze in lode della donna brutta. Florence.

___. 1610. A true and sincere declaration of the purpose and ends of the plantation begun in Virginia, ….

(Anon. 1574)

(Anon. 1610)

ناشناس. 1362. چهل طوطی. تهران: رجبی.

___. 1378. هزار و یك شب. تهران: پازند.

(ناشناس 1362)

(ناشناس 1378)

2. 34	آثار ناشناس: نویسنده شناخته‌ شده. در صورتی كه نویسنده اثری شناخته شده اما در صفحه عنوان ذكر نشده باشد، نام وی در كروشه آورده می‌شود:

[امامی، محمدجعفر، و محمدرضا آشتیانی]. 1366. طرحی نو در تدریس عقاید اسلامی: سطح یك. [تهران]: سازمان تبلیغات اسلامی.

([امامی، محمدجعفر، و محمدرضا آشتیانی] 1366)

[Doe, Jane]. 1948. The burden of anonymity. Nowhere: Nonesuch Press.

([Doe] 1948)

اگر هویت نویسنده تنها حدس زده می‌شود، یك علامت پرسش پس از نام و پیش از كروشه انتهایی گذاشته می‌شود:

[امامی، محمدجعفر، و محمدرضا آشتیانی؟]. 1366. طرحی نو در تدریس عقاید اسلامی: سطح یك. [تهران]: سازمان تبلیغات اسلامی.

([امامی، محمدجعفر، و محمدرضا آشتیانی؟] 1366)

[Doe, Jane?]. 1948. The burden of anonymity. Nowhere: Nonesuch Press.

([Doe?] 1948)

2. 35	نامهای مستعار: نویسنده ناشناس. در صورتی كه نام واقعی نویسنده اثری ناشناخته باشد برای آثار انگلیسی اختصار «pseud.» در كروشه و به شكل صاف نام مستعار نویسنده را دنبال می‌كند. در استناد درون‌متنی این اختصار حذف می‌شود.

Centinel [pseud.].1981. Letters. In the Complete Anti-federalist. Edited by Herber J. Storing. Chicago: Univ. of Chicago Press.

(Centinel 1981)

برای آثار فارسی در این حالت، واژه «مستعار» در مقابل نام مستعار نویسنده در كروشه و به شكل صاف قرار می‌گیرد. در استناد درون‌متنی این واژه از مقابل نام نویسنده حذف می‌شود.

نیمایوشیج [مستعار]. 1383. مجموعه اشعار نیمایوشیج. تهران: نیلوفر.

(نیمایوشیج 1383)

2. 36	نامهای مستعار: نویسنده شناخته شده. با نام مستعاری كه بسیار به كار می‌رود، مانند نام واقعی نویسنده رفتار می‌شود. نام واقعی نویسنده را در صورت نیاز خوانندگان می‌توان به دنبال نام مستعار در كروشه آورد. در این صورت، ترتیب نام واقعی نویسنده معكوس نمی‌شود.

تواین، مارك [سامویل لنگهورن كلمنس]. [1882]. شاهزاده و گدا. ترجمه محمد قاضی. 1375. تهران: نهال نویدان.

یا

تواین، مارك. [1882]. شاهزاده و گدا...

Le Carre`, John [David John Moore Cornwell]. 1982. The quest for Karla. New York: Knopf.

یا

Le Carre`, John. 1982. The quest…

2. 37	نامهای مستعارِ بسیار كم‌استفاده. اگر نام واقعی نویسنده‌ای شناخته شده‌تر از نام مستعار وی باشد، در فهرست منابع از نام واقعی او استفاده می‌شود. در صورت لزوم می‌توان نام مستعار را در كروشه و در مقابل نام اصلی ذكر كرد و اختصار «.pseud» برای آثار انگلیسی و واژه «مستعار» را برای آثار فارسی و پس از یك ویرگول به دنبال آن آورد. در این صورت نیز ترتیب نام مستعار معكوس نمی‌شود.

اخوان ثالث، مهدی [م. امید، مستعار]. 1371. صدای حیرت بیدار: گفت‌وگوهای مهدی اخوان ثالث. تهران: زمستان.

یا

اخوان ثالث، مهدی. 1371. صدای حیرت بیدار: گفت‌وگوهای مهدی اخوان ثالث. تهران: زمستان.

(اخوان ثالث 1371)

Bronte, Charlotte [Currer Bell, pseud.]. 1847. Jane Eyre. London.

یا

Bronte, Charlotte. 1847. Jane Eyre. London.

(Bronte 1847)

2. 38	عبارت توصیفی به عنوان «نویسنده». اگر به جای نویسنده یك عبارت توصیفی آمده باشد، با آن مانند نام مستعار رفتار می‌شود، ن.ك. 2. 35. حروف تعریف «A» و «The» را می‌توان در فهرست منابع آثار انگلیسی برای مرتب كردن بر اساس حروف الفبا، نادیده گرفت.

گروه تحقیقات و مطالعات دفتر انتخابات وزارت كشور. 1370. گاهنامه تطبیقی. تهران: وزارت كشور، دفتر انتخابات.

(گروه تحقیقات و مطالعات دفتر انتخابات وزارت كشور 1370)

Cotton Manufacturer. 1869. An inquiry into the causes of the present long continued depression in the cotton trade, with suggestion for its improvement. Bury.

یا

A Cotton Manufacturer. 1869. An inquiry… [alphabetized under C]

(A Cotton Manufacturer 1869)

2. 39. ارجاعات متقابل برای نامهای مستعار. در صورتی كه در فهرست منابع، دو یا چند اثر منتشرشده از یك نویسنده با نامهای مستعار گوناگونی از وی وجود داشته باشند، همه آنها زیر نام واقعی نویسنده فهرست می‌شوند. در این صورت، نام مستعار نویسنده برای هر اثر به صورت جداگانه در كروشه‌ای به دنبال نام واقعی نویسنده می‌‌آید. به عنوان روش دیگر می‌توان آثار را زیر نامهای مستعار فهرست كرد و نام واقعی نویسنده را در كروشه و به دنبال آنها آورد و یك ارجاع متقابل را برای نام واقعی به نامهای مستعار به فهرست منابع اضافه كرد. ن.ك. 2. 35-38.

حالت، ابوالقاسم [خروس لاری، مستعار]. 1367. دیوان خروس لاری: اشعار طنز. تهران: كتابخانه سنایی.

___ [هدهد میرزا، مستعار]. 1363. بحرطویلهای هدهد میرزا. تهران: نشریات ما.

___ [شوخ، مستعار]. 1372. زن‌داری و گرفتاری. تهران: درسا.

یا

خروس لاری [ابوالقاسم حالت]. دیوان خروس لاری: اشعار طنز. تهران: كتابخانه سنایی.

حالت، ابوالقاسم. ن.ك. خروس لاری، هدهد میرزا، شوخ.

Creasy, John [Gordon Ashe, pseudo.]. 1976. A Blast of Trumpets. New York: Holt, Rinehart and Winston.

___ [Anthony Morton, pseudo.]. 1978. Hide the Baron. New York: Walker.

___ [Jeremy York, pseud.]. 1966. Death to my killer. New York: Macmillan.

یا

Ashe, Gordon [John Creasey].1976. A Blast of Trumpets. New York: Holt, Rinehart and Winston.

Greasey, John. See Ashe, Gordon; Morton, Anthony; York, Jeremy.

2. 40. نامهای واقعی بدیل. هنگامی‌كه نویسنده‌ای آثارش را با شكلهای گوناگونی از نام خود منتشر كرده است، هر یك از این آثار باید با نامی فهرست شوند كه در صفحه عنوان اثر آمده است، مگر اینكه تفاوت تنها در استفاده از حرف اول نام كوچك، در برابر شكل كامل آن باشد، ن.ك. 2. 20.

اخوان ثالث، مهدی 1348. آخر شاهنامه: مجموعه شعر. تهران: مروارید.

___. ن.ن.ك. اخوان ثالث، م.

Doniger, Wendy. 2000. The bedtrick: Telling the Difference. Chicago: Univ. of Chicago press.

___. See also O’Flaherty, Wendy Doniger.

اگر در متن از نویسنده‌ای سخن به میان آید كه اثر خود را با نام دیگری منتشر كرده باشد، می‌توان از یك ارجاع متقابل برای كمك به خوانندگان در شناسایی نویسنده استفاده كرد.

اسفندیاری، علی. ن.ك. نیمایوشیج.

Overstone, Lord. See Lloyd, Samuel Jones.

2. 41	ویراستار به جای نویسنده. هنگامی‌ كه نام هیچ نویسنده‌ای در صفحه عنوان نیامده باشد نام ویراستار(ان)، گردآورنده(گان)، یا مترجم(ان) به جای نام نویسنده می‌آیند. در این صورت برای آثار انگلیسی اختصارات «comp.» یا «comps.»، «ed.» یا «eds.»، یا «trans.» پس از نام قرار می‌گیرند و با ویرگول از آن جدا می‌شوند. در استنادهای درون‌متنی، این اختصارات حذف می‌گردند.

Kamrany, Nake M., and Richard H. Day, eds. 1980. Economic issues of the eighties. Baltimore: Johns Hopkins Univ. Press.

(Kamrany and Day 1980)

برای آثار فارسی نیز واژه ویراستار(ان)، مترجم(ان)، یا گردآورنده(گان) پس از نام قرار می‌گیرند و با ویرگول از آن جدا می‌شوند. در استناد درون‌متنی، این واژه‌ها حذف می‌گردند.

نیازی، سیمین، ویراستار. 1384. گزیده مقالات ایفلا 2003 (برلین، 1-9 اوت 2003). تهران: سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

(نیازی 1384)

2. 42	ویراستار یا گردآورنده همراه با نویسنده. اثر ویرایش شده یا گردآوری شده نویسنده‌ای كه نامش در صفحه عنوان آمده است معمولاً زیر نام آن نویسنده فهرست می‌شود. برای آثار انگلیسی نام ویراستار(ان) یا گردآورنده(گان) پس از عنوان اثر و یك نقطه با یکی از عبارتهای «edited by» یا «ed.»، یا «compiled by» یا «comp.»، آورده می‌شوند. باید توجه كرد كه اختصار جمع «eds.» نباید در این حالت استفاده شود. در‌آثار فارسی نام ویراستار(ان) یا گردآورنده(گان) پس از عنوان اثر و یك نقطه با یکی از عبارتهای «ویراسته» یا «گردآورده» نوشته می‌شوند. در اثری كه علاوه بر نویسنده اصلی دارای ویراستار و گردآورنده است، نامها در فهرست منابع بر اساس نظم صفحه عنوان ظاهر می‌شوند. در استناد درون‌متنیِ این آثار، تنها از نام نویسنده استفاده می‌شود، ن.ك. 2. 31، 2. 88.

Mench, Rigoberta. 1999. Crossing borders. Trans. and ed. Ann Wright. New York: Verso.

(Menchu` 1999)

موسوی چلك، افشین. 1385. مرجع‌شناسی اسلامی (معرفی مهم‌ترین منابع چاپی و الكترونیکی). ویراسته اسدالله آزاد. تهران: كتابدار.

(موسوی چلك 1385)

2. 43	ویراستار در مقابل نویسنده. اگر ویراستار بیش از نویسنده اهمیت داشته باشد، كتاب زیر نام ویراستار فهرست می‌شود. برای آثار انگلیسی نام نویسنده در فهرست منابع پس از عنوان آورده می‌شود و پیش از آن یك نقطه و واژه «By» قرار می‌گیرد. نام نویسنده برای آثار فارسی پس از عنوان، نقطه، و واژه «نوشته» قرار می‌گیرد.

Eliot, T. S., ed. 1953. Literary essays. By Ezra Pound. New York: New Directions.

(Eliot 1953)

خواجه نصیر طوسی، احمد، ویراستار. 1375. انرژی. ترجمه ناصر مقبلی. نوشته تری جنینگز. تهران: فاطمی؛ واژه.

(خواجه نصیر طوسی 1375)

2. 44	مترجم همراه با نویسنده. اثر ترجمه شده نویسنده‌ای كه نامش در صفحه عنوان آمده است، با توجه به وجود تاریخ اثر اصلی و تاریخ ترجمه آن، به سه شكل و برای هر شكل به دو روش می‌تواند فهرست ‌شود. برای آثار انگلیسی نام مترجم(ان) با عبارت «trans.» آورده می‌شود. باید توجه كرد كه اختصار جمع «trans.» نباید در این حالت استفاده شود. برای آثار فارسی نام مترجم(ان) با واژه «مترجم» یا «ترجمه» آورده می‌شود. هنگامی كه سال انتشار اثر یا ترجمه آن وجود ندارد، برای آثار انگلیسی از «n.d.» و برای آثار فارسی از «بی‌تا.» استفاده می‌شود، ن.ن.ك. 2. 31، 2. 88.

1. سال اثر اصلی و سال ترجمه هر دو وجود دارند.

بوسكالیا، لئو. 1978. آدمیت. ترجمه گیتی خوشدل. 1379. تهران: نشر گفتار.

(بوسكالیا 1978)

یا

خوشدل، گیتی، مترجم. 1379. آدمیت. نوشته لئو بوسكالیا. 1978. تهران: نشر گفتار.

(خوشدل 1379)

Tzu, Sun. 6th century BC. The art of war. Translated by Samuel B. Grifith. 1963. London: Oxford Univ. Press.

(Tzu 6th century BC)

یا

Grifith, Samuel B, trans. 1963. The art of war. By Sun Tzu. 6th century BC. London: Oxford Univ. Press.

(Grifith 1963)

2. تنها سال اثر اصلی وجود دارد.

بوسكالیا، لئو. 1978. آدمیت. ترجمه گیتی خوشدل. بی‌تا. تهران: نشر گفتار.

(بوسكالیا 1978)

یا

خوشدل، گیتی، مترجم. بی‌تا. آدمیت. نوشته لئو بوسكالیا. 1978. تهران: نشر گفتار.

(خوشدل بی‌تا.)

Tzu, Sun. 6th century BC. The art of war. Translated by Samuel B. Grifith. n.d. London: Oxford Univ. Press.

(Tzu 6th century BC)

یا

Grifith, Samuel B., trans. n.d. The art of war. By Sun Tzu. 6th century BC. London: Oxford Univ. Press.

(Grifith n.d.)

3. تنها سال ترجمه وجود دارد.

بوسكالیا، لئو. بی‌تا. آدمیت. ترجمه گیتی خوشدل. 1379. تهران: نشر گفتار.

(بوسكالیا بی‌تا.)

یا

خوشدل، گیتی، مترجم. 1379. آدمیت. نوشته لئو بوسكالیا. بی‌تا. تهران: نشر گفتار.

(خوشدل 1379)

Tzu, Sun. n.d. The art of war. Translated by Samuel B. Grifith. 1963. London: Oxford Univ. Press.

(Tzu 6th century BC)

یا

Grifith, Samuel B., trans. 1963. The art of war. By Sun Tzu. n.d. London: Oxford Univ. Press.

(Grifith 1963)

انتخاب هر یك از روشها و ذكر یك منبع زیر نام نویسنده یا مترجم آن با توجه به اهمیت و نقش هر یك از آنها برای خوانندگان و با تصمیم نویسنده یا الزام ناشر صورت می‌گیرد.

2. 45	اطلاعات تكمیلی. هنگامی‌كه در صفحه عنوان آثار انگلیسی عباراتی مانند «Edited with an Introduction and Notes by» یا «Translated with a Foreword by» وجود داشته باشد، استناد كتاب‌شناختی معمولاً به «edited by» یا «translated by» ساده می‌شود. برای آثار فارسی نیز «ویراسته و با مقدمه و یادداشتهایِ» یا «ترجمه با پیش‌گفتار توسطِ» به «ویراسته» یا «ترجمه» ساده می‌شود.

2. 46	«با همكاریِ» و مواردی مانند آن. برای كتابهای نوشته شده با همكاری شخصی دیگر از «with» و نقش آن شخص در نگارش كتاب برای آثار انگلیسی و «با همكاریِ»، «زیر نظرِ»، و مانند آنها برای آثار فارسی استفاده می‌شود.

پرهام، سیروس. 1364. دستبافتهای عشایری و روستایی فارس. با همكاری سیاوش آزادی. تهران: امیركبیر.

پورممتاز، علیرضا. 1381. واژه‌نامه ورزش. زیر نظر محمود شالچی طوسی. با همكاری شهره مدرس تهرانی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.

Chaucer life records. 1966. Edited by Martin M. Crow and Clair C. Olson from materials compiled by John M. Manly and Edith Richert. With the assistance of Lilian J. Redstone and others. London: Oxford Univ. press.

Cullen, John B. 1961. Old times in the Faulkner country. In collaboration with Floyd C. Watkins. Chapel Hill: Univ. of North Carolina press.

Parther. Marla. 1988. Alexander Calder, 1898-1976. With contributions by Arnauld Pierre and Alexander S. C. Rower. New Haven, Ct:Yale Univ. press.

Rodman, Dennis. 1997. Walk on the wild side. With Michael Silver. New York: Delacorte Press.

Williams, Joseph M. 1990. Style: Toward Clarity and Grace. With two chapters coathourted by Gregory G. Colomb. Chicago: Univ. of Chicago Press.

اگر صفحه عنوان كتابی نام دو ویراستار را دربر داشته باشد كه با قلم ریزتری، در ادامه عبارت «ویراستار همكار، الف» و «ویراستار دستیار، ب» آمده باشند، نامهای فرعی را می‌توان حذف یا با عبارتهایی مانند «با دستیاری الف و ب» در فهرست منابع وارد كرد.

2. 47	نویسندگان پیش‌گفتار و مانند آن. نام نویسندگانِ پیش‌گفتارها و مقدمه‌های آثار دیگر نویسندگان، تنها در صورت داشتن اهمیت ویژه در فهرست منابع آورده می‌شود. برای استناد خاص به یك مقدمه یا پیش‌گفتار، ن.‌ك.‌ 2. 93- 94.

حافظ، شمس‌الدین محمد. 1379. دیوان حافظ. با مقدمه محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: علی.

(حافظ 1379)

Hayek, F. A. 1994. The Road to Serfdom. Anniversary edition, with a new introduction by Milton Friedman. Chicago: Univ. of Chicago Press.

(Hayek 1994)

2. 48	سازمان به عنوان نویسنده. اگر اثر منتشرشده از سوی یك سازمان، انجمن، یا شركت؛ شخصی را به عنوان نویسنده در صفحه عنوان خود معرفی نكرده باشد، سازمان به عنوان نویسنده قلمداد می‌شود، حتی اگر نام سازمان در عنوان، عنوان فروست، یا به عنوان ناشر تكرار شده باشد. اگر استناد به یك نام طولانی بسیار تكرار می‌شود، می‌توان از شكل اختصاری آنها استفاده كرد. برای برخی از نامها می‌توان از سرواژه‌هایی استفاده كرد كه در پرانتز و پس از نام سازمانها می‌آیند و در بقیه موارد، نام سازمان را كوتاه كرد. هنگام كوتاه‌سازی نام یك سازمان باید واژه‌هایی را برگزید كه تا حد امكان با حروف ابتدایی نام سازمان نزدیکی داشته باشند. در هر صورت باید از ارجاعات متقابل در این مورد استفاده كرد.

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور. دفتر امور فنی و تدوین معیارها. 1380. ضوابط طراحی فضای سبز شهری. تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور، معاونت امور پشتیبانی، مركز مدارك علمی و انتشارات.

هما. ن.ك. سازمان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران.

سازمان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران. 1375. مجموعه قوانین و مقررات هواپیمایی كشور با آخرین اصلاحات و الحاقات، شامل آئین‌نامه‌ها، اساسنامه‌ها، مقررات بین‌المللی، تصویب‌نامه‌های هیأت وزیران، و شورای عالی اداری مربوط به هواپیمایی كشوری. تهران: سازمان هواپیمایی كشوری.

(سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور 1380)

(هما 1375)

British Standards Institute. 1985. Specification for abbreviation of title words and titles of publication. Linford Woods, Milton Keynes, Uk.: British Standards Institute.

ISO. See International Organization for Standardization.

International Organization for Standardization. 2001. Information and documentation: Bibliographic references. Part 2, Electronic documents or parts thereof. Excerpts from International Standards ISO 690-2. Ottawa: National Library of Canada. http://www.nlc-bnc.ca/iso/tc46sc9/standard/

690-2e.htm.

(British Standards Institute 1985)

(ISO 2001)

نام نویسندگان خارجی

2. 49	نام با «ادات» یا «وند». در نگارش نامهای خانوادگی خارجی كه با «ادات» یا «وند» همراه هستند، در صورت آگاهی باید شكل مرجح خودِ نویسنده یا شكل مرسوم و ملی آنها را به كار برد. فرهنگ زندگی‌نامه‌ای وبستر و فهرستهای كتابخانه‌ای راهنماهایِ مؤثری در این زمینه هستند. فهرست زیر، تنوعی را نشان می‌دهد كه می‌تواند در نگارش نام خانوادگی و نام نویسندگان وجود داشته باشد.

Beauvoir, Simone de		Keere, Pieter van den

Ben-Gurion, David			Kooning, Willem de

Costa, Uriel da			La Fontaine, Jean de

Da Cunha, Euclides			Medici, Lorenzo de`

de Gaulle, Charles			Van Rensselaer, Stephen

di Leonardo, Micaela

هنگامی‌كه نامی همیشه با «ادات» یا «وند» همراه باشد، به همان ترتیب نیز الفبایی می‌شود. بنابراین به عنوان نمونه نام خانوادگی «de Gaulle» زیر حرف «D» مرتب می‌شود.

2. 50	نام مركب. نامهای خانوادگی مركب، با خط فاصله یا بدون آن، معمولاً بر اساس اولین جزء نام مرتب می‌شوند.

Lloyd George, David		Sackvillee-West, Victoria

Mies van der Rohe, Ludwig		Teilhard de Chardin, Pierre

2. 51	نام با «Mac» یا «Mc». نامهایی كه با «Mac» یا «Mc» شروع می‌شوند به صورت حرف ‌به ‌حرف مرتب می‌گردند.

Macalister, Donald			Madison, James

MacAlister, Paul		MacAlister, Ward

Macauley, Catharine		McAuley, Catherine

Macmillan, Harold			Macmillan, Edwin M.

2. 52	نام آغاز شده با «O’». نامهای آغاز شده با «O’» بدون در نظر گرفتن «آپوستروف» مرتب می‌شوند.

Onassis, Aristotle

O’Neill, Eugene

Ongaro, Francesco dall’

2. 53	نام با «Saint». یك نام خانوادگی با پیشوند «Saint» به صورت حرف ‌به‌ حرف و به همان شكلی كه نوشته شده باشد، مرتب می‌شود حتی اگر این واژه به صورتهای «Saint»، «San»،‌‌‌ یا «St» آمده باشد.

Sainte-Beuve, Charles-Agustin	San Martin, Jose’ de

Saint-Gaudens, Augustus		St. Denis, Ruth

Saint-Saens, Camille		St. Laurent, Louis Stephen

2. 54	نامهای عربی. نامهای عربی جدید از یك یا چند نام كوچك و یك نام خانوادگی مانند «Himsi, Ahmad Hamid» تشکیل می‌شوند.

نامهای خانوادگی عربی‌ای كه با پیشوند «al-» یا «el-» دنبال می‌شوند، زیر حرف جزئی مرتب می‌گردند كه این پیشوندها را دنبال می‌كند. با این پیشوندها مانند «de» در نامها فرانسوی رفتار می‌شود.

Hakim, Tawfiq al-

Jamal, Muhammad Hamid al-

نامهای كه با «Abu»، «Abd»، و «Ibn» آغاز می‌شوند، به همان صورت مرتب می‌گردند.

Abu Zafar Nadvi, Syed

Ibn Saud, Aziz

2. 55	نامهای چینی. نامهای چینی، خواه در نظام حرف‌نویسیِ «پین‌یان»¹⁰ خواه در نظام حرف‌نویسیِ «وید ـ گیلز»¹¹، باید به همان‌گونه‌ای كه در اثر آمده‌اند در فهرست منابع نیز نوشته ‌شوند. ارجاعهای متقابل در صورتی ضرورت دارند كه شكلهای جایگزینی برای نام در متن ارائه شده باشند. به دلیل مقدم بودن نام خانوادگی بر نام كوچك در زبان چینی، نامها در فهرست منابع معكوس نمی‌شوند و از ویرگول نیز استفاده نمی‌شود.

Li Bo [ مرتب می‌شودLدر نظام «پین‌یان»؛ زیر حرف ]

Mao Tse-tung [ الفبایی می‌شودMدر نظام «وید-گیلز»؛ زیر مرتب ]

نام افراد خاندانهای چینی كه از شیوه غربی تقلید كرده و نام خانوادگی را در انتهای نام خود قرار داده‌اند، معكوس و از یك ویرگول نیز برای جدا كردن آنها استفاده می‌شود.

Kung, H. H.

Tsou, Tang

2. 56	نامهای مجارستانی. در آثار مجارستانی نام خانوادگی مقدم بر نام كوچك است، مانند «Molna’r Frenc» و «Barto’k Be’la». اما در متون انگلیسی هنگام اشاره به چنین نامهایی آنها را معكوس می‌كنند؛ بنابراین در فهرست منابع دوباره باید معكوس شوند تا به شكل صحیح درآیند.

Barto’k, Be’la

Molna’r, Frenc

2. 57	نامهای هندی. در نامهای هندی جدید، نام خانوادگی در انتهای نام قرار می‌گیرد و متناسب با آن در فهرست منابع نیز وارد می‌شود. مانند دیگر نامها توجه به ترجیح نویسنده در نگارش نام ضروری است.

Gandhi, Mohandas Karamchand

Krishna Menon, V. K.

Narayan, R. K.

2. 58	نامهای اندونزیایی. برخی از اندونزیاییها به‌ویژه اهالی جاوه تنها از یك نام كوچك واحد استفاده می‌كنند، اما دیگران از بیش از یك نام استفاده می‌كنند. اگر نام خانوادگی در ابتدا بیاید مانند نامهای چینی بدون معكوس كردن و بدون ویرگول نوشته می‌شوند (مثالهای سوم و چهارم). اندونزیاییهایی با نامهای اسلامی، و دیگرانی كه نامشان ممكن است با لقب یا عبارتی احترام‌آمیز همراه باشد، بر اساس جزء آخر نام فهرست و معكوس می‌شوند.

Suharto				Hatta, Mohammad

Sukarno				Suryojusumo, Wiyono

Marzuki Darusman			Habibi, B. J.

2. 59	نامهای ژاپنی. در نامهای ژاپنی نام خانوادگی مقدم بر نام كوچك است، در نتیجه نامها در فهرست منابع معكوس نمی‌شوند و ویرگول نیز به كار نمی‌رود. نام افراد ژاپنی كه از شیوه غربی تقلید كرده و نام خانوادگی را در انتهای نام خود قرار داده‌اند، معكوس و از یك ویرگول نیز برای جدا كردن آنها استفاده می‌شود. بدین‌ترتیب باید از رویكرد اثر در ذكر نامهای ژاپنی مطمئن شد و بر اساس آن نام خانوادگی را همیشه در ابتدا آورد.

Tajima Yumiko [ مرتب می‌شودTزیر حرف ]

Yoshida Shigeru [ مرتب می‌شودYزیر حرف ]

اما

Kurosawa, Noriaki [ به كار رفته استNoriaki Kurosawaدر متن به شكل ]

2. 60	نامهای اسپانیایی. در اسپانیا و برخی كشورهای آمریكای لاتین اغلب از نام خانوادگی دوگانه استفاده می‌شود كه اولین جزء آن نام خانوادگی پدر است و دیگری نام خانوادگی دوران كودکی مادر است. این دو نام گاهی با یك «y» (به معنای «وُ») به هم متصل می‌گردند. چنین نامهای مركبی در زیر اولین جزء نام مرتب می‌شوند. ارجاعهای متقابل نیز اغلب ضروری است، به‌ویژه هنگامی كه فرد با نام دومش شناخته شده یا اطمینانی از محل قرار دادن مدخل اصلی وجود نداشته باشد. فرهنگ «وبستر» راهنمای مناسبی در این زمینه است.

Ortega Gasset, José

Sa’nchez Mendoza, Juana

Garci’a Lorca, Federico

Lorca, Federico Garci’a. See Gaeci’a Lorca, Federico

هنگامی‌كه «de» در نامهای اسپانیایی وجود داشته باشد، نام خانوادگی فرد ممكن است نام اول یا دوم باشد. اگر این موضوع با توجه به متن روشن نیست و فرهنگ «وبستر» هم كمکی نمی‌كند، ارجاع متقابل در فهرست منابع ضروری است.

Esquivel de S’anchez, Mari’a

Fernandez de Oviedo

Navarrete, Juan Ferna’ndez de

معمولاً یك بانوی متأهل نام خانوادگی مادرش را با نام خانوادگی (اول) همسرش جایگزین می‌كند كه گاهی نیز با «de» دنبال می‌شود. نام چنین فردی باید بر اساس اولین نام خانوادگی (نام خانوادگی پدرش) الفبایی شود.

Mendoza Salinas, María Carrmen [نام زن قبل از ازدواج]

Pena Montalvo, Huan Alberto [نام شوهر]

Mendoza de Pena, María Carmen [نام زن بعد از ازدواج]

2. 61	نامهای تایلندی. با وجود اینكه در تایلند نیز از نام خانوادگی استفاده می‌شود، اما تایلندیها اغلب با نام كوچكشان شناخته می‌شوند كه مانند نامهای انگلیسی در ابتدا می‌آید. بنابراین تایلندیها زیر نام كوچكشان مرتب می‌شوند، اما ممكن است تفاوتهایی نیز وجود داشته باشد كه مراجعه به كارشناس را ضروری نماید.

Supachai Panitchpakdi

Sarit Thanarat [or Thanarat, Sarit]

Sivaraksa, Sulak [or Sulak Sivaraksa]

2. 62	نامهای ویتنامی. نامهای ویتنامی شامل سه جزء هستند كه نام خانوادگی در ابتدا می‌آید. از آنجایی كه افراد ویتنامی اغلب قسمت انتهایی نام خود را ترجیح می‌دهند، بهترین شكل فهرست كردن نام آنها به شكل زیر است.

Diem, Ngo Dinh [Ngo Dinh Diem ارجاع متقابل به]

Giap, Vo Nguyen [Vo Nguyen Giapارجاع متقابل به ]

سال انتشار

2. 63	قاعده كلی. برای تاریخ انتشار كتابها تنها سال بدون اشاره به ماه یا روز منظور می‌شود. این تاریخ در صفحه عنوان یا به صورت رایج‌تر در صفحه حقوق پدیدآورندگان چاپ می‌شود. تاریخ انتشار با تاریخ حقوق پدیدآورندگان یكسان است. اگر در كتابی دو یا چند تاریخ ذكر شده باشند و تاریخ‌(های) پیش از آخرین تاریخ به ویرایشها یا نسخه‌های قدیمی‌تر كتاب متعلق باشند، جدیدترین تاریخ به عنوان تاریخ انتشار استفاده می‌شود. برای هر ویرایشی از كتاب به جز ویرایش نخست، ویرایش و تاریخ آن هر دو در فهرست عناصر باید منظور شوند.

اخوی، احمد 1374. اقتصاد كلان: پایه‌ای و كاربردی. ویرایش دوم. تهران: امیركبیر.

Turabian, Kate L. 1996. A manual of writers of term papers, theses, and dissertations. 6th ed. Rev. John Grossman and Alice Bennett. Chicago: Univ. of Chicago Press.

برای كتابهای عربی و كتابهای فارسی قدیمی‌ای كه تاریخ انتشار آنها معمولاً به سال هجریِ قمری در صفحه عنوان ذكر شده است، همان تاریخ در فهرست منابع ذكر و در ادامه آن از اختصار «ﻫ..ق.» استفاده می‌شود. برای کتابهای عربی‌ای که تاریخ انتشار آنها به سال میلادی در صفحۀ عنوان ذکر شده است، همان تاریخ در فهرست منابع استفاده می‌شود.

2. 64	چاپ جدید و تجدید نظر حقوق پدیدآورندگان. تاریخ انتشار نباید با تاریخ چاپهای بعدی یا تجدید حقوق پدیدآورندگان اشتباه گرفته شود. در صفحه حقوق پدیدآورندگان باید از عباراتهایی مانند «53rd impression» یا «چاپ بیست و سوم» و «copyright renewed 1980 by…» یا «حقوق پدیدآورنده در سال 1385 از سوی... تجدید نظر شد» صرف‌نظر كرد. برای چاپهای جدید، ن.‌ك.‌ 2. 130-133.

2. 65	دو تاریخ. كتابهایی كه از سوی دو ناشر یا در دو كشور و به‌طور مشترك منتشر شده‌اند، گاه سالهای تقویمی ‌مختلفی دارند. در چنین كتابهایی اگر خوانندگان به هر دو تاریخ علاقه‌مند باشند باید هر دو منظور شود، ن.‌ك.‌ 2. 128، 2. 132-133.

ابن عربی، محمد بن علی. 1373. الفتوحات المکیه. 14 ج. مكتبه‌العربیه. القاهره: الهیئه المصریه العامه الكتاب. (منتشرشده در پاریس در 1990).

Thompson, E. P. 1964. The making of the English working class. New York: Pantheon. (Published in UK in 1963.)

2. 66	كتابهای چندجلدی منتشرشده در طول چند سال. برای استناد به كل یك كتاب چندجلدی محدوده تاریخها آورده می‌شود. اگر اثر هنوز كامل نشده است، پس از تاریخ اولین جلد یك خط تیره گذاشته می‌شود. اگر به یك جلد واحد استناد می‌شود، تنها ذكر تاریخ آن جلد اكتفا می‌كند، ن.‌ك.‌ 2. 101-106.

جبلی، عبدالواسع بن الجامع. 1339-1341. دیوان عبدالواسع جبلی. 2 ج. تهران: دانشگاه تهران.

سریع‌الاطلاق فرد، سلمان. 1370-. راهنما و توضیح‌المسائل حسابداری. تهران: اردیبهشت.

سینایی، علی. 1382. مجموعه‌سازی در كتابخانه‌ها، ج. 1، انتخاب مواد كتابخانه‌ای. تهران: سمت.

Wrihght, Sewell. 1968-78. Evolution and the genetics of populations. 4 vols. Chicago: Univ. of Chicago Press.

The collected works of F. A. Hayek. 1988- . Chicago: Univ. of Chicago Press.

Freeman, D. S. 1951. George Washington, vol. 3, Planter and patriot. New York: Scribner.

2. 67	«بی‌تاریخ». هرگاه تاریخ انتشار یك اثر چاپ شده معلوم نباشد، اختصار «n.d.» برای آثار انگلیسی و «بی‌تا.» برای آثار فارسی جای سال را در تاریخ انتشار می‌گیرند. یك تاریخ احتمالی نیز ممكن است در كروشه جایگزین این اختصار یا بدان اضافه شود، ن.ن.‌ك.‌ 2. 117.

مشهد، بی‌تا.

دوستار، [1383؟] یا دوستار، بی‌تا.، حدودِ 1383

Boston, n.d.

Edinburgh, [1750?] or Edinburgh, n.d., ca. 1750

در نظام نویسنده ـ تاریخ، كروشه به همراه تاریخِ داخل آن در جای معمول تاریخ قرار می‌گیرد.

نام خانوادگی، نام كوچك. [1384؟]. عنوان اثر...

___. بی‌تا. عنوان اثر دیگر از همین نویسنده...

(نام خانوادگی [1384؟])

Author, E. R. [1750?] Title of work…

___. n.d. Title of another work by the same author…

(Author [1750?])

2. 68	اطلاعات غیرقابل تعیین. اثری كه برای آن هیچ‌یك از اطلاعات ناشر، مكان، و تاریخ قابل تعیین نیستند یا به شیوه‌ای منطقی نمی‌توان آنها را حدس زد؛ اگر مكانی وجود داشته باشد كه بتوان نسخه‌ای از آن اثر را در آنجا یافت، در فهرست منابع به شكل زیر بدان استناد می‌شود. (ن.ن.ك.‌ 2. 117).

عنوان اثر. بی‌تا. دو نسخه موجود در كتابخانه مجلس.

Title of work. n.d. Two copies in the Special Collections department of the University of Chicago Library.

2. 69	«زودآیند». هنگامی‌كه برای انتشار كتابی با یك ناشر قراردادی بسته و عنوان آن نیز تقریباً معلوم شده است، اما تاریخ انتشار اثر هنوز مشخص نیست از واژه «forthcoming» برای آثار انگلیسی و «زودآیند» برای آثار فارسی به جای تاریخ اثر استفاده می‌شود. این واژه هم برای رسانه‌های چاپی و هم غیرچاپی و برای هر اثری كه انتشار آن قطعی باشد، قابل استفاده است. اگر صفحات كتابی شماره‌گذاری نهایی نیز شده باشند، می‌توان به شماره صفحات نیز استناد كرد. با كتابهایی كه برای انتشار آنها قراردادی بسته‌ نشده است مانند دست‌نوشته‌های منتشرنشده رفتار می‌شود. (ن.ك. 2. 206-209).

علیدوستی، سیروس، و فاطمه شیخ‌شعاعی. زودآیند. فناوری اطلاعات و كتابخانه‌ها. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

(علیدوستی و شیخ‌شعاعی، زودآیند)

Researcher, J. J. Forthcoming. New findings. In Major symposium, ed. F. F. Editor, 223-37. Place: Publisher.

(Researcher, forthcoming, 230)

«forthcoming» در فهرست منابع انگلیسی تنها در جایی بزرگ‌نویسی می‌شود كه پس از یك نقطه بیاید. برای مقاله‌های زودآیند نشریه‌های ادواری، ن.‌ك.‌ 2. 167. آثار «forthcoming» یا «زودآیند» در فهرست منابع پس از آثار دیگر از همان نویسنده وارد می‌شوند.

عنوان

2. 70	ایتالیك‌ها. عنوان اصلی و فرعی كتابها ایتالیك می‌شوند. برای عنوانهای موجود در عنوانها، ن.‌ك.‌ 2. 79.

امامی، مجید. 1373. مقدمه‌ای بر مبانی شخصیت‌پردازی در سینما: بررسی ساختار، تجلی، و ابعاد شخصیت دراماتیك. تهران: برگ.

Hibbert, Christopher. 1999. George III: A personal history. New York: Basic Books.

2. 71	بزرگ‌نویسی عنوانهای انگلیسی به سبك تیتر. در سبك تیتر حرف اول همه واژه‌های عنوان و عنوان فرعی به ‌جز حروف تعریف و اضافه، مانند تیتر روزنامه‌های انگلیسی زبان بزرگ‌نویسی می‌شوند. حروف تعریف اگر در ابتدای جمله قرار گیرند، بزرگ‌‌نویسی می‌شوند. برای تیتر روزنامه‌ها، ن.‌ك.‌ 2. 186.

The Fifth Miracle: The Search for the Origin of Life

How to Do It: Guides to Good Living for Renaissance Italians

2. 72	بزرگ‌نویسی عنوانهای انگلیسی به سبك جمله. در سبك جمله‌ كه در فهرست منابع رایج است، تنها حرف اولِ واژه اول در یك عنوان یا یك عنوان فرعی و هر نام خاص دیگر مانند جمله‌های انگلیسی بزرگ‌نویسی می‌شوند. عنوانهای لاتین نیز، به استثنای آثاری به انگلیسی با عنوانهای لاتین، در فهرست منابع به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شوند. برای عنوانها و عنوانهای فرعی كتابهایِ خارجی به زبان غیرانگلیسی، ن.‌ك.‌ 2. 84-86.

The house of Rothschild: The world’s banker, 1849-1999

De sermone amatorio apud elegiarum scriptores

Quo Vadis(عنوان لاتین)

2. 73	نگارش. هجی، گذاشتن خط تیره، بزرگ‌نویسی، و نقطه‌گذاریِ موجود در عنوان اصلی كتاب در همه موارد ‌به جز این استثناها (تنها برای عنوانهای انگیسی) باید حفظ شوند: بزرگ‌نویسی عنوان برای مدخلهای فهرست منابعی كه به سبك جمله هستند، ممكن است نیاز به تعدیل داشته باشند؛ واژه‌هایی كه تمام حروف آنها در عنوان اصلی بزرگ نوشته شده باشند، به‌جز برای حروف آغازین نامها و سرواژه‌ها، باید بر حسب مورد با تمام حروف آنها كوچك یا تنها حرف اول آنها بزرگ باشند؛ «&» باید به «and» تغییر پیدا كند؛ اعداد باید با حروف نوشته ‌شوند یا مطابق با اصل خودشان به صورت عددی آورده شوند (Twelfth Century یا 12th Century) مگر اینكه دلیل موجهی برای ایجاد یك‌دستی در آنها وجود داشته باشد، اما می‌توان «12th» را به «12th» تغییر داد.

2. 74	عنوان فرعی: دونقطه. علامت دونقطه‌ای كه برای جداسازی عنوان اصلی از عنوان فرعی به‌كار می‌رود، مانند عنوان ایتالیك می‌شود. به دنبال علامت دونقطه نیز در تایپ یك فاصله گذاشته می‌شود. عنوان فرعی مانند عنوان اصلی برای آثار انگلیسی در هر دو سبك تیتر و جمله با حرف بزرگ شروع می‌شود. در سبك نویسنده ـ تاریخ، ‌عنوانهای فرعی گاهی حذف می‌شوند.

علیجانی، رحیم، و لیلا دهقانی. 1385. بازیابی پیوسته: نظامها و روشها. تهران: چاپار.

Lynch, Patrik J., and Sarah Horton. 1999. Web style guide: Basic design principles for creating Web sites. New Haven, CT: Yale Univ. Press.

2. 75	دو عنوان فرعی. اگر دو عنوان فرعی برای یك عنوان اصلی وجود داشته باشند، معمولاً یك علامت دونقطه پیش از عنوان فرعی اول و یك علامت نقطه ویرگول پیش از عنوان فرعی دوم قرار می‌گیرد. عنوان فرعی دوم برای آثار انگلیسی نیز با حرف بزرگ شروع می‌شود.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دفتر طرحهای ملی. 1382. یافته‌های طرح آمارگیری جامع فرهنگی كشور: فضاهای فرهنگی ایران؛ فهرستگان مساجد (7): استانهای خوزستان- زنجان- سمنان. تهران: دفتر طرحهای ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

Ahmed, Leila. 1999. A border passage: From Cairo to America; A woman’s jounery. New York: Farrar, Straus & Giroux.

2. 76	استفاده از «یا». عنوانهای دوگانه قدیمی یا عنوانها و عنوانهای فرعی كه با «or» برای آثار انگلیسی و با «یا» برای آثار فارسی به هم متصل شده‌اند، با علامت نقطه ویرگول پیش از «or» و «یا» و علامت ویرگول پس از آنها، یا به گونه‌ای ساده‌تر، با یك ویرگول واحد پیش از «or» و «یا» از هم جدا می‌شوند. در هر دو صورت،‌ برای آثار انگلیسی عنوان دوم با حرف بزرگ شروع می‌شود. در صورت رعایت یك‌دستی هر دو شكل قابل قبول است.

امیل؛ یا، آموزش و پرورش

یا

امیل، یا آموزش و پرورش

England’s monitor; or, The History of the separation

یا

England’s monitor, or The History of the separation

2. 77	«و دیگر داستانها» و مانند آن. برخی اقلام مانند «and other stories» و «and other poems» برای آثار انگلیسی و «و دیگر داستانها» یا «و دیگر اشعار» برای آثار فارسی به عنوان پاره‌ای از عنوان اصلی تلقی می‌شوند اما معمولاً از عنوان داستان،‌ شعر، مقاله، یا مانند آنها با علامت ویرگول جدا می‌شوند، ن.ن.ك. 2. 81.

مولوی، فرشته. 1370. پری آفتابی، و دیگر داستانها. تهران: نشر قطره.

Maclean, Norman. 1976. A River runs through it, and other stories. Chicago: Univ. of Chicago press.

2. 78	تاریخ در عنوان. در مواردی كه تاریخهای موجود در عنوان با حروف اضافه شروع نشده باشند (برای نمونه، «از 1920 تا 1945»)، از ویرگول جداكننده استفاده می‌شود. تاریخهای موجود در عنوان كه با حروف اضافه شروع شده باشند در دنباله عنوان می‌‌آیند. اگر در منبع اصلی از علامت دونقطه برای جدا كردن عنوانهای اصلی و فرعی استفاده شده باشد، این علامت در فهرست منابع نیز باقی می‌ماند.

فرمهینی فراهانی، محسن، گردآورنده. 1372. مجموعه سؤالات امتحان نهایی پنجم ابتدایی از سال 1360 تا 1372. تهران: شباهنگ.

مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی. 1363. ایران: تصویر آماری و بازرگانی، 60-1351 همراه با ضمیمه سال 1361. [تهران]: وزارت‌ بازرگانی‌، مؤسسه‌ مطالعات‌ و پژوهشهای‌ بازرگانی‌.

Ferguson, Niall. 1999. The house of Rothschild: The world’s banker, 1849-1999. New York: Viking.

Roberts, J. M. 1999. The history of the world, 1901 to 2000. New York: Viking.

2. 79	عنوان در عنوان. گاهی عنوان پاره‌ای از آثار، خود دربر دارنده عنوانهای بلند یا كوتاه هستند. چنین عنوانهایی نیز درون عنوان اصلی به‌ صورت ایتالیك و در داخل علامت نقل قول برای آثار انگلیسی و گیومه برای آثار فارسی آورده می‌شوند. عنوانهای موجود در عنوان آثار انگلیسی به روشی مشابه عنوانی كه در آن قرار دارند، بزرگ‌نویسی می‌شوند. برای عنوانهای موجود در عنوان یك مقاله‌ یا فصل، ن.‌ك.‌ 2. 157.

كراجکی، محمد بن علی. 1383. نزهه‌‌النواظر: ترجمه «معدن‌الجواهر كراجکی». تهران: نسیم كوثر.

McHugh, Roland. 1980. Annotations to “Finnegan’s wake.” Baltimore: Johns Hopkins Univ. Press.

2. 80	اصطلاحات ایتالیك در عنوان. واژه‌هایی مانند نام گونه‌ها یا كشتی‌ها كه معمولاً در متن به صورت ایتالیك نوشته می‌شوند، در فهرست منابع با حروف صاف نوشته می‌شوند. برای واژه ایتالیك شده در عنوان یك مقاله یا فصل، ن.‌ك.‌ 2. 157.

حشمت‌زاد، امیر شمس‌الدین. 1378. پرنسس قاجار نجات‌یافته كشتی تایتانیك. تهران: مجمع قرآنی شیعه علی (ع).

Suangtho, V., E. B. Lauridsen. 1990. Flowering and seed production in Tectona grandis L.f..: Report on the DANIDA training course on tree improvement program. Chiang Mai, Thailand.

2. 81	نقل قول در حكمِ عنوان. نقل قولهایی كه به ‌جای عنوان كتاب استفاده می‌شوند، در علامت نقل قول قرار نمی‌گیرند.

اشتری، بیژن. 1376. به دوربین نگاه كن: گفت‌وگو با هنرپیشه‌های جهان. تهران: انتشارات مؤسسه ایران.

Whitaker, Agnes, ed. 1984. All in the end is harvest: An anthology for those who grieve. London: Darton, Longman and Todd.

2. 82	علامت پرسش یا تعجب. هنگامی‌كه عنوان یا عنوان فرعی با علامت پرسش یا تعجب خاتمه یابند، نقطه‌گذاری دیگری پس از آن لازم نیست.

فرزام‌نیا، حسن. 1370. آیا انسان زشت و نازیباست؟ اصفهان: نشاط.

Aaron, Henry. 1973. Why is welfare so hard to reform? Washington, DC: Brooking Institution Press.

2. 83	عنوانهای بسیار طولانی. اگر به هر دلیلی عنوان اثری جایگزین نام نویسنده، ویراستار، یا هر پدیدآورنده حقیقی یا حقوقی دیگر شد، شكل كامل آن باید در فهرست منابع ذكر شود. در استناد درون‌متنی به چنین آثاری عنوانهای بسیار طولانی، كوتاه می‌شوند. اطلاعات عنوان كوتاه شده باید به حدی باشد كه خواننده بتواند عنوان كامل را در فهرست منابع، كتابهای یك كتابخانه، یا انتشارات یك ناشر پیدا كند.

2. 84	عنوانهای غیرانگلیسی. عنوانهای غیرانگلیسی باید به سبك جمله بزرگ‌نویسی شوند. با این وجود نویسندگان یا ویراستاران ناآشنا با زبان آثار، نباید تلاش كنند تا بزرگ‌نویسی را بدون كمك كارشناس تغییر دهند. برای شكل انگلیسی شهرهای خارجی، ن.‌ك.‌ 2. 116.

Maisonneuve, Danielle, Jean-Francios Lamarche, and Yves St-Amand. 1998. Les relations publiques: Dans une socie`te` mouvance. Sainte- Foy, QC: Presses de l’Universite` de Que`bec.

2. 85	ترجمه افزوده. اگر به ترجمه انگلیسی عنوانی نیاز باشد به دنبال عنوان اصلی، در كروشه، بدون ایتالیك شدن یا علامت نقل قول آورده می‌شود. چنین عنوانی به انگلیسی همیشه به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شود.

احمدی، بابك. 1382. معمای مدرنیته [The dilemma of modernity]. تهران: نشر مركز.

Pirumova, N. M. 1977. Zemskoe liberal’noe dvizhenie: Sotsial’nye korni i evoliutsiia do nachala xx veka [The zemstvo liberal movement: Its social roots and evolution to the beginning of the twentieth century]. Moscow: Izdatel’stvo Nauka.

2. 86	اثر اصلی به‌علاوه ترجمه منتشرشده. با ترجمه منتشرشده یك اثر معمولاً مانند آنچه در 2. 42 نشان داده شد، رفتار می‌شود. اگر به دلایلی نیاز بود كه به اثر اصلی و ترجمه آن به صورت هم‌زمان استناد شود، با توجه به علاقه خوانندگان به هر یك از آنها به یکی از شكلهای زیر رفتار می‌شود.

Deegan, Marilyn, and Simon Tanner. 2002. Digital futures: Strategies for the information age. New York: Neal-Schuman Publishers.ترجمه عباس گیلوری با عنوانِ آینده دیجیتالی كتابخانه‌ها: راهبردهایی برای عصر اطلاعات. 1382. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران.

یا

دیگن، مریلین، و سیمون تانر. 1382. آینده دیجیتالی كتابخانه‌ها: راهبردهایی برای عصر اطلاعات. ترجمه عباس گیلوری. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران. در اصل منتشرشده با عنوانِ Digital futures: Strategies for the information age. 2002. New York: Neal-Schuman Publishers.

Furet, Francois. 1995. Le passé d`une illusion. Paris: Editions Robert Laffont. Translated by Deborah Furet as The passing of an Illusion. 1999. Chicago: Univ. of Chicago press.

یا

Furet, Francois. 1999. The passing for an illusion. Translated by Deborah Furet. Chicago: Univ. of Chicago Press. Originally published as Le passé d`une illusion. 1995. Paris: Editions Robert Laffont.

2. 87	ترجمه منتشرنشده. در موارد نادری كه تنها عنوان اثر به صورت ترجمه آورده می‌شود، اما به ترجمه منتشرشده‌ای از آن اشاره نمی‌گردد، زبان اصلی باید مشخص شود.

هانسكر، فیلیپ، و تونی الساندرا. 1980. هنر مدیریت [به انگلیسی]. نیویورك: سیمون و شوستر.

Matlabi, Daryoosh. 1378. Exploring the application of ISBN to the publication of Iran [In Persian]. Journal of Information Science 14 (3 and 4): 3-11.

Pirumova, N. M. 1977. The Zemstvo liberal movement: It’s social roots and evolution to the beginning of the twentieth century [in Russian]. Moscow: Izdatel’stvo Nauka.

فصلها یا دیگر قسمتهای عنوان‌دار یك كتاب

2. 88	فصلی در یك كتاب تك‌نویسنده. برای استناد به یك فصل خاص یا سایر قسمتهای عنوان‌دار یك كتاب، نام نویسنده با عنوان فصل یا دیگر قسمتهای عنوان‌دار با حروف صاف دنبال می‌شود و در انتهای آن نقطه قرار می‌گیرد. سپس حرف اضافه «In» با حروف صاف برای آثار انگلیسی و حرف اضافه «در» با حروف صاف برای آثار فارسی می‌‌آیند و پس از آن عنوان كتاب به صورت ایتالیك آورده می‌شود. برای آثار انگلیسی، عنوان كتاب پس از «In» به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شود. شماره صفحه‌های اختصاصی فصل یا دیگر قسمتهای عنوان‌دار، یا شماره فصل یا قسمت پس از عنوان و علامت ویرگول، ارائه می‌شوند. برای آثار چند نویسنده، ن.ك. 2. 89. (ن.ن.ك. 2. 139).

میركمالی، محمد. 1378. ویژگیها و تواناییهای مدیریت و رهبری آموزشی. در رهبری و مدیریت آموزشی،‌ 69-162. تهران: یسطرون.

(میركمالی 1378، 89-101)

Phibbs, Brendan. 1987. Herrlisheim: Diary of a battle. In The other side of time: A combat surgeon in World War II, 117-63. Boston: Little, Brown.

(Phibbs 1987, 122-24)

2. 89	نوشته‌ای در یك كتاب چندنویسنده. برای استناد به یك قسمتِ عنوان‌دار از یك كتاب با چند نویسنده، نام نویسنده آن قسمت در ابتدا می‌آید و پس از آن، عنوان قسمت با حروف عادی نوشته و در پایان آن نقطه گذارده می‌شود. سپس حرف اضافه «In» با حروف صاف برای آثار انگلیسی و حرف اضافه «در» با حروف صاف برای آثار فارسی می‌‌آیند و پس از آن عنوان كتاب به صورت ایتالیك آورده می‌شود. برای آثار انگلیسی، عنوان كتاب پس از «In» به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌گردد. نام ویراستار(ان) پس از عنوان كتاب، علامت ویرگول، و «ed.» برای آثار انگلیسی و «ویراسته» برای آثار فارسی می‌آیند. شماره صفحه‌های اختصاصی آن قسمت نیز پس از نام ویراستار(ان) و علامت ویرگول آورده می‌شود. برای چندین قسمت در اثری واحد، ن.‌ك.‌ 2. 90.

افشار مهاجر، كامران. 1379. نگاهی به صفحه‌آرایی قرآنهای خطی و كاربرد آن در گرافیك معاصر. در سایه طوبی: مجموعه مقالات همایش نخستین دوسالانه بین‌المللی نقاشی جهان اسلام، ویراسته حبیب‌الله صادقی، 47-85. تهران‌: موزه‌ هنرهای‌ معاصر؛ فرهنگستان‌ هنر جمهوری‌ اسلامی‌ ایران.

(افشار مهاجر 1379، 59)

Wiens, J. A. 1983. Avian community ecology: An iconoclastic view. In Perspectives in ornithology, ed. A. H. Brush and G. A. Clark Jr., 355-403. Cambridge: Cambridge Univ. Press.

(Wiens 1983, 358)

2. 90	چند نوشته در یك كتاب. برای استناد به دو یا چند نوشته از یك كتاب با چند نویسنده، كتاب و نوشته‌های موردنظر در فهرست منابع می‌آیند و برای پیش‌گیری از تكرار، مدخلهای هر نوشته به ویراستار(ان) كتاب ارجاع داده می‌شوند.

∗روزبه، زهرا، و امیررضا جم، ویراستاران. 1380. نظریه‌های نوین در كاربرد فناوری اطلاعات. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

∗اعتمادی، افشین. 1380. رایانه‌های نسل چهارم و كاربرد آنها در سازماندهی اطلاعات. در روزبه و جم 1380، 230-275.

Bush, A. H. and G. A. Clark Jr., eds. 1983. Perspectives in ornithology. Cambridge: Cambridge Univ. Press.

Wiens, J. A. 1983. Avian community ecology: An iconoclasitic view. In Brush and Clark 1983, 355-403.

2. 91	مجموعه مقاله‌های همایشها. مقاله‌های جداگانه در مجموعه مقاله‌های همایشها مانند فصلهای یك كتاب چندنویسنده تلقی می‌شوند، ن.ك. 2. 89.

2. 92	اثری به اندازه كتاب درون یك كتاب. اگر قسمت استناد شده در یك كتاب به‌نوبه خود كمابیش بزرگ باشد، عنوان آن نیز ممكن است ایتالیك شود.

دورانت، ویل. [1935-1975]. كتاب اول: خاور نزدیك. در تاریخ تمدن. ج. 1. مشرق زمین گاهواره تمدن. ترجمه احمد آرام. 1337. تهران: اقبال.

Bernard, Thomas. 1990. A Party for Boris. In Histrionics: Three plays, Trans. Peter K. Jansen and Kenneth Northcott. Chicago: Univ. of Chicago Press.

2. 93	فصلی كه در اصل در جایی دیگر منتشرشده است. هنگامی كه به فصلی از یك كتاب استناد شود كه در اصل به عنوان یك مقاله در نشریه‌ای علمی چاپ شده باشد، تنها به نسخه كتاب استناد می‌شود. اگر استناد به اصل مقاله نیز لازم باشد، جزئیات آن را می‌توان در ادامه مدخل و پس از عبارت «originally published as» در انگلیسی و «در اصل منتشرشده به عنوان» در فارسی آورد، ن.ك. 2. 86، مثال دوم فارسی و انگلیسی.

2. 94	مقدمه نویسنده و مانند آن. اگر به عنوانی عمومی مانند «introduction»، «preface»، یا «afterwords» در كتابهای انگلیسی و «پیش‌گفتار»، «مقدمه»، یا «مؤخره» در كتابهای فارسی استناد شود، این واژه‌ها با حروف صاف و بدون نقطه دنبال‌كننده پیش از عنوان كتاب و برای آثار انگلیسی با اضافه كردن حرف اضافه «to» و برای آثار فارسی با اضافه كردن حرف اضافه «بر» می‌آیند.

مرادی، صحبت‌الله. 1373. مقدمه‌ای بر شوریدگان: تذكره بزرگان و سخن‌سرایان تویسركان. [تهران]: دارالفكر.

Polakow, Valerie. 1993. Afterword to Lives on the edge: Single mothers and their children in the other America. Chicago: Univ. of Chicago Press.

2. 95	 مقدمه یا فصلهای نوشته شده از سوی فردی غیر از نویسنده كتاب. اگر نویسنده مقدمه، پیش‌گفتار، یا فصلی كه بدان آن استناد می‌شود، شخصی غیر از نویسنده كتاب باشد، نام نویسنده آن مقدمه یا فصل در ابتدای مدخل آورده می‌شود. نام نویسنده كتاب پس از عنوان كتاب و یك ویرگول و «by» برای آثار انگلیسی و «نوشته» برای آثار فارسی می‌آید. (ن.ن.ك. 2. 47).

معتمدنژاد، كاظم. 1376. مقدمه‌ای بر مقاله‌نویسی در مطبوعات، نوشته حسین قندی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

(معتمدنژاد 1376)

Friedman, Milton. 1994. Introd. to The road to serfdom, by F. A. Hayek. Anniversary ed. Chicago: Univ. of Chicago Press.

(Friedman 1994)

نامه‌ها و دیگر گونه‌های ارتباطی در مجموعه‌های منتشرشده

2. 96	استناد به نامه، یادنامه، و نوشتارهایی مانند آنها. در استناد به یك نامه،‌ یادنامه، یا نوشتارهایی مشابهِ منتشر‌شده در یك مجموعه، نام فرستنده و گیرنده نامه، تاریخ، و گاهی مكان ارتباط ذكر می‌شود. افزودن واژه‌های «letter» برای آثار انگلیسی و «نامه» برای آثار فارسی لازم نیست اما گونه‌های ارتباطی دیگر مانند گزارشها یا یادنامه‌ها باید مشخص شوند. عنوان مجموعه مانند عنوان كتاب ارائه می‌شود.

قائم مقام فراهانی، ابوالقاسم. 1358. نامه‌های سیاسی و تاریخی سید‌الوزراء قائم مقام فراهانی درباره معاهده تركمانچای و غرامات آن دهه اول ربیع‌الاول 1243 هـ .ق. به كوشش جهانگیر قائمی. تهران: دانشگاه تهران.

در نامه‌‌ای به «كلنل مك‌دونالد» در سال 1343ﻫ.ق. (قائم مقام فراهانی 1358)، «قائم مقام فراهانی» نوشته است كه ...

Adams, Henry. 1930. Letters of Henry Adams, 1858-1891. Ed. Worthington Chauncey Ford. Boston: Houghton Mifflin.

White, E. B. 1976. Letters of E. B. White. Ed. Dorothy Lobrano Guth. New York: Harper & Row.

In a letter to Charls Milnes Gaskell from London, March 30, 1868 (Adams 1930, 141), Adams wrote …

White (1976, 273) sent Ross an interoffice memo on May 2, 1946, pointing out that …

2. 97	استنادهای متعدد به یك مجموعه منتشرشده. اگر به نامه‌های متعدد یا دیگر گونه‌های ارتباطی در یك مجموعه واحد استناد شود، خود منبع و نه قسمتهای منفرد آن باید در فهرست منابع آورده شود.

اسماعیلی، محمد. 1377. قطره‌باران: چند نامه به پسرم و به جوانان خارج از كشور شامل اطلاعاتی علمی درباره نفت و .... تهران: كتاب زمان.

(اسماعیلی 1377، 54)

Churchill, Winston, and Dwight D. Eisenhower. 1990. The Churchill-Eisenhower correspondence, 1953-1955. Ed. Peter G. Boyle. Chapel Hill: Univ. of North Carolina Press.

(Churchill and Eisenhower 1990)

ویرایش

2. 98	ویرایشهایی به جز ویرایش اول. برای استناد به ویرایشی از یك كتاب غیر از ویرایش اول آن،‌ شماره یا توصیف ویرایش به دنبال عنوان و یك نقطه در فهرست می‌آید. شماره ویرایش معمولاً در صفحه عنوان می‌آید و در صفحه حقوق پدیدآورندگان همراه با تاریخ ویرایش تكرار می‌شود. عبارتهایی مانند «second edition, revised and enlarged» برای آثار انگلیسی و «ویرایش دوم، تجدید نظر شده و گسترش یافته» برای آثار فارسی در فهرست منابع به ترتیب به «2nd ed.» و یا «ویرایش دوم» خلاصه می‌شوند. «revised edition» برای آثار انگلیسی بدون شماره و به صورت «rev. ed.» خلاصه می‌شود. واژه‌های دیگر نیز برای آثار انگلیسی به همین ترتیب خلاصه می‌شوند. شماره جلد در صورت وجود، پس از شماره ویرایش می‌آید. برای افزودن تاریخ اصلی یك اثر قدیمی‌ كه به ویرایش جدید آن استناد شده است، ن.ك. 2. 130-133. در صفحه عنوان اثری كه در مثال اول در زیر به آن استناد شده است، عبارت «تجدید نظر شده» ذكر شده بود كه طبق قاعده بالا در فهرست منابع به‌جای آن از عبارت «ویرایش دوم» استفاده شد.

ماهبان، حسین، گردآورنده. 1354. ارتعاشات مكانیکی. ویرایش دوم. تهران: صفی‌علیشاه.

سینائی، علی. 1382. مجموعه‌سازی در كتابخانه‌ها. ویرایش دوم. 2 ج. تهران: سمت.

(ماهبان 1354، 30)

(سینائی 1382، 81)

Anderson, J. L., and D. Richie. 1982. The Japanese film art and industry. Exp. ed. Princeton, NJ: Princeton Univ. Press.

Weber, M., H. M. de Burlet, and O. Abel. 1928. Die Saugetiere. 2nd ed. 2 vols. Jena: Gustav Fischer.

(Anderson and Richie 1982)

(Weber and Abel 1928)

2. 99	تجدید چاپ. ویرایشهای تجدید چاپ شده، ویرایشهای رونوشت، و مانند آنها در 2. 130-133 بحث می‌شوند.

2. 100	ویرایشهای پیوسته. ویرایشهای پیوسته كتابها در 2. 143-148 بحث می‌شوند.

آثار چندجلدی

2. 101	شماره جلد. در مستندسازی،‌ شماره جلدها همیشه با اعداد عربی می‌آیند، حتی اگر در اثر اصلی با اعداد رومی یا با حروف نوشته شده باشند. اگر شماره جلد بلافاصله با شماره صفحه دنبال شود، واژه «vol.» برای آثار انگلیسی و اختصار «ج.» برای آثار فارسی حذف می‌شوند. برای مثالها به بندهای بعدی توجه كنید.

2. 102	استناد به كل یك اثر. هنگامی‌كه به یك اثر چندجلدی به عنوان یك كل استناد می‌شود، تعداد كل جلدها معمولاً‌ پس از عنوان اثر نوشته می‌شود، مگر اینكه نام ویراستار اثر نیز ذكر شود كه در این صورت تعداد كل جلدها پس از نام ویراستار می‌‌آید. اگر اثری چندجلدی در طول چند سال منتشر شده باشد، محدوده سالهای انتشار نیز ارائه می‌شود، ن.ن.ك. 2. 65.

اسمیت، آلفرد گود. [1966]. ارتباطات و فرهنگ. ترجمه مهدی بابایی اهری. 1379-1382. 3 ج. تهران: سمت.

(اسمیت [1966]، 2: 78)

Wright, Sewell. 1968-78. Evolution and genetic populations. 4 vols. Chicago: Univ. Chicago Press.

(Wright 1968-78, 2:31)

2. 103	استناد به یك جلد خاص از اثری چندجلدی. اگر تنها به یك جلد از اثری چندجلدی استناد شود، آن جلد در فهرست منابع به تنهایی فهرست می‌گردد. در این صورت ابتدا عنوان جلد به صورت ایتالیك می‌‌آید و در انتهای آن نقطه قرار می‌گیرد. سپس عنوان كل اثر به صورت ایتالیك و پس از شماره جلد با حرف اضافه «of» برای آثار انگلیسی و «از» برای آثار فارسی و بدون علامت‌گذاری دنبال می‌شود. عبارت «Vol. # of» برای آثار انگلیسی و «ج. # از» برای آثار فارسی به صورت صاف نوشته می‌شوند. عنوان آثار انگلیسی پس از «of» به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌گردد.

صفا، ذبیح‌الله. 1368. از آغاز عهد اسلامی تا دوره سلجوقی. ج. 1 از تاریخ ادبیات ایران. تهران: فردوس.

Wright, Sewell. 1969. Theory of gene frequencies. Vol. 2 of Evolution and the genetic populations. Chicago: Univ. Chicago Press.

2. 104	فصل یا دیگر قسمتهای جلدی خاص از اثری چندجلدی. به بخشهای خاص یك جلد از كتابی چندجلدی به شیوه بخشهای كتاب یك جلدی استناد می‌شود.

صفا، ذبیح‌الله. 1368. وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از حمله عرب تا پایان قرن سوم هجری. در تاریخ ادبیات ایران، 1: 3-40 . تهران: فردوس.

Bonnefoy, Yves, ed. 1991. Buddhist Mythology. In Mythologies, 2:893-95. Chicago: Univ. Chicago Press.

در صورت وجود، می‌توان شماره فصل را جایگزین شماره صفحات كرد. برای نمونه «vol.2. chap. 6».

2. 105	یك جلد در دو یا چند كتاب. اگر یك جلد از اثری چند جلدی به دلیل طولانی بودن از لحاظ فیزیکی در قالب دو یا چند كتاب منتشر شود، استناد به آن باید هم شماره كتاب و هم شماره جلد را در بر گیرد.

∗جم، امیررضا، و زهرا روزبه، ویراستاران. 1385. استناد: اصول و روشها. ج. 2. كتاب 2. انطباق شیوه‌نامه‌های شیكاگو و ای پی ای. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

یا

∗جم، امیررضا، و زهرا روزبه. 1385. انطباق شیوه‌نامه‌های شیكاگو و ای. ‌پی. ‌ای. ج. 2. كتاب 2. از استناد: اصول و روشها. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

Harley, J. B. and David Woodward, eds. 1994. The History of cartography. Vol. 2. bk. 2. Cartography in traditional east and southeast Asian societies. Chicago: Univ. of Chicago Press.

یا

Harley, J. B. and David Woodward, eds. 1994. Cartography in traditional east and southeast Asian societies. Vol. 2. bk. 2. Of The History of cartography. Chicago: Univ. of Chicago Press.

2. 106	نویسندگان و ویراستاران آثار چندجلدی. برخی آثار چندجلدی هم ویراستار عمومی برای كل اثر و هم ویراستار(ان) یا نویسنده‌(گان) جداگانه‌ای برای هر جلد دارند. هر گاه به یك جلد از این آثار استناد شود، نام ویراستار یا نویسنده آن جلد پس از قسمتی می‌آید كه مسئولیت آن را برعهده داشته است.

حقایق، بابك، سرویراستار. 1377. دایره‌‌المعارف بزرگ زرین. ج. 1. ویراسته فرهنگ جهانبخش. تهران: زرین؛ آویژه.

Barrows, Herbert. 1959. Readings the short story. Vol. 1 of an Introduction to literature, ed. Gordon N. Ray. Boston: Houghton Mifflin.

در فهرست منابع، اولین نام(ها) یا عنوان فهرست شده، باید بیشترین ارتباط را به اثری داشته باشد كه این مدخل در آن می‌آید. به تفاوت بزرگ‌نویسی و نقطه‌گذاری «edited by» برای آثار انگلیسی در شكلهای جایگزینِ زیر مانند رفتار با یك كتاب چندنویسنده توجه داشته باشید، ن.ك.2. 89. با پار‌ه‌ای از آثار چندجلدی خاص بهتر است مانند فروستها رفتار كرد، ن.‌ك.‌ 2. 110.

احمدی شیرازی، مریم، ویراستار. 1385. ارتباط بین دو نسل. ج. 9. اطلاعاتی درباره بلوغ، نوشته فرحناز مددی. تهران: مادران امروز.

یا

مددی، فرحناز. 1385. اطلاعاتی درباره بلوغ. ج. 9. از ارتباط بین دو نسل، ویراسته مریم احمدی شیرازی. تهران: مادران امروز.

Ray, Gordon N., ed. 1959. An introduction to literature. Vol. 1, Reading the short story, by Herbert Barrows. Boston: Houghton Mifflin.

یا

Barrows, Herbert. 1959. Reading the short story. Vol. 1 of An introduction to literature, ed. Gordon N. Ray. Boston: Houghton Mifflin.

فروست¹²

2. 107	عنوان، شماره، و ویراستار(ان) فروست. عنوان یك فروست در فهرست منابع به سبك تیتر بدون گیومه یا پرانتز و با حروف صاف بزرگ‌نویسی می‌شود. ویراستار فروست معمولاً حذف می‌شود، با این وجود، ن.‌ك.‌ 2. 109-110. برخی از فروستها شماره‌گذاری می‌شوند، اما بسیاری از آنها بدون شماره هستند. شماره در صورت وجود، پس از عنوان فروست و بدون هیچ ویرگول جداكننده‌ای می‌آید مگر اینكه برای آثار انگلیسی از «vol.» یا «.no» و برای آثار فارسی از «ج.» یا «ش.» استفاده شده باشد. با این وجود، این اختصارات می‌توانند حذف شوند مگر اینكه هر دو در یك استناد واحد لازم باشند (به آخرین مثال زیر نگاه كنید). برای بزرگ‌نویسی عنوان فروستی به زبان خارجی (غیر از انگلیسی) ازسبك جمله استفاده می‌شود.

امانی، ‌مهدی. 1347. منابع آماری جمعیتی ایران. انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی 61. تهران: دانشگاه تهران.

گیلیپسی، چارلز كولستون. 1970-1980. زندگینامه علمی دانشوران. ترجمه احمد آرام. 1366. شركت انتشارات علمی و فرهنگی، ج. 1، ش. 249. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

وست، بریس. 1992. پرستاری در اتاق عمل (روش مراقبت). ترجمه قاسم مقاره دهكردی، 1373. راهنمای جیبی پرستاری (NAS) 6. تهران: نشر و تبلیغ بشر.

Hopp, Joachim. 1977. Undersuchungen zur Geschichte der letzten Attaliden. Vestigia: Beitrage zur alten Geschichte 25. Munich: C. H. Beck’sche Verlagsbuch-handlung.

Tulchin, J. S., and A. M. Garland, eds. 2000. Social development in Latin America: The politics of reform. Woodrow Wilson Center Current Studies on Latin America. Boulder, CO: Lynne Rienner.

Wauchope, Robert. 1950. A tentative sequences of pre-Classics in Middle America. Middle American Research Records, vol. 1, no 14. New Orleans, LA: Tulane Univ.

2. 108	بود یا نبود عنوان فروست در استناد. وجود عنوان یك فروست در استناد، به خوانندگان در تصمیم‌گیری درباره پیگیری یك مرجع كمك می‌كند، اما اگر كتابهای متعلق به یك فروست را بتوان بدون عنوان فروست پیدا كرد، برای صرفه‌جویی در فضا عنوان فروست حذف می‌شود.

2. 109	ویراستار فروست. نام ویراستار فروست معمولاً حذف می‌شود، ن.ك. 2. 107. اما اگر نام او در فهرست منابع بیاید، محل آن پس از عنوان فروست خواهد بود.

استوت، كارول. 1999. آسمان شب. ترجمه شاپور پشنگ. 1382. سری كتابهای آسمان پر ستاره، ویراسته حمیدرضا گیاهی یزدی. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی؛ مدرسه؛ و برهان.

Howell, M. C. 1998. The marriage exchange: property, social place, and gender in the cities of the Low Countries. Women in Culture and Society, ed. C. R. Stimpson. Chicago: Univ. of Chicago Press.

2. 110	فروست یا اثر چندجلدی؟ آثار خاصی را می‌توان از نگاه كتاب‌شناختی هم به عنوان آثار چندجلدی و هم به عنوان فروستی چند جلدی در نظر گرفت. این موضوع با توجه به این نكته تعیین می‌شود كه تأکید بر گروهی از كتابها به عنوان یك كل (مثال اول فارسی وانگلیسی) یا بر جلدهای واحد (مثال دوم فارسی و انگلیسی) باشد.

ابن عربی، محمد بن علی. 1373. الفتوحات المکیه. 14 ج. مكتبه‌العربیه. القاهره: الهیئه المصریه العامه الكتاب. (منتشرشده در پاریس در 1990).

حسن‌نایبی، فاطمه. 1377. دنیای موجودات زنده. مجموعه دایر‌ه‌‌المعارف علمی دانش‌پژوهان نوجوان 4. قزوین: پرك.

Boyer, John W., and Julius Kirshner, eds. 1986-87. Readings in western civilization. 9 vols. Chicago: Univ. of Chicago Press.

Cochrane, Eric W., Charls K. Gray, and Mark Kishlansky. 1987. Early modern Europe: Cri-sis of authority. Readings in Western civilization, edited by John W. Boyer and Julius Kirshner 6. Chicago: Univ. of Chicago Press.

برای استناد به مقاله دایره‌المعارفهای غیرعمومی مانند فصلی از یک کتاب عمل می‌شود. اگر تنها شمارۀ صفحه موجود باشد، مانند فصلی از یک کتاب عمل می‌كنیم. اگر استناد مربوط به دایره‌المعارف چندجلدی باشد، مانند زیر عمل می‌کنیم:

Sauter, H. E. 1971. Clearinghouse for federal scientific and technical information. In Encyclopedia of Library and Informtion Science, eds. A. Kent, and H. Lancour, Vol. 5:190- 96. New York: Marcel Dekker.

(Sauter 1971)

یا

Kent, A., and H. Lancour, eds. 1971. Scientific information evolution. In Encyclopedia of Library and Information Science, eds. Allen Kent, Harold Lancour, and Jay E. Daily, Vol. 26:45-70. New York: Marcel Dekker.

(Kent and Lancour 1971)

2. 111	آثار چندجلدی درون یك فروست. اگر كتابی در یك فروست دارای بیش از یك جلد باشد، تعداد جلدها و اگر استناد به جلد خاصی از آن فروست مربوط باشد، شماره(های) جلد پس از عنوان كتاب می‌آیند.

مؤمنی، باقر و دیگران. 1358. مطبوعات ایران 1358. 2 ج. مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی آموزشی 239. تهران: مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی آموزشی، مركز مدارك علمی.

Ferrer Benimeli, Jose’ Antonio. 1976. Masoneria, iglesia e illustracio’n. Vol. 1. Las bases de un conflito (1700-1739). Vol. 2. Inquisicio’n: Procesos histo’ricos (1739-1750). Pub-licaciones de la Fundation Universitaria Espanola, Monografi’as 17. Madrid.

وضعیت نشر

2. 112	محل نشر، ناشر. وضعیت نشر شامل محل (شهر) نشر و نام ناشراست. بین محل نشر و ناشرِ اثر یك علامت دونقطه قرار می‌گیرد.

دبیری مالوانی، ابراهیم. 1373. ادبیات معاصر ایران. قم: امید.

Wilson, E. O. 1992. The diversity of life. New York: Norton.

2. 113	محل نشر به تنهایی. حذف نام ناشر در فهرست منابع مجاز است و از سوی بسیاری از نشریه‌های علمی و نویسندگان نیز ترجیح داده می‌شود. چرا كه نویسندگان و ویراستاران از وظیفه تأیید نام ناشران و شكل املایی گذشته و حال آنان معاف می‌شوند. اما حذف نام ناشر ممكن است خوانندگان را از اطلاعات مفیدی محروم سازد. نام ناشران در كتابهایی كه از انتشار آنها بیش از یكصد سال گذشته باشد یا جایی كه ناشر آنها شناخته شده نباشد، حذف می‌شوند.

ذاكری، حجه‌الله. 1382. ائللر امانتی. تهران.

Pittman, Philip. 1770. The Present state of the European settlements on the Mississippi; with a geographical description of that river. London.

2. 114	محل نشر: شهر. محل نشر، محلی است كه معمولاً در صفحه عنوان و گاهی در صفحه حقوق پدیدآورندگان كتابی آمده كه به آن استناد شده است و شهری است كه دفاتر اصلی ناشر در آن قرار دارد. در استناد به كتابی كه دو یا چند شهر به عنوان محل نشر آنها آورده شده است، معمولاً تنها نام شهر اول منظور می‌شود.

تهران: برگ

تهران: همشهری

اصفهان: نشر آویژه

مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی

اما

اصفهان و شیراز: انتشارات دانشگاه اصفهان

New York: Macmillan

Los Angeles: J. Paul Getty Trust Publication

Oxford: Claredon Press

New York: Oxford Univ. Press

اما

Berkeley and Los Angeles: Univ. of California Press

2. 115	ضرورت تصریح ایالت، كشور، یا استان. اگر محل نشر برای خوانندگان ناشناخته باشد، یا با شهری با نامی ‌مشابه اشتباه گرفته شود، شكل خلاصه نام ایالت، استان، یا گاهی كشور برای آثار انگلیسی و شكل كامل آنها برای آثار فارسی به آن اضافه می‌شوند. برای آثار انگلیسی «Washington» با «DC» دنبال می‌شود اما شهرهای اصلی دیگر مانند «Los Angles» و «Baltimore» به خلاصه نام ایالت نیازی ندارند. برای نام كشورهایی كه به سادگی خلاصه نمی‌شوند، شكل كامل آنها نوشته می‌شوند.

Cheshire, CT: Graphics Press

Reading, MA: Perseus Books

Harmondsworth, UK: Penguin Books

Washington, DC: Smithsonian

Englewood, ON: Wilfrid Laurier Univ. Press.

Ithaca, NY: Cornell Univ. Press

New Haven, CT: Yale Univ. Press

Princeton, NJ: Princeton Univ. Press

Cambridge, MA: MIT Press

Cambridge, MA: Harvard Univ. Press

اما

Cambridge: Cambridge Univ. Press

اگر چه ممكن است اختصارها برای برخی از خوانندگان لازم نباشند،‌ اما برای گروهی دیگر مفید هستند و بنابراین گنجاندن آنها در فهرست منابع آثار انگلیسی ارزش دارد. هنگامی‌كه نام ناشر آثار انگلیسی دربرگیرنده نام ایالت باشد، به خلاصه كردن آن نیازی نیست. نام ناشران فارسی به همان شكلی كه در صفحه عنوان اثر آمده است، در فهرست منابع نیز وارد می‌شود. استفاده از شكل اختصاری تنها در صورتی مجاز است كه ناشر دارای نام اختصاری رایجی باشد.

2. 116	نام شهرهای خارجی. در فهرست منابع برای شهرهای خارجی به جز در آمریكا و انگلستان، از نامهای معمول و رایج آنها در زبان انگلیسی استفاده می‌شود. در صورتی كه لازم باشد نام شهرهای خارجی به فارسی نوشته شود، رایج‌ترین شكل آنها انتخاب و شكل انگلیسی آنها در پانویس ارائه می‌گردد.

Belgerade (not Beograd)

Cologne (not Koln)

Mexico City (not Mexico)

Milan (not Milano)

Munich (not Munchen)

Prague (not Praha)

Rome (not Roma)

The Hague (not den Haag)

Turin (not Torino)

Vienna (not Wien)

2. 117	«بی‌جا». وقتی محل نشر ناشناخته است، اختصار «n.p.» یا «N.p.» برای آثار انگلیسی و «بی‌جا» برای آثار فارسی، پیش از نام ناشر به كار برده می‌شوند. در صورتی كه‌ بتوان مكان را حدس زد، با یك علامت پرسش در كروشه آورده می‌شود. محل نشر اثری كه شناخته شده اما در كتاب نیامده است، به شیوه معمول نوشته می‌شود.

بی‌جا: آتش

[تهران؟]: آتش

n.p.: Windsor

[Lake Bluff, IL?]: Vliet & Edwards

2. 118	نام ناشر. نام ناشر را می‌توان به صورت كامل و همان‌گونه كه در صفحه عنوان كتاب چاپ شده است یا به شكل خلاصه آورد. در بیشتر فهرستهای منابع شكل كوتاه‌تر نام ناشران ترجیح داده می‌شود. نام ناشران خارجی و شكلهای اختصار معمول برای آنها در برخی آثار مرجع مانند «Books in Print»، «Whitaker’s Books in Print» برای انتشارات بریتانیایی، «Canadian Books in Print» و «Australian Books in Print» ارائه می‌شود. برای نام ناشران آثار فارسی و اختصارات آنها می‌توان به منابعی مانند «راهنمای ناشران و كتاب‌فروشان» و «كارنامه نشر» مراجعه كرد. رعایت یك‌دستی در استفاده از شكلهای كامل یا كوتاه‌‌شده نام ناشران در سراسر فهرست منابع ضروری است.

2. 119	اختصارات و قسمتهای قابل‌حذف از نام ناشران. حتی با فرض ارائه نام كامل ناشر، برای آثار انگلیسی حرف تعریف «The»، اختصاراتی چون «Inc.»، «Ltd.»، یا «S.A.» كه به دنبال یك نام می‌آیند، مواردی مثل «Co.»، «& Co.»، «Publishing Co.» و مانند آنها، و نام كامل ناشر یا حرف اول آن كه پیش از نام خانوادگی می‌آید حذف می‌شوند. واژه «Books» معمولاً باقی گذاشته می‌شود (مانند Basic Books و Riverhead Books). واژه «Press» در مواردی مانند «Ecco press» و «Pergamon press» قابل حذف است. به این ترتیب این نامها به صورت به «Ecco» و «Pergamon» خلاصه می‌شوند، اما «Free press» و «New press» باید به صورت كامل آورده شوند. «Press» نباید از نام انتشارات دانشگاه حذف شود، زیرا دانشگاه ممكن است آثاری را مستقل از انتشارات خود نیز عرضه كند. واژه «University» در فهرست منابع به «Univ.» خلاصه می‌شود. برای آثار فارسی واژه انتشارات و مانند آن از نام ناشر حذف می‌شود و سایر قسمتها به همان شكلی كه در صفحه عنوان آمده‌اند، در فهرست منابع نیز ذكر می‌شوند. واژه انتشارات از نام دانشگاهها حذف نمی‌شود، زیرا ممكن است دانشگاه آثاری را مستقل از انتشارات خود نیز عرضه كند. در صورت طولانی بودن نام ناشران ذكر چهار واژه ابتدای نام آنها به همراه سه نقطه كافی است.

شركت انتشارات سروش یا سروش

شركت نشر و تبلیغ نیك‌معارف

انتشارات علمی و فرهنگی یا شركت انتشارات علمی و فرهنگی (اصفهان)

نشر ناشران (مشهد)

اقبال یا جواد اقبال

Houghton Miffilin or Houghton Miffilin Co.

Little, Browne or Little, Browne & Co.

Macmilan or Macmillan Publishing Co. (New York)

Macmillan or Macmillan Publishers (London)

Wiley or John Wiley

2. 120	نقطه‌گذاری و هجی. در مثالهای 2. 119 توجه داشته باشید كه در «Houghton Mifflin» و «Harcourt Brace Jovanovich» هیچ ویرگولی نیست، اما در «Little, Brown» و «Harcourt, Brace» یك ویرگول وجود دارد. «Macmillan» یك حرف كوچك «m» پس از «Mac» دارد. برای اطمینان از شكل صحیح گذشته و حال نامهای ناشران، نویسندگان، و ویراستاران جست‌وجو در اینترنت یا مراجعه به ویرایشهای كنونی یا قبلی «Books in Print»، «Whitaker’s Books in Print» یا «Literacy Market Place: LMP»؛ و «راهنمای ناشران و كتاب‌فروشان» و «كارنامه نشر»توصیه می‌شود. در نقطه‌گذاری و املای نام ناشران رعایت شكل موجود در صفحه عنوان كتاب یا منبعی كه نام ناشر از آن گرفته شده است، ضروری است.

2. 121	«and» یا «&». صرف‌نظر از چگونگی ارائه در صفحه عنوان، می‌توان از «and» یا «&» در نام ناشران انگلیسی استفاده كرد. توصیه می‌شود یکی از این شكلها در سراسر فهرست منابع به‌ كار رود. تنها موردی كه باید این یك‌دستی را نایده گرفت هنگامی است كه در نام ناشران خارجیِ غیرانگلیسی از «&» استفاده شده باشد، در این حالت واژه معادل «and» در همان زبان باید استفاده ‌شود.

Harper and Row or Harper & Row

Duncker und Humblot or Duncker & Humblot

2. 122	تغییرات در نام ناشران. اگر از زمان انتشار كتاب به بعد نام ناشر تغییر كرده باشد، نام موجود در صفحه عنوان، به جای نام كنونی استفاده می‌شود. برای ویرایشهای تجدید چاپ شده، ن.‌ك.‌ 2. 130-133.

2. 123	نام ناشران خارجیِ غیرانگلیسی. هیچ بخشی از نام ناشران خارجی نباید ترجمه شود، حتی اگر شهر به زبان انگلیسی‌ ذكر شده باشد.

دمشق: دارالقلم

تونس: الدار التونسیه للنشر

Paris: Presses Universitaires de France

Mexico City: Fondo de Cultura Econo’mica

Munich: Delphin Verlag

به یاد داشته باشید كه اختصارهای معادل «Inc.» یا «.Ltd» (مثلاً‌ «GmbH» به آلمانی) نیز حذف می‌شوند، ن.‌ك.‌ 2. 119. بزرگ‌نویسی نام یك ناشر مطابق اثر اصلی است، مگر اینكه نام به صورت كامل با حروف بزرگ آمده باشد كه در آن صورت باید به سبك تیتر بزرگ‌نویسی شود.

2. 124	ناشر ناشناس. وقتی كه ناشر ناشناس باشد، تنها مكان در صورت وجود استفاده می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 113. به آثاری كه به‌طور خصوصی منتشر شده‌اند باید با حداكثر اطلاعات موجود استناد شود.

... تهران: به شكل خصوصی منتشرشده.

… Topeka, KS: privately printed.

2. 125	سازمانهای مادر و مانند آن. اگر نام یك سازمان مادر در صفحه عنوان علاوه بر نام ناشر آمده باشد، تنها نام دوم در فهرست عناصر كتاب‌شناختی استفاده می‌شود. برای مثال در صفحه عنوان «The New York Times Manual of Style and Usage» ویرایش 1999 مشخصات ناشر را به عنوان «Times Books» و در زیر آن با قلم ریزتر «Random House» دربر دارد. اما در عطف كتاب «Times Books» و نه «Random House» آمده است و صفحه حقوق پدیدآورنده نیز آدرس نیویورك را برای «Times Books» در خود دارد. بنابراین، به این اثر چنین استناد می‌شود:

Siegal, Allan M. and William G. Connolly, eds. 1999. The New York Times manual of style and usage. Rev. ed. New York: Times Books.

در كتاب فارسی زیر «دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و فرهنگی» به عنوان ناشر آمده است. این نام به نوبه خود زیر مجموعه‌ای از «وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری» است. با این وجود جزء كوچك‌تر به عنوان ناشر در فهرست منابع آورده می‌شود.

باقری، خسرو. 1382. مبانی فلسفی فمینیسم. تهران: دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و فرهنگی.

اگر مشخص نیست كه كدام نام باید به عنوان ناشر فهرست شود، هر دو در مدخل كتاب‌شناسی ظاهر و با یك خط مورب، با یك ‌فاصله در هر طرف آن از هم جدا می‌شوند. موجودیت كوچك‌تر اغلب مقدم بر بزرگ‌تر ‌آورده می‌شود، اما هر دو ترتیب قابل قبول هستند.

باقری، خسرو. 1382. مبانی فلسفی فمینیسم. تهران: دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و فرهنگی / وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

Dunn, Susan. 1999. Sister revolutions: French lightning, American light. New York: Faber & Faber / Farrar, Straus & Giroux.

2. 126	مشخصات ناشر مشترك. برای كتابهایی كه از سوی یك كنسرسیوم منتشر شده‌اند، نام كنسرسیوم با نام یك عضو خاص آن دنبال می‌شود. دو نام با یك خط مورب، با یك ‌فاصله در هر طرف از هم جدا می‌شوند.

∗جم، امیررضا، و زهرا روزبه. 1384. فناوری اطلاعات و تأثیر آن بر عملكرد سازمانهای دولتی. تهران: انجمن ناشران دانشگاهی / انتشارات دانشگاه امیركبیر.

Cohen, Naomi W. Jacob H. 1999. Schiff: A Study in American leadership. Hanover, NH: Univ. Press of New England / Brandies Univ. Press.

اگر كنسرسیوم به عنوان یك كل و نه به عنوان یك ناشر همكار در انتشار اثر نقش داشته است، نام آن به تنهایی آورده می‌شود.

∗جم، امیررضا. 1384. جایگاه آینده فناوری اطلاعات در ساختار سازمانهای دولتی. تهران: انجمن ناشران دانشگاهی.

Gaspar, Frank X. 1999. Leaving tico. Hanover, NH: Univ. Press of New England.

2. 127	مشخصات ناشر خاص. برخی از ناشران كتابهای خاصی را از سوی بخشی ویژه یا با مشخصات خاصی منتشر می‌كنند. در چنین مواردی، این مشخصات پس از نام ناشر و یك ویرگول آورده می‌شوند.

ستاری، محمد. 1368. منبت‌كاری. تهران: امیركبیر، كتابهای شكوفه.

Bonney, Orrin H., and Lorraine G. Bonny. 1977. Guide to the Wyoming mountains and wilderness areas. 3rd ed. Athens: Ohio Univ. Press, Swallow Press.

2. 128	انتشار مشترك. هنگامی‌كه كتابها هم‌زمان یا تقریباً‌ هم‌زمان از سوی دو ناشر مختلف منتشر شوند كه معمولاً نیز در دو كشور مختلف هستند، تنها یك ناشر كه به خوانندگان مرتبط‌تر است، در فهرست وارد می‌شود. به عنوان مثال اگر كتابی كه از سوی دو ناشر بریتانیایی و آمریكایی منتشر شده است، در فهرست منابعِ اثری آمریكایی منظور شود، تنها مشخصات ناشر آمریكایی ذكر می‌شود. با این وجود در حالتهایی خاص نیز ممكن است خوانندگان به دانستن مشخصات هر دو ناشر نیاز داشته باشند. برای آثار تجدید چاپ شده، ن.‌ك.‌ 2. 130-133.

∗جم، امیررضا. 1385. استاندارد نگارش گزارشهای علمی بر اساس جدیدترین دستور فرهنگستان. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران؛ دوشنبه: دفتر ترویج زبان فارسی.

Le`vi-Strauss, Claude. 1962. The savage mind. Chicago: Univ. of Chicago Press; London: Weidenfeld and Nicolson.

2. 129	توزیع كتابها. برای كتابی كه از سوی یك شركت منتشر و از سوی دیگری توزیع شده باشد، نام ناشری كه در صفحه عنوان است باید در فهرست منابع استفاده شود. از آنجا كه توافق‌نامه‌های توزیع گاهی ناپایدار هستند،‌ بهتر است نام توزیع‌كننده حذف شود؛ مگر اینكه برای خوانندگان یك كتاب‌شناسی ضروری باشد.

∗جم، امیررضا. 1385. مدیریت و برنامه‌ریزی در كتابخانه‌های دانشگاهی. ویرایش 3. نگاه فردا. توزیع شده از سوی پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

Cane, Peter. 1999. Atiyah’s accidents, Compensation and the law. 6th ed. Law-in-Context. Distributed by Northwestern Univ. Press.

اگر عبارتهایی مانند «published by agreement with» در آثار انگلیسی و «منتشرشده با توافق...» در آثار فارسی، در صفحه عنوان تصریح شده باشند، به شیوه‌ای مشابه رفتار می‌شود.

ویرایشهای تجدید چاپ شده و ویرایشهای جدید

2. 130	ویرایش: تاریخ. نویسنده یا ویراستار هنگام استناد به ویرایش تجدید چاپ شده یا جدید یك اثر باید تصمیم بگیرد كه در استنادهای درون‌متنی به تاریخ اصلی (ن.‌ك.‌ 2. 131)، تاریخ بعدی (ن.‌ك.‌ 2. 132)، یا هر دو (ن.‌ك.‌ 2. 133) اشاره كند. معمولاً انتخاب بر اساس بافت متن صورت می‌گیرد ولی به شرط ارائه تمامی جزئیات در فهرست منابع، بیشتر خوانندگان با همه این روشها راحت خواهند بود.

2. 131	ویرایش: تاریخ اصلی. هنگامی‌كه تاریخ اصلی در اثری كه ویرایش شده است از اهمیت خاصی برخوردار باشد، در استناد درون‌متنی و فهرست منابع پس از نام نویسنده می‌آید. هر تاریخی پس از این تاریخ نیز در پایان مدخل و پس از وضعیت نشر و یك ویرگول ذكر می‌شود.

قاجار، رضاقلی. 1213. سفرنامه رضاقلی میرزا نوه فتحعلی شاه درباره اموال خود و عموها و برادرانش در ایران و اروپا و وقایع سالهای اول سلطنت محمد شاه. تهران: دانشگاه تهران، 1346.

(قاجار1213)

Darwin, Charles. 1859. On the origion of species. Facsimile of the 1st ed., with introd. By Ernest Mayr. Cambridge, MA: Harvard Univ. press, 1964.

Maitland, Fredric W. 1898. Roman canon law in the Church of England. Repr., Union, NJ: Lawbook Exchange, 1998.

(Darwin 1859)

(Maitland 1898)

2. 132	ویرایش: تاریخ جدید. هنگامی‌كه تاریخ جدیدتر دارای اهمیت بیشتری باشد،‌ تاریخ جدید در استناد درون‌متنی و در فهرست منابع پس از نام نویسنده می‌آید و به‌جای تاریخ اصلی در ترتیب عناصر قرار می‌گیرد. تاریخ اصلی در صورت نیاز پس از وضعیت نشر و یك نقطه اضافه می‌شود.

زادمرد، حسین. 1342. شیمی آنالیتیك. 2 ج. تهران: دانشگاه تهران. (اولین تاریخ انتشار 1337.)

كاتن، فرانك آلبرت. 1361. شیمی معدنی، مباحث نظری. 2 ج. ترجمه منصور عابدینی و قاسم خدادادی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. (اولین تاریخ انتشار 1358.)

(زادمرد 1342)

(كاتن 1361)

Trollope, Anthony. 1977. The Claverings. New introd. By Norman Donaldson. New York: Dover. (Orig. pub. 1866-67.)

___. 1983. He knew he was right. 2 vols. in one. New York: Dover. (Orig. pub. 1866-67)

(Trollope 1977)

(Trollope 1983)

2. 133	ویرایش: دو تاریخ. اگر در استناد درون‌متنی به هر دو تاریخ اصلی و تاریخ جدید نیاز باشد،‌ این دو تاریخ در استناد درون متنی و فهرست منابع ذكر و با یك خط مورب از هم جدا می‌شوند. در این صورت تاریخ اولی مقدم بر تاریخ جدید نوشته می‌شود.

زادمرد، حسین. 1337/1342. شیمی آنالیتیك. 2 ج. تهران: دانشگاه تهران.

احمدپناهی، محمد. 1363/1372. تیمور لنگ چهره هراس‌انگیز تاریخ. تهران: حافظ نوین.

(زادمرد 1337/1342)

(كاتن 1363/1372)

Maitland, Frederic W. 1898/1998. Roman canon law in the Church of England. Repr. Union, NJ: Lawbook Exchange.

___. 1909/1926. Equity, also the forms of action at common law: Two courses of lectures. Ed. A. H. Chaytor et al. Repr. Cambridge: Cambridge Univ. Press.

(Maitland 1898/1998)

(Maitland 1909/1926)

در روش قدیمی‌تر، تاریخ اصلی در استناد درون‌متنی و فهرست منابع در كروشه و پیش از تاریخ جدید می‌آید. در این صورت نیازی به خط مورب نیست.

زادمرد، حسین. [1337] 1342. شیمی آنالیتیك. 2 ج. تهران: دانشگاه تهران.

كاتن، فرانك آلبرت. [1358] 1361. شیمی معدنی، مباحث نظری. 2 ج. ترجمه منصور عابدینی و قاسم خدادادی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

(زادمرد [1337] 1342)

(كاتن [1358] 1361)

Emerson, Ralph Waldo. [1836] 1985. Nature. A facsimile of the first ed. With and introd. By Jaroslav Pelikan. Boston: Beacon.

(Emerson [1836] 1985)

صفحه، جلد، و دیگر اطلاعات برای تعیین محل استناد

2. 134	اعداد عربی در مقابل رومی. برای ذكر شماره جلد، فصل، و دیگر بخشهای آثار، صرف‌نظر از شكل آنها در اصل اثر، از شماره‌های عربی استفاده می‌شود به جز این موارد: تنها شماره صفحه‌هایی مانند بخش آغازین كتابها كه در اثر اصلی با اعداد رومی یا حروف ابجد و مانند آنها شماره‌گذاری شده‌اند، به صورت اعداد رومی با حروف كوچك یا حروف ابجد و مانند آنها می‌آیند. به‌علاوه اگر ترکیبی از اعداد رومی ‌و عربی یا اعداد رومی و حروف در اثر به‌كار رفته است، استناد به آنها برای سادگی كار به همان صورت انجام می‌شود.

روستا، احمد، داور ونوس، و عبدالحمید ابراهیمی. 1383. پیش‌گفتار. در مدیریت بازاریابی، زـ‌ط. تهران: سمت.

Kagan, Jerome. 1994. Introduction to the tenth-anniversary edition. In The nature of the child, xxii-xxiv. New York: Basic Books.

2. 135	ردیف یا شماره‌های اختصاصی. برای اشاره به محدوده‌ای از صفحه‌ها، شماره اولین و آخرین صفحه ذكر می‌شود.

دستنامه قواعد فهرست‌نویسی. ویرایش 2. 34-87.

Chicago Manual of Style. 14th ed., 15. 248-56.

2. 136	اختصارات. در استنادها، واژه‌هایی مانند «page» و «volume» برای آثار انگلیسی و «صفحه» و «جلد» برای آثار فارسی معمولاً به‌اختصار نوشته یا به‌راحتی حذف می‌شوند. اختصاراتی كه در این شیوه‌نامه بیشتر كاربرد دارند در جدول 2-1 ارائه شده‌اند. در این جدول، برای هر اختصار انگلیسی شكل كامل و معادل فارسی آن نیز بیان گردیده‌اند. برای پاره‌ای از معادلهای فارسی نیز اختصاراتی بیان شده‌اند. شكل جمع اختصارات انگلیسی با تكرار حرف اختصار (مانند «p.» و «pp.») یا افزودن «s» به آخر آن (مانند «fig.» و «figs.») مشخص می‌شود. برای شكل جمع اختصارات فارسی نیز یا اختصار تكرار می‌شود (مانند «ص.» و «ص‌ص.») یا پس از آن «ها» می‌آید (مانند «پار.» و «پارها.»). همه اختصارات به صورت صاف‌ و جز هنگامی كه پس از نقطه می‌آیند با حروف كوچك نوشته می‌شوند. هیچ كدام از اختصارات ایتالیك نمی‌شوند مگر اینكه بخشی جدایی‌ناپذیر از عنوان یك كتاب باشند. هنگامی كه برای یك واژه یا عبارت، بیش از یك اختصار ارائه شده باشد، انتخاب یکی از آنها به ترجیح نویسنده، شیوه ارائه اصطلاحات در متن، خوانندگان، و دیگر عوامل بستگی دارد.

جدول 2-1. واژه‌ها و اختصارات (به ترتیب انگلیسی)

معادل فارسی
اختصار
abbreviation
English words

از ابتدا

ab init.
ab initio, from the beginning

و دیگران

and others

ناشناس

anon.
anonymous

پیوست

app. (apps)
appendix(es)

مقاله

art
Article

كتاب مقدس، مربوط به كتاب مقدس

bib.
bible, biblical

كتاب‌نامه

bibliog.
Bibliography, -er, -ical

كتاب

bk.
book

كروشه

bracket

نوشته

by

قرن

c.
century

حدود

ca.
Circa, about, aproximately

فصل(ها)
ف.(ف‌ها.)
chap.
chapter

دونقطه

colon

ستون

col.
column

ویرگول

comma

گردآورده

compiled by

گردآورنده (گان)

comp(s)
compiler(s)

ویراسته

edited by

ویراستار (ان)

ed. (s)
editor(s)

ویرایش توسعه یافته

en. ed.
enlarged edition

معادله

eq.(eqq. or eqs.)
equation

و دیگران

et al.
et alii (or et alia) and others

و غیره

etc.
et cetera and so forth

مثال

ex (exx or exs)
example

برای مثال

e.g.
exempli gratia (for example)

تصویر(ها)
ت.(ت‌ها.)
fig.(s)
figure(s)

لت چهار برگی

fol (ff.)
folio(s)

پشت صفحه

f.v.
folio verso, on the back of the page

زیر چاپ

in press

مقدمه

introd.
introduction

خط(های)

l. (ll.)
line(s)

جدول 2-1. واژه‌ها و اختصارات (به ترتیب انگلیسی)

معادل فارسی
اختصار
abbreviation
English words

نقشه

map

فروست جدید

n.s.
new series

بی تاریخ
بی‌تا.
n.d.
no date

بی جا
بی‌جا
n.p.
no place, no publisher, no page

یادداشت(ها)
ی.‌(ی‌ی.)
n. (nn.)
note(s)

شماره(ها)
ش.(ش‌ها.)
no.
number

فروست قدیمی

o.s.
old series

صفحه(ها)
ص.(ص‌ص.)
p. (pp.); past
page(s)

پاراگراف
پار.(پارها.) ¶، ¶¶
Par. ¶; ¶¶
Paragraph(s)

قسمت

Pt.
part

انتشارات، ناشر، منتشرشده از سوی

pub.
publication, publisher, published by

عكس

plate

پرانتز

parenthesis

مستعار

pseud.
pseudonym

چاپ مجدد

repr.
reprint

ویرایش تجدید نظر شده

re. ed.
revised edition

بخش
ب.(ب‌ها.)
sec.
section

نقطه ویرگول

semicolon

فروست

ser.
series

ضمیمه
ض.(ض‌ها.)
supp. or suppl.
supplement

جدول

table

خط تیره بلند سه‌تایی

3-em dash

ترجمه، مترجم

trans.
translated by, translators

صفحه رو

v. (vv.)
verso(s)

جلد
ج.
vol.
volume

دانشگاه

univ.
university

سال

yr.
Year

2. 137	حذف «p.»، «pp.»، «ص.»، و «ص‌ص.». هنگامی‌كه یك شماره یا ترتیبی از شماره‌ها دلالت بر صفحه یا صفحه‌هایی از یك كتاب داشته باشند، «p.» یا «pp.» برای آثار انگلیسی و «ص.» و «ص‌ص.» برای آثار فارسی حذف می‌شوند و شماره‌ها به تنهایی و پس از یك ویرگول می‌آیند، مگر اینكه حذف آنها ابهامی پدید آورد. با این وجود، اگر نویسنده‌ای از «p.» و «pp.» برای آثار انگلیسی و «ص.» و «ص‌ص.» برای آثار فارسی به‌طور یك‌دست استفاده كرده باشد، نیازی به حذف آنها نیست، ن.‌ك. 2. 138.

مدیریت دولتی، 34-37.

یا

مدیریت بازرگانی، ص. 56، ش. 42-44.

Charlotte’s web, 75-76.

یا

Compelete poems of Michelangelo, p. 89, nos. 135-36

2. 138	حذف «vol.» و «ج.». اگر شماره جلد بلافاصله با شماره صفحه دنبال ‌شود؛ نیازی به «vol.»، «p.»، یا «pp.» برای آثار انگلیسی و «ج.»، «ص.»، و «ص‌ص.» برای آثار فارسی نیست. این شماره‌ها به تنهایی ذكر و با یك علامت دونقطه از هم جدا می‌شوند. پیش از شماره جلد ویرگول قرار نمی‌گیرد، مگر اینكه برای رعایت ساختار نحوی لازم باشد، مانند مثال دوم انگلیسی زیر. برای استناد به مقاله‌ها، ن.‌ك.‌ 2. 157. برای آگاهی بیشتر درباره شماره جلدها، ن.‌ك.‌ 2. 101-105.

كاتن، شیمی معدنی، مباحث نظری 41:2

زادمرد، شیمی آنالیتیك، 2 ج. 130:1

Bonnefoy. Mythologies 2:345.

Grene and Lattimore. Complete Greek tragedies, 4-vol. ed., 3:453.

2. 139	شماره صفحه یا فصل. ذكر شماره صفحه‌هایی كه برای استنادهای درون‌متنی لازم هستند، در فهرست منابع ضرورتی ندارد، مگر اینكه قسمت استناد شده بخشی از یك كل، ن.‌ك.‌ 2. 88-95، یا یك مقاله نشریه، ن.‌ك.‌ 2. 161 و 2. 168 باشد. اگر شماره فصل یا بخشی در اثر آورده ‌شود، شماره صفحه را می‌توان حذف نمود. تعداد كل صفحه‌های یك كتاب نیز در مستندسازی منظور نمی‌شود.

امیرشاهی، منوچهر. 1380. ساختار سازمانی و شرح وظایف واحدهای تجاری و مدیران آنها. در اصول و فنون اداره حوزه مدیریت (وظایف مسئولان دفاتر مدیران و منشیها). تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور، مركز آموزش مدیریت دولتی، 198-202.

Cook, Claire Kehrwald. 1996. Mismanaged numbers and refrences. In Line by line: How to improve your own writing, 75-107. Boston: Houghton Miffilin.

2. 140	خط‌ها. ارجاع به خط‌های یك اثر تنها در استنادهای درون‌متنی و نه در فهرست منابع صورت می‌گیرد. برای استناد به خط یا خط‌ها برای آثار انگلیسی از «line» یا «lines» استفاده می‌شود. برای استناد به خط‌ها برای آثار فارسی واژه‌های «خط» برای اشاره به یك خط و «خطهای» برای اشاره به چند خط استفاده می‌شوند. در جایی كه استناد به خط‌ها به شكلی تصریح شده باشد، این واژه‌ها حذف می‌شوند.

سعدی، مصلح‌ ابن عبدالله. 1378. چه نماز باشد آن را، كه تو در خیال باشی؟ خطهای 2-7.

Nash, Ogden. 1999. Song for ditherers, lines 1-4.

2. 141	استناد به یادداشتها. ارجاع به یادداشتهای درون یك اثر تنها در استنادهای درون‌متنی و نه در فهرست منابع صورت می‌گیرد. به یادداشتها با اختصار «n» یا «nn» برای آثار انگلیسی و «ی» و «ی‌ی» برای آثار فارسی استناد می‌شود. اگر یادداشتی كه به آن استناد شده است، تنها یادداشت یك صفحه خاص یا یك یادداشت بدون شماره باشد، شماره صفحه به همراه یك «n» یا «ی» می‌‌آید.

(Grafton 1997, 72n, 80n)

(فتاحی 1379، 233ی، 142ی)

اگر یادداشتهای دیگری نیز علاوه بر یادداشتی كه به آن استناد شده است، در یك صفحه وجود داشته باشند، شماره یادداشت مورد نظر نیز باید به استناد اضافه شود. در این حالت برای آثار انگلیسی، شماره صفحه با «n» یا اگر به دو یا چند یادداشتِ پی‌درپی استناد شده باشد با «nn» و برای آثار فارسی «ی» برای یك یادداشت و «ی‌ی» برای چند یادداشت پی‌درپی یا جدا از هم دنبال می‌شود و به فاصله یا نقطه‌گذاری بین آنها نیازی نیست.

(فتاحی 1379، 233ی، 142ی، 259ی‌ی1-2، 273ی‌ی1، 4)

(سینائی 1382، 43:2ی5)

(Bolinger 1980, 192n23, 192n30, 199n14, 201nn16-17, 205nn3, 9)

(Rorty 1991, 1:15n29)

2. 142	استناد به شكلها و جدولها. ارجاع به شكلها و جدولهای یك اثر تنها در استنادهای درون‌متنی و نه در فهرست منابع صورت می‌گیرد. برای آثار انگلیسی برای استناد به شكلها از اختصار «fig.» به جای «figure» و برای استناد به جدولها و دیگر شكلهای تصویری از شكل كامل «table»، «map»، یا «plate» استفاده می‌شود. شماره صفحه، در صورت وجود، مقدم بر شماره تصویر می‌آید و یك ویرگول بین آنها قرار می‌گیرد. برای استناد به شكلها و جدولها در آثار فارسی عنوان كامل آنها استفاده می‌شود.

(علیدوستی 1380، 108، جدول 5-1)

علیدوستی، سیروس. 1380. اشتراك منابع و همكاری بین كتابخانه‌ها. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران.

(Sobel 1993, 87, table 5.3)

Sobel, Richard. 1993. Public opinion in U. S. foreign policy: The controversy over contra aid. Boston: Rowman and Littlefield.

كتابهای الكترونیکی

2. 143	قاعده كلی. بسیاری از قواعد استناد به كتابهای چاپی برای كتابهای الكترونیکی نیز به كار می‌روند. اطلاعاتی درباره نویسنده، عنوان، فصلها، یا دیگر قسمتهای عنوان‌دار یك كتاب؛ و ویرایش، آثار چندجلدی و... تا حدی كه قابل تعیین هستند، اساس همیشگی هر استنادی را صرف‌نظر از نوع رسانه تشکیل می‌دهد. با این وجود، كتابهای الكترونیکی پویاتر از آثار چاپی هستند و‌ محتوا و دسترسی به آنها برای خوانندگان با توجه به قالب اطلاعات می‌تواند متغیر باشد. بنابراین اشاره به رسانه استفاده شده دارای اهمیت است. دست‌كم تاكنون در استناد به یك كتاب صحافی شده سنتی نیازی به اشاره به شكل كاغذیِ آن وجود ندارد، اما به همه انواع رسانه‌های دیگر باید اشاره شود. یك «یو. آر. ال.» برای نشان دادن اینكه یك كتاب از طریق اینترنت در قالبی سازگار با مرورگرهای استاندارد به دست آمده، كافی است. در بقیه موارد،‌ نام رسانه (مانند لوح فشرده یا «دی. ‌وی‌. دی.») باید ذكر شود.

2. 144	كتابهای پیوسته. هنگام استناد به كتابی كه به‌صورت پیوسته در دسترس است، یعنی در محیط اینترنت قرار دارد و انتظار می‌رود با مرورگرهای استاندارد خوانده شود، «یو. آر. ال.» به عنوان پاره‌ای از استناد ارائه می‌شود. هنگام استناد به داده‌هایی مانند اطلاعات پزشکی، قوانین حقوقی، یا آمارهایی كه زمان در آنها اهمیت دارد یا حساس به زمان هستند یا اگر ناشر یا رشته تخصصی الزام می‌كند، در یك پرانتز آخرین تاریخ بازیابی مواد اطلاعاتی نیز ثبت می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 12.

لامبرت، جیل. بی‌تا. انتخاب منابع اطلاعاتی. ترجمه مهری صدیقی. 1380. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران. http://www.irandoc.ac.ir/data/

books/Resource/Abstract.htm (دسترسی در 25/4/1385).

(لامبرت بی‌تا.)

Sirosh, J., Miikkulainen, and J. A. Bednar. 1996. Self-organization of orientation maps, lateral connections, and dynamic receptive fields in the primary visual cortex. In Lateral interactions in the cortex: Structure and function, ed. J. Sirosh, R. Miikkulainen, and Y. Choe. Austin, TX: UTCS Neural Networks Research Group. http://www.cs.utexas.edu/users/ nn/web-pubs/htmlbook96/ (accessed August 27, 2001).

(Sirosh, Miikkulainen, and Bednar 1996)

توجه كنید كه آوردن «یو. آر. ال.» برای استناد به تنهایی كافی نیست بلكه تا حد امكان،‌ نكات كامل انتشاراتی اثر باید ذكر شوند. «یو. آر. ال.» سریع‌ترین راه دسترسی خواننده به منبع و در عین حال آسیب‌پذیرترین عنصر در یك استناد است. اگر «یو. آر. ال.»ها در مثالهای بالا از اعتبار ساقط شوند،‌ خوانندگان به احتمال زیاد می‌توانند متن الكترونیکی را با جست‌وجویی به دنبال عنوان و نویسنده‌ای بیابند كه در مدخل آمده‌اند. روشن است كه ساختار «یو. آر. ال.» چنین اطلاعاتی را دربر ندارد و نمی‌تواند در این زمینه كمکی كند.

2. 145	كتابهای الكترونیکی و چاپی. همیشه باید به منبعی استناد شود كه در واقع استفاده شده است، ن.‌ك.‌ 2. 7. با این وجود، اگر بیان اینكه اثر در شكل دیگری هم وجود دارد، برای خوانندگان مفید باشد، بهتر است به این موضوع اشاره شود. در مثال زیر‌ به ویرایش چاپی استناد گردیده، اما به وجود كتاب در قالبی دیگر نیز اشاره شده است.

بابایی، محمود. 1382. نشر الكترونیکی. ویراسته علی‌حسین قاسمی. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران. همچنین به شكل پیوسته موجود در http://www.irandoc.ac.ir/data/books/E_p/contents.htm (دسترسی در 9/5/1385) و به شكل لوح فشرده.

Kurland, Philip B., and Ralph Lerner, eds. 1987. The founders’ constitution. Chicago: Univ. of Chicago Press. Also available online at http://press-pubs.uchicago.edu/founders/ and as a CD-ROM.

2. 146	دیگر قالبهای الكترونیکی. در استناد به منابع الكترونیکیِ غیراینترنتیِ قابل فروفرستی یا خرید از یك كتابفروشی یا كتابخانه، قالب منبع مانند لوح فشرده و كتاب الكترونیکی باید ذكر شود.

سنگری، محمدرضا، فاطمه صغری علیزاده، و مریم اسماعیلی چرخاب. 1381. املا در خانه: متن املا همراه با فعالیتهای املایی اول دبستان ویژه اولیا و معلمان. تهران: دانشیار. لوح فشرده.

Hicks, R. J. 1996. Nuclear medicine, from the center of our universe. Victoria, Austl.: ICE T Multimedia. CD-ROM.

2. 147	نسخه‌های الكترونیکی آثار قدیمی‌تر. هنگام استناد به كتابهایی كه به دلیل قدمت، از حقوق پدیدآورنده برخوردار نیستند و اغلب به ‌صورت پیوسته نیز وجود دارند، باید حداكثر اطلاعات ممكن را كه در این فصل بحث شده است، درباره آنها ارائه كنند. بسیاری از این آثار دارای صفحه عنوان و حقوق پدیدآورنده نیستند كه تعیین ناشران و تاریخها را دشوارتر می‌سازد. از این گذشته شاید نتوان ویرایش استفاده شده برای تولید متن پیوسته را تشخیص داد.

هدایت، صادق. 1372. بوف كور. نشر سیمرغ. http://www.banitak.com/

infocenter/library/src/hedayat/boof.txt.

(هدایت 1372، كتاب 1، فصل 2)

James, Henry. 1996. The ambassadors. Project Gutenberg. ftp://ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext96/ambas10 .txt.

(James 1996, bk. 6, chap. 1)

باید توجه كرد كه در این مثالها محل نشری وجود ندارد. چنین اطلاعاتی كمتر برای آثار پیوسته می‌آید و هنگامی‌كه نتوان آن را به آسانی تعیین كرد بدون استفاده از «n.p.» برای آثار انگلیسی یا «بی‌جا.» برای آثار فارسی از آن صرف‌نظر می‌شود.

2. 148	تاریخ اثر چاپی قدیمی‌تر در استناد. هنگام استناد به نسخه‌های الكترونیکیِ آثار قدیمی‌، در صورت امكان اطلاعات اثر اصلی یا دست‌كم تاریخ انتشار آن منظور می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 130-133. در مثال 2. 147 «Project Gutenberg» خاطر نشان می‌كند كه متن منبع بر اساس نسخه نیویوركِ «The ambassadors» در سال 1909 است. بنابراین استفاده از تاریخ انتشار اثر اصلی به عنوان تاریخ اصلی در استناد، بهتر درك می‌شود. هنگامی كه چنین اطلاعاتی درباره متن موجود نیست، استفاده از نسخه متفاوت اما معتبرتری توصیه می‌شود.

(هدایت 1315) یا (هدایت 1315/1372) یا (هدایت [1315] 1372)

هدایت، صادق. 1315. بوف كور. نشر سیمرغ، 1372. http://www.banitak.com/infocenter/library/src/hedayat/boof.txt

یا

هدایت، صادق. 1315/1372.... یا هدایت، صادق. [1315] 1372....

(James 1909) or (James 1909/1996) or (James [1902] 1996)

James, Henry. 1909. The ambassadors. Project Gutenberg, 1996.ftp://ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext96/

ambas10. txt.

یا

James, Henry. 1909/1996…. or James, Henry. [1909] 1996….

ادواری‌ها

2. 149	ادواری‌ها. در این شیوه‌نامه واژه «ادواری» برای نشریه‌های علمی دانشگاهی و تخصصی، مجله‌های عمومی، و روزنامه‌ها چه به صورت چاپی و چه به صورت پیوسته به‌كار می‌رود. به‌جز افزودن «یو. آر. ال.»، شیوه استناد به یك ادواری پیوسته شبیه ادواریهای چاپی است. برخی ناشران اشاره به تاریخ دسترسی به منابع پیوسته را نیز الزام می‌كنند.

2. 150	عناصر اطلاعاتی. استناد به ادواری‌ها به برخی یا همه اطلاعات زیر نیازمند است:

1. نام(های) نویسنده(گان)؛

2. سال انتشار؛

3. عنوان و عنوان فرعی مقاله یا ستون؛

4. عنوان ادواری؛

5. وضعیت نشر شامل شماره جلد، شماره نسخه، ماه یا فصل، و غیره؛

6. شماره صفحه(ها) در صورت لزوم؛

7. «یو. آر. ال.» برای ادواریهای پیوسته.

تدارك اطلاعات كافی برای اینكه خوانندگان بتوانند مقاله‌ها را در كتابخانه‌ها یا سایر آرشیوها و پایگاههای اطلاعاتی ردیابی كنند، ضروری است. برای روزنامه‌ها و اغلب مجله‌ها، تاریخ شامل ماه، روز، و سال از اطلاعات ضروری به شمار می‌رود. برای نشریه‌ها، جلد یا سال و ماه یا شماره چاپ مورد نیاز هستند. هر چه اطلاعات بیشتر باشد، یافتن منابع ساده‌تر می‌شود.

2. 151	نشریه‌های علمی در مقابل مجله‌ها. در این شیوه‌نامه، نشریه علمی برای ادواریهای دانشگاهی یا تخصصی به‌كار می‌رود كه بیشتر از طریق اشتراك در دسترس هستند. به نشریه‌های علمی معمولاً با استفاده از جلد و تاریخ آنها استناد می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 161. مجله‌ها در اینجا برای ادواریهای هفتگی و ماهانه تولید شده به شكل حرفه‌ای به‌كار می‌رود كه گاهی تخصصی هستند، اما بیشتر در دسترس خوانندگان عام هستند. این مجله‌ها هم از طریق اشتراك و هم از طریق خرید تك‌شماره‌ها از كتابفروشیها و دكه‌های روزنامه‌فروشی تهیه می‌شوند. به مجله‌ها معمولاً تنها با تاریخ آنها استناد می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 181. هنگام تردید درباره اینكه ادواری خاصی بهتر است به عنوان یك نشریه علمی در نظر گرفته شود یا مجله، در صورتی كه شماره جلد به آسانی قابل یافتن باشد شكل نشریه علمی و در غیر این صورت شكل مجله به‌كار می‌رود.

2. 152	نقطه‌گذاری. بین نام نویسنده، سال، عنوان مقاله؛ و عنوان مجله، روزنامه، یا نشریه علمی نقطه قرار می‌گیرد. برای مثالهای بیشتر، به 2. 3 و موارد دیگر در این فصل نگاه كنید. به خاطر داشته باشید كه «in» و «در» بین عنوان مقاله و عنوان مجله به‌كار نمی‌روند. «in» و «در» تنها با فصلها یا دیگر قسمتهای كتابها به‌كار می‌روند، ن.‌ك.‌ 2. 88-89.

بهرامی احسان، هادی، و آناهیتا تاشك. 1383. ابعاد رابطه میان جهت‌گیری مذهبی و سلامت روانی و ارزیابی مقیاس جهت‌گیری مذهبی. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی 34 (2): 41-63.

(بهرامی احسان و تاشك 1383)

Calabrese, E. J., and L. A. Baldwin. 1999. Reevaluation of the fundamental dose-respones relationship. BioScience 49:752-32.

(Calabrese and Baldwin 1999)

2. 153	شماره‌ صفحه‌ها. در فهرست منابع، شماره صفحه ابتدایی و انتهایی یك مقاله ذكر می‌شود. در استنادهای درون‌متنی تنها باید به صفحه‌هایی خاص از یك مقاله استناد شود، مگر اینكه به مقاله به عنوان یك كل استناد شده باشد.

نشریه‌های علمی

2. 154	نام نویسنده. نام نویسنده(گان) معمولاً همان‌گونه كه در مقاله‌ آمده است، در فهرست منابع ذكر می‌شود. با این وجود، همان‌گونه كه در 2. 20 نشان داده شد، تغییراتی قابل انجام است. بیشتر رهنمودهای ارائه شده در 2. 20-48 برای نویسندگان مقاله‌های نشریه‌های علمی نیز كاربرد دارند.

2. 155	نویسندگان بسیار. برای چگونگی برخورد با مقاله‌هایی با چهار نویسنده یا بیشتر، ن.‌ك.‌ 2. 29؛‌ برای هفت نویسنده و بیشتر، ن.‌ك.‌ 2. 30.

2. 156	سال انتشار. برای تاریخ انتشار مقاله‌ها، پس از نام نویسنده(گان) تنها سال بدون اشاره به ماه یا روز منظور می‌شود.

2. 157	عنوان مقاله. عنوان مقاله‌ (به استثنای نام گونه‌ها یا عنوان كتابهایی كه ممكن است در آن وجود داشته باشند، ن.‌ك.‌ 2. 158)، به صورت صاف نوشته می‌شود. در فهرست منابع آثار انگلیسی، عنوان مقاله به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شود. همانند كتاب، عنوان و عنوان فرعی با علامت دونقطه از هم جدا می‌شوند و عنوان فرعی نیز به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شود. در برخی از آثار، عنوان فرعی و حتی گاهی عنوان اصلی‌ مقاله‌ها حذف می‌شوند. بدین ترتیب گرچه در فضا صرفه‌جویی می‌شود، اما خوانندگان از اطلاعات مفیدی محروم می‌گردند.

حری، عباس، و اعظم شاهبداغی. 1383. استناد در آثار علمی: چاله‌ها و چالشها. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی 34 (2): 65-96.

(حری و شاهبداغی 1383)

Terborgh, J. 1974. Preservation of natural diversity: The problem of extinction prone species. Biosciences 24:715-722.

(Terborgh 1974)

عنوان مقاله ممكن است كوتاه شود و تنها كلیدواژه‌(هایی) از عنوان اصلی را در بر داشته باشد. در این صورت حروف تعریف «A»، «An»، و «The» از ابتدای عنوانهای انگلیسی حذف می‌شوند. ترتیب كلمات عنوان اصلی باید در عنوان كوتاه شده نیز حفظ شود به عنوان مثال، «Daily Notes of a Trip around the World به صورت«Daily Notes» یا «Around the World» و نه «World Trip»؛ و عنوان «درآمدی بر مطالعه و نقش خدمات ویژه كتابخانه‌های عمومی در توسعه فرهنگ مطالعه» نیز به شكل «مطالعه و نقش خدمات كتابخانه‌های عمومی» و نه «فرهنگ مطالعه» یا «كتابخانه عمومی» كوتاه می‌شوند. عنوانهایی با چهار كلمه یا كمتر به‌ندرت كوتاه می‌شوند. عنوان كوتاه شده، مانند عنوان كامل صاف نوشته می‌شود.

2. 158	ایتالیك‌ها و گیومه‌ها در عنوان مقاله. عنوان كتابها و دیگر واژه‌هایی كه معمولاً ایتالیك می‌شوند، در عنوان مقاله به صورت ایتالیك باقی می‌مانند. واژه‌ یا عبارتی كه نقل قول می‌شود، در فهرست منابع در گیومه ذكر می‌شود.

سمیعی، محمد. 1384-1385. سیمرغ دانایی: معرفی و بررسی دانشنامه‌ ویکی‌پدیا. كتاب ماه (كلیات)، ش. 99-100: 56-63.

سرشار، محمدرضا. 1385. «آیا كافكا صهیونیست بود؟»‌ زمانه، ش. 45 و 46: 73-76.

(سمیعی 1385-1384)

(سرشار 1385)

Connell, A. D. and D. D. Airey. 1982. The chronic effects of fluoride on the estuarine amphipods Grandidierella lutosa and G. lignorum. Water Research 16:1313-17.

Loomis, C. C., Jr. 1960. Structure and sympathy in Joyce’s “The dead.” PMLA 75:149-51.

(Connell and Airey 1982)

(Loomis 1960)

2. 159	علامت پرسش یا تعجب. مانند عنوان كتابها (ن.‌ك.‌ 2. 82)، عنوان یا عنوان فرعی مقاله‌ای كه با علامت پرسش یا تعجب خاتمه می‌یابد، در انتها نیازی به ویرگول یا نقطه‌ ندارد.

كوكبی، مرتضی. 1382. اطلاع‌رسانی، علم اطلاع‌رسانی، یا علم اطلاعات؟ فصلنامه كتاب 14 (2): 70-80.

(كوكبی 1382)

Baston, C. Daniel. 1990. How social is the animal? The human capacity for caring. American Psychologist 45 (March): 336-46.

(Baston 1990)

2. 160	عنوان نشریه‌های علمی. عنوان نشریه‌های علمی در فهرست منابع ایتالیك و عنوان نشریه‌های علمی انگلیسی به سبك تیتر بزرگ‌نویسی می‌شوند. در آثار رشته‌های علوم پایه، ‌عنوان نشریه‌های انگلیسی اغلب خلاصه می‌شوند (مانند Plant Syst Evol)، مگر اینكه تنها شامل یك كلمه باشند (مانند Science, Mind). در صورت لزوم، برای مختصر كردن نام نشریه‌های انگلیسی بهتر است از فهرست اختصارات استانداردی مانند «Periodical Title Abbreviations»، «Scientific Style and Format»، و «American Medical Association Manual of Style» استفاده شود. استفاده از این استانداردها، مدخلهای فهرست منابع را برای كاربران قابل فهم می‌كند. با این وجود، به‌جز برای فهرست منابع در نشریه‌هایی كه سبك مخصوص به خودشان را دارند،‌ نگارش كامل عنوان نشریه‌ها بی‌اشكال است.

2. 161	وضعیت نشر: اجزای مورد نیاز. بیشتر استنادها به نشریه‌های علمی، جلد، ن.‌ك.‌ 2. 162؛ ‌شماره نسخه یا ماه، ن.‌ك.‌ 2. 163، 2. 165، فصل یا ماه، ن.‌ك.‌ 2. 164، 2. 166، و شماره صفحه، ن.‌ك.‌ 2. 168 را در بر دارند. با اینكه همه این اجزا برای یافتن یك مقاله لازم نیستند، ‌اما ارائه این عناصر برای رویارویی با خطای احتمالی در یك یا ‌چندتای آنها مفید است. مثلاً اگر سال نادرست باشد یا اصلاً ارائه نشده باشد، شماره جلد به عنوان یك مكان‌یاب عمل می‌كند. اگر شماره جلد نادرست باشد، شماره(های) صفحه به پیدا كردن مقاله كمك می‌كنند، چون معمولاً شماره‌گذاری در سراسر یك جلد به صورت پیوسته انجام می‌شود. به هر شكل، صرف‌نظر از اینكه اطلاعات جامع یا اندك باشد، یك‌دستی باید رعایت شود.

2. 162	جلد. شماره جلد به دنبال عنوان بدون نقطه‌گذاری جداكننده و به صورت صاف نوشته می‌شود. برای ذكر شماره جلد حتی اگر در نشریه با اعداد رومی نوشته شده باشد، از اعداد عربی استفاده می‌شود. برای بود یا نبود فاصله پس از دونقطه، ن.‌ك.‌ 2. 169.

حیدری، غلام. 1384. معیارهای ارزیابی منابع اطلاعاتی الكترونیکی با تأکید بر وب‌سایتها. علوم اطلاع‌رسانی 20 (3 و4): 17-32.

(حیدری 1384)

Emlen, S. T. 1997. When mothers prefer daughters over sons. Trends in Ecology and Evolution 12:291-92.

(Emlen 1997)

2. 163	نسخه. شماره نسخه در صورت وجود، پس از شماره جلد و داخل پرانتز می‌آید. بین شماره جلد و شماره نسخه تنها یك فاصله بدون هیچ‌گونه علامتی قرار می‌گیرد. اگر شماره‌‌گذاری صفحات در سراسر یك جلد پیوسته باشد، شماره نسخه قابل حذف است، ن.‌ك.‌ 2. 161. همچنین هنگامی‌كه ماه یا فصل علاوه بر سال برای نشریه ذكر شده باشد، آوردن شماره نسخه ضروری نیست و به جای آن می‌توان نام ماه یا فصل را آورد، ن.‌ك.‌ 2. 164؛ ن.ن.‌ك. 2. 168.

اسدی، مریم. 1384. فناوریهای امنیت اطلاعات: با یك دیدگاه طبقه‌بندی. علوم اطلاع‌رسانی 20 (3-4): 1-16.

انصافی، سکینه. 1379. بررسی میزان تولید مقالات ایرانیان در زمینه علوم پایه. علوم اطلاع‌رسانی 49: 16-55.

(اسدی 1384)

(انصافی 1379)

Allison, G. W. 1999. The implications of experimental design for biodiversity manipulations. American Naturalist 153 (1): 26-45.

Giraudeau, B. A. Mallet, and C. Chastang. 1996. Case influence on the intraclass correlation coefficient estimate. Biometrics 52:1492-97.

(Allison 1999)

(Giraudeau and Chastang 1996)

2. 164	تاریخ. گاهی پیش از سال انتشار، یك تاریخ دقیق‌تر مانند‌ ماه یا فصل می‌آید كه در این صورت می‌توانند در پرانتز و پس از شماره جلد به جای شماره نسخه ذكر شوند. نام فصلهای انگلیسی را باید بزرگ‌نویسی كرد. هنگامی‌كه شماره نسخه آمده باشد، ذكر ماه یا فصل لزومی ندارد؛ اگر چه ذكر یکی یا هر دوی آنها نیز نادرست نیست، ن.‌ك.‌ 2. 161.

حیاتی، زهیر. 1382. توسعه آموزش كتابداری در استرالیا: عوامل تغییر. فصلنامه كتاب 14 (تابستان): 88-98.

(حیاتی 1382)

Muldoon, D. D. 1987. Daily life of the mountain rapper. Journal of the West 26 (October): 14-20.

(Muldoon 1987)

هنگامی‌كه محدوده‌ای از ماهها آورده شده باشد، بین اولین و آخرین ماه از یك خط تیره استفاده می‌شود.

(فرودین ـ اردیبهشت)		(March-April)

(خرداد ـ مهر)		(January-March)

2. 165	نبود شماره جلد. هنگامی‌كه نشریه‌ای تنها از شماره نسخه، بدون ذكر شماره جلد استفاده می‌كند، شماره نسخه خارج از پرانتز و پس از عنوان نشریه، علامت ویرگول، و اختصار «no.» برای آثار انگلیسی و «ش.» برای آثار فارسی قرار می‌گیرد. شماره نسخه به صورت صاف نوشته می‌شود. ن.‌ك.‌ 2. 166.

عجمی، سیما. 1383. بررسی روشها و قوانین مربوط به ثبت، صدور، و جمع‌آوری گواهیهای فوت در استان اصفهان در سال 1381 و ارائه الگوی مناسب. مجله مدیریت و اطلاعات بهداشت و درمان، ش. 20: 1-27.

(عجمی 1383)

‍Meyerovitch, Eva. 1959. The Gnostic manuscripts of Upper Egypt. Diogenes, no. 25:84-117.

(‍Meyerovitch 1959)

2. 166	سال به عنوان شماره جلد. به مجله‌های ماهانه یا هفتگی حتی در صورت داشتن شماره نسخه و جلد تنها با سال استناد می‌شود. هنگامی‌كه سال به عنوان شماره جلد عمل می‌كند، در فهرست منابع یك بار در مقابل نام نویسنده آورده می‌شود. شماره صفحه در صورت نیاز بعد از ماه یا فصل انتشار اضافه می‌شود.

*روزبه، زهرا. 1383. درآمدی بر استانداردسازی شیوه‌های استناد به منابع الكترونیك در كتابخانه‌های ایران. مجله فناوری اطلاعات و كتابخانه، پائیز: 153-174.

(روزبه 1383)

Myers, N., and R. Tucker. 1987. Deforestation in Central America: Spanish legacy and North American consumers. Environmental Review, Spring: 55-71.

(Myers and Tucker. 1987)

2. 167	آثار زودآیند. اگر مقاله‌ای برای چاپ از سوی یك نشریه علمی پذیرفته شده اما هنوز منتشر نگردیده باشد، برای آثار انگلیسی «Forthcoming» و برای آثار فارسی «زودآیند» به‌جای سال قرار می‌گیرد. در این صورت اگر روشن باشد كه این مقاله در چه جلدی از نشریه منتشر خواهد شد، شماره جلد نیز مطابق معمول پس از نام نشریه می‌آید. در غیر این صورت نیازی به ذكر شماره جلد هم نیست. در چنین استنادهایی شماره صفحه نمی‌آید. در استناد درون‌متنی به این آثار اختصارهای پیش‌گفته پس از نام نویسنده و علامت ویرگول ذكر می‌شوند. مقاله‌ای كه هنوز پذیرفته نشده باشد به عنوان یك دستنوشته منتشرنشده تلقی می‌شود. ن.ن.‌ك.‌ 2. 69.

رضایی‌منش، بهروز، سینا محمدنبی، و ساویز محمدنبی. زودآیند. کاربرد مدیریت دانش در سنجش درجه‌ی بلوغ سازمانی. علوم و فنّاوری اطلاعات 30.

(رضایی‌منش، محمدنبی، و محمدنبی، زودآیند)

Reasearcher, A. A., and B. B. Assistant.Forthcoming. Article title. Journal Name 103.

(Reasearcher and Assistant, Forthcoming)

استناد به مقالۀ زودآیندی که اطلاعات آن در یک نامۀ الکترونیکی به دست نویسنده رسیده باشد، به شکل زیر انجام می‌شود:

*روزبه، زهرا. زودآیند. مدیریت منابع اطلاعاتی الکترونیکی. مجلۀ اطلاعات الكترونیکی. امیررضا جم. 1386. نامۀ الکترونیکی به نویسنده، 24 تیر.

درون متنی: «روزبه» در مقاله‌ای که بر اساس نامۀ الکترونیکی «جم» (1386) به دست نویسنده رسیده است، در این باره اظهار می‌دارد ...(روزبه، زودآیند).

2. 168	صفحه. در استناد درون‌متنی به بخشی خاص از مقاله‌ تنها شماره صفحه(های) مرتبط با آن بخش ذكر می‌شوند. در استناد درون‌متنی به یك مقاله به عنوان یك كل، شماره صفحه نمی‌آید. در فهرست منابع، شماره صفحه ابتدایی و انتهایی مقاله آورده می‌شوند.

جناب‌زاده، رؤیا. 1382. پست الكترونیك و مصاحبه‌ مرجع. فصلنامه كتاب،ش. 54: 81-87.

(جناب‌زاده 1382،85) یا (جناب‌زاده 1382)

Ryan, M. J. 1988. Energy, calling, and selection. Am Zool 28:885-98.

(Ryan 1988, 890) or (Ryan 1988)

به‌جز هنگام نقل قول مستقیم،‌ در استنادهای درون‌متنی به‌ویژه در علوم طبیعی و فیزیکی معمولاً شماره صفحه‌ ذكر نمی‌شود. ن.ن.‌ك.‌ 2. 179.

2. 169	بود یا نبود فاصله پس از دونقطه. برای آثار انگلیسی، هنگامی‌كه شماره صفحه‌ها بلافاصله به ‌دنبال شماره جلد یا گاهی شماره نسخه می‌آیند، تنها با یك دونقطه از آنها جدا می‌شوند و پس از علامت دونقطه فاصله‌ای قرار نمی‌گیرد. اما اگر پرانتزِ حاوی شماره نسخه، ماه، فصل، ... بین آنها قرار گیرد، یك فاصله پس از دونقطه می‌آید. برای آثار فارسی (به دلیل دشواریهای ناشی از واژه‌پردازهای موجود)، همواره پس از علامت دونقطه یك فاصله قرار می‌گیرد. فاصله‌گذاری موجود در مثالهای زیر را با هم مقایسه كنید.

اطلاع‌شناسی 2: 34-45.

یاخته، ش. 3: 45-67.

علوم زمین 23 (بهار): 114-139.

مدیریت 23 (1): 45-78.

Social networks 14:213-29.

Diogenes, no. 25:84-117.

Critical Inquiry 19 (Autumn): 164-85.

American Naturalist 153 (1): 59-72.

2. 170	ویژه‌نامه. یك نسخه نشریه (گاهی دربر دارنده دو شماره) كه اختصاص به موضوعی واحد داشته باشد، به عنوان یك ویژه‌نامه شناخته شود. یك ویژه‌نامه، شماره معمول جلد و نسخه را‌‌ (یا نسخه‌ها را، اگر دوشماره‌ای باشد) به همراه دارد. چنین نسخه‌ای ممكن است یك ویراستار و یك عنوان به‌خصوص نیز برای خود داشته باشد. به یك ویژه‌نامه ممكن است مانند مثال انگلیسی به عنوان یك كل یا فقط به یك مقاله آن مانند مثال فارسی استناد گردد.

فتاحی، رحمت‌الله. 1383. تحلیل عوامل مؤثر بر نسبی بودن ربط در نظامهای بازیابی اطلاعات. ویژه‌نامه ربط،  اطلاع‌شناسی 1 (5): 7-22.

Whittington, D., et al., eds. 1991. A study of water vending and willingness to pay for water in Onitsha, Nigeria. Special issue, World Development 19, nos. 2-3.

2. 171	ضمیمه‌ها. ضمیمه یك نشریه علمی، برخلاف ویژه‌نامه جدای از شماره‌های معمول نشریه شماره‌گذاری می‌شود. با این وجود، می‌تواند مانند یك ویژه‌نامه برای خود عنوان، نویسنده، و ویراستار داشته باشد. اگر ضمیمه دارای شماره باشد نیازی به ذكر دوره و شماره نشریه اصلی نیست و پس از عنوان نشریه و یك نقطه، اختصار «Suppl. no.» برای آثار انگلیسی و «ض. ش.» برای آثار فارسی و به دنبال آن شماره ضمیمه می‌آید. اگر ضمیمه دارای شماره نباشد، شماره و دوره نشریه اصلی ذكر می‌شود و پیش از شماره صفحه‌ها برای آثار انگلیسی اختصار «S» و برای آثار فارسی اختصار «ض» پیش از شماره هر صفحه می‌آید. توجه داشته باشید كه پس از این اختصارها، فاصله و نقطه‌ای وجود ندارد.

رنجبر، محمدعلی. 1383. سوگواری محرم در عهد صفویه. مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی 3 (7-8). مطالعات تاریخی، ض22-ض28.

Wall, J. V. 1997. 2700 MHZ observations of 4c radio sources in the declination zone +4 to -4. Australlian J. Phys. Astrophys. Suppl. no. 20.

Card, David. 1999. Changes in labor force attachment. Journal of Political Economy 92 (3): S174-S199.

2. 172	مقاله‌ای در چند شماره. مقاله‌هایی كه در دو یا چند قسمت و در دو یا چند شماره از یك نشریه علمی منتشر شده‌اند، بر این اساس كه به یك قسمت یا كل آن استناد گردد، جداگانه یا در مدخلی یكسان فهرست می‌شوند. شماره قسمت(ها) پس از یك نقطه و اختصار «Pt» یا «Pts» برای آثار انگلیسی و واژه «قسمت» برای آثار فارسی می‌آید.

نوعی‌پور، بهروز. 1381. اصول طراحی بانك اطلاعاتی رابطه‌ای. بخش 1. شبكه 5 (30): 198.

Brown, George C., ed. 1978. A Swedish traveler in early Wisconsin: The observation of Frederika Beremer. Pts. 1 and 2. Wisconsin Magazine of History 61 (Summer): 300-318; 62 (Autumn): 41-56.

2. 173	مقاله‌ای در دو اثر. گاهی فصلهایی از كتابها در ابتدا به عنوان مقاله‌ای در نشریه یا برعكس منتشر می‌شوند و در این مسیر نیز اغلب تجدیدنظرهایی صورت می‌گیرند. در این حالت، در استناد درون‌متنی باید به نسخه‌ای استناد شود كه در واقع استفاده شده است. اما توضیحی مانند نمونه زیر در صورتی كه مورد علاقه خوانندگان باشد، در ادامه استناد و پس از یك نقطه می‌آید.

پیش از این منتشرشده در سال. عنوان نشریه علمی 15 (4): 56-69.

ویرایش تجدیدنظر شده منتشرشده در سال. عنوان كتاب، 30-55، ویراسته الف. ویراستار. محل نشر: ناشر.

Previously published in Year. Journal Title 20 (3): 345-62.

A slightly revised version appears in Year. Book title, ed. E. Editor, 15-30. Place: Publisher.

2. 174	محل انتشار نشریه علمی. اگر این امكان وجود دارد كه نشریه‌ای علمی با نشریه‌ای با عنوان مشابه اشتباه گرفته شود و یا اگر برای خوانندگان فهرست منابع شناخته شده نباشد، نام محل یا مؤسسه‌ای كه نشریه در آنجا منتشر شده است، در پرانتزی پس از عنوان نشریه اضافه می‌شود. در صورتی كه نشریه‌های علمی با عنوان مشابه در حوزه‌های موضوعی متفاوت باشند، ذكر حوزه موضوعی در مقابل نام نشریه در پرانتز ضروری است.

محمدكاشی، صابره. 1384. بررسی تطبیقی مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی در هنر سنتی و ویژگیهای سینمایی کیارستمی. كتاب ماه (هنر)، ش. 89-90: 48.

Bullock, D. J., H. M. Bury, and P. G. H. Evans. 1993. Foraging in the lizard Anolis oculatus (Iguanidae) from Dominica, West Indies. Journal of Zoology (London) 230:19-30.

2. 175	مقاله ترجمه یا ویرایش شده. استناد به یك مقاله ترجمه یا ویرایش شده مانند استناد به یك كتاب ترجمه یا ویرایش شده است، ن.‌ك.‌ 2. 41-44.

ماترسكا، كاتارزینا. 2004. كتابداران در عصر دانش. ترجمه محمدرضا سلیمانی. 1384. علوم اطلاع‌رسانی 20 (3-4): 87-98.

Author. Date. Article title. Translated by So-and-So. Translation date. Journal Title…

2. 176	مقاله‌ها و نشریه‌های علمی خارجیِ غیرانگلیسی. عنوان مقاله‌ها و نشریه‌های علمی خارجیِ غیرانگلیسی مانند عنوان كتابهای انگلیسی معمولاً به سبك جمله، اما مطابق با قواعد آن زبان خاص بزرگ‌نویسی می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 84. حرف تعریف ابتدای عنوان مانند (Le، Der و غیره)، برای كمك به روشن شدن شكل صرفی واژه پس از خود باید باقی گذاشته شود. ماهها و معادلهای اختصاراتی مانند «no.» یا «pt.» به صورت انگلیسی آورده می‌شوند، با این وجود ن.‌ك.‌ 2. 19.

Alerić, Danijel. 1969. Ime zagrebačkoga biskupa u zadarskoj ispravi kralja Kolomana. Slovo, no. 18-19:155-70.

2. 177	عنوان مقاله‌های ترجمه شده. اگر ترجمه انگلیسیِ عنوان یك مقاله در كنار عنوان اصلی آن اضافه شود، به سبك جمله بزرگ‌نویسی و بدون علامت نقل ‌قول، پس از عنوان اصلی در كروشه ذكر می‌شود.

Kern, w. 1938. Waar verzamelde pigafetta zijn malaise? [Where did pigafetta collect his Malaysian words?]. Tijdschrift voor Indische taal-, land en volkenkunde 78:271-273.

با این وجود، اگر تنها ترجمه انگلیسی عنوان نوشته ‌شود، زبان اصلی اثر باید در كروشه و پس از ترجمه انگلیسی عنوان ذكر شود. ن.‌ك.‌ 2. 85-87.

Chu Ching and Long Zhi. 1983. The vicissitudes of the giant panda, Ailuropoda melanoleuca. [In Chinese.] Acta Zoologica Sinica 20 (1): 191-200.

نشریه‌های علمی الكترونیکی

2. 178	قاعده كلی. قواعد استناد به نشریه‌های علمی چاپی برای نشریه‌های الكترونیکی نیز به كار می‌روند. علاوه بر این «یو. آر. ال.» به عنوان پاره‌ای از استناد ارائه می‌شود. هنگام استناد به داده‌هایی مانند اطلاعات پزشکی، قوانین حقوقی، یا آمارهایی كه زمان در آنها اهمیت دارد یا حساس به زمان هستند یا اگر ناشر یا رشته تخصصی الزام می‌كند، در یك پرانتز آخرین تاریخ بازیابی مواد اطلاعاتی نیز ثبت می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 12.

2. 179	تعیین صفحه و مثالها. محدوده شماره صفحه‌ها كه در پاره‌ای از مثالهای زیر آمده‌اند، همانهایی هستند كه معمولاً برای مقاله‌های پیوسته دار‌ای نسخه‌های چاپی نیز ارائه می‌شوند. از آنجایی كه بسیاری از نشریه‌های علمی تصاویری از نسخه‌های چاپی مقاله‌ها را به صورت پیوسته نیز عرضه می‌كنند، استناد به صفحه‌هایی خاص از آنها نیز امكان‌پذیر است. هنگام استناد به یك مقاله، محدوده صفحات آن، در صورت وجود، در فهرست منابع ذكر می‌شود. اگر شماره صفحه‌ای موجود نباشد، افزودن یك مكان‌نمای توصیفی مانند مثالهای زیر برای استنادهای موجود در متن یا یادداشتها برای كمك به خوانندگان مفید است. اگر تاریخ دسترسی نیز لازم باشد، در پرانتز و در پایان استناد نوشته می‌شود.

گزنی، علی. 1379. طراحی سیستمهای بازیابی اطلاعات بهینه در نرم‌‌افزارهای كتابخانه‌ای و اطلاع‌رسانی. علوم اطلاع‌رسانی 16، ش. 1-2 (زمستان). http://www.irandoc.ac.ir/ETELA-ART/16/16_1_2_7_abs.htm).

(گزنی 1379)

Hlatky, M. A., D. Boothroyd, E. Vittinghoff, P. Sharp, and M. A. Whooley. 2002. Quality-of-life and depressive symptoms in postmenopausal women after receiving hormone therapy: Results from the heart and Estrogen/ progestin Replacment Study (HERS) trial. Journal of the American Medical Association 287, no. 5 (February 6). http://jama.ama-assn.org/issues/v287n5/rfull/joc10108.html#aainfo (accessed January 7, 2002).

Testa, B. and L. B. Kier. 2000. Emergence and dissolvence in the self-organization of complex systems. Entropy 2, no. 1 (March): 1-25. http://www.mdpi.org/entropy/papers/e2010001 .pdf.

Tornikoski, M., I. Jussila, P. Johansson, M. Lainela, and E. Valtaoja. 2001. Radio spectra and variability of gigahertz-peaked spectrum radio sources and candidates. Astronomical Journal 121, no. 3 (March): 1306-18. http://www.journals .uchicago.edu/AJ/journal/issues/v121n3/

200486/ 200486.html.

War, M., and C. G. Ellison. 2000. Rethinking social reactions to crime: personal and altruistic fear in family households. American Journal of Sociology 106, no. 3 (November): 551-78. http://www.journals.uchicago.edu/ASJ/journal/issues/ v106n3/050125.html.

(Hlatky et al. 2002)

(Testa and Lamont 2000, 17)

(Tornikoski et al. 2001)

(Warr and Ellison 2000, under “The Consequences of Fear”)

اگر یك شناساگر موجودیت دیجیتالی برای منبع وجود داشته باشد، ن.‌ك.‌ 2. 14‌، به‌جای شماره صفحه یا دیگر مكان‌نماها قرار می‌گیرد.

Friedman, James W., and Claudio Mezzetti. 2001. Learning in games by random sampling. Journal of Economic Theory 98, no. 1 (May), doi:10.1006/jeth.2000.2694, http://www .idealibrary.com/links/doi/1-.1006/jeth.2000.2694.

مجله‌ها

2. 180	تعریف. برای تعریف مجله در برابر نشریه علمی، ن.‌ك.‌ 2. 151. بسیاری از قواعد استناد به نشریه‌های علمی برای مجله‌ها نیز كاربرد دارند. برای قواعد استناد به روزنامه‌ها، ن.ن.ك. 2. 185-186.

2. 181	استناد بر اساس تاریخ. به مجله‌های هفتگی یا ماهانه حتی اگر به ترتیب شماره جلد و نسخه منتشر شوند، معمولاً تنها با تاریخ استناد می‌‌شود. در این حالت بین ماه یا فصل و نام مجله، علامت ویرگول قرار می‌گیرد. ن.‌ك.‌ 2. 166. محدوده صفحه‌ها را برای استناد به قسمت خاصی از مجله‌ها می‌توان در فهرست منابع حذف كرد. در غیر این صورت، شماره صفحه، به جای علامت دونقطه، پس از علامت ویرگول می‌آید.

قاسمی، فاطمه. 1384. كتابداری موسیقی. لی‌بر، فروردین، 6.

Lacey, Stephen. 2000. The new German style. Horticulture, March, 44.

2. 182	تیترها. تیتر، خلاصه، یا عنوان مطالب مجله‌های انگلیسی به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شوند. (ن.ن.‌ك.‌ 2. 186).

Wallraff, Barbara. 2000. Word Court. Atlantic Monthly, April.

2. 183	بخشها. عنوان بخشهای دائم در یك مجله انگلیسی به سبك تیتر بزرگ‌نویسی می‌شود.

Barbara, Wallraff. 2000. Word court. Atlantic Monthly, April.

به بخشهای بدون نویسنده مشخص نیز بیشتر با نام مجله استناد می‌شود.

خانواده سبز. 1385. رنگین‌كمان. شهریور.

Gourmet. 2000. Kitchen Notebook. May.

مجله‌های پیوسته

2. 184	اطلاعات لازم. برای استناد به مجله‌های پیوسته اطلاعات پیش‌گفته به همراه یك «یو. آر. ال.» ارائه می‌شود. مانند دیگر منابع الكترونیکی، هنگام استناد به داده‌هایی مانند اطلاعات پزشکی، قوانین حقوقی، یا آمارهایی كه زمان در آنها اهمیت دارد یا حساس به زمان هستند یا اگر ناشر یا رشته تخصصی الزام می‌كند، در یك پرانتز تاریخ آخرین بازیابی مواد اطلاعاتی نیز در پایان استناد ثبت می‌شود.

عاصمی، عاصفه. 1385. متادیتا در محیط آموزش الكترونیك. مجله الكترونیك پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران 6 (1). http://www.irandoc.ac.ir/Data/E_J/vol6/asemi_abs (دسترسی در 7/7/1385).

Reaves, Jessica. 2001. A weighty issue: Ever-fatter kids. Interview with James Rosen. Time, March 14. http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,02443,00.html (accessed January 7, 2002).

(Reaves 2001)

توجه كنید كه مقاله‌های پیوسته معمولاً شماره صفحه ندارند. برای موادی در حد و اندازه یك مقاله نیز مكان‌نمای توصیفی، ن.‌ك.‌ 2. 179، به‌ندرت نیاز است.

روزنامه‌ها

2. 185	عناصر استناد. عناصر استناد به نام نویسنده در صورت وجود و تیتر یا عنوان ستون در یك روزنامه بسیار شبیه عناصر مشابه آنها در نشریات است، ن.‌ك.‌ 2. 181-183. ماه (اغلب به اختصار برای ماههای انگلیسی)، روز، و سال عناصر استناد به روزنامه‌ها به‌شمار می‌روند. از آنجایی كه هر شماره روزنامه ممكن است در یك روز چند ویرایش داشته باشد و اقلام آن در ویرایشهای گوناگون جابه‌جا یا حذف ‌شوند، شماره صفحه‌ اغلب در استناد نمی‌آید. اگر مقاله در چند بخش منتشر شده باشد، شماره یا نام بخش آورده می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 188. برای مقاله‌هایی كه در اینترنت منتشر شده‌اند، افزودن «یو. آر. ال.» نشان خواهد داد كه از نسخه پیوسته استفاده شده است، ن.‌ك.‌ 2. 195. برای اطلاعات بیشتر درباره تیترها، ن.‌ك.‌ 2. 186.

كوتاه از احزاب. 1385. جام‌جم، 23 مرداد.

سلوکی، آذر. 1385. محمد (ص) از زبان علی (ع): ره‌آورد بعثت در نهج‌البلاغه. همشهری، 30 مرداد.

Editorial. 1990. Philadelphia Inquirer, July 30.

Royko, Mike. 1992. Next time, dan, take aim at Arnold. Chicago Tribune, September 23.

2. 186	تیتر. در مستندسازی، استفاده از هر دو سبك تیتر و جمله برای بزرگ‌نویسی تیترهای روزنامه‌ها در صورت رعایت یك‌دستی مجاز است.

Justices Limit Visting Rights of Grandparents in Divided Case

یا

Justices limit visiting rights of grandparents in divided case

اگر تمام حروف واژه‌های یك تیتر بزرگ‌نویسی شده باشند، یکی از سبكهای پیش‌گفته استفاده می‌شود.

2. 187	ستونهای دائمی. بسیاری از ستونهای دائمی، علاوه بر عنوان ستون، تیتر هم دارند. هنگامی‌كه به چنین ستونهایی استناد می‌شود، هر دو، یا برای صرفه‌جویی در فضا تنها عنوان ستون آورده می‌شود.

طالبی‌زاده، سارا. 1385. گامهای كوچك موانع بزرگ. فرهنگ و آموزش. همشهری، 30 مرداد.

Morgenson, Gretchen. 2000. Applying a discount to good earnings news. Market watch. New York Times, sec. 3, April 23.

2. 188	استناد در متن. به روزنامه‌ها بیشتر در متن و در داخل پرانتز استناد می‌شود و در این صورت نیازی به ذكر آنها در فهرست منابع نیست. به عنوان نمونه، به هیچ مدخلی در فهرست منابع برای استناد زیر نیاز نخواهد بود:

انتشار آمارهای انواع خودرو در تیر ماه نشان داد كه این رشد تولید قرار نیست تا پایان سال ادامه یابد. در تیر خودروسازان تنها 89 هزار و 473 دستگاه خودرو تولید كردند كه این امر به معنای رشد تنها 3 درصدی نسبت به سال پیش است (جام‌جم، 30/5/1385).

In an article on rampage killers (New York Times, April 10, 2000), Laurie Goodstein and William Glaberson describe the warning signs either missed or unreported by colleagues, friends, teachers, family members, and others.

اگر به دلایلی، لازم باشد روزنامه در فهرست منابع ذكر شود، رعایت شكل زیر لازم است.

افلاکی، اسدالله. 1385. سد سیوند از منظر منابع طبیعی. همشهری، 30 مرداد، بخش زادبوم.

Goodsein, Laurie, and William Glaberson. 2000. The well-marked roads to Homicidal Rage. New York Times, April 10, national edition, sec. 1.

2. 189	مقاله‌های امضا نشده. به مقاله‌ها یا بخشهای اصلی اما امضا نشده روزنامه، بیشتر در متن اشاره می‌شود، اما در صورت نیاز به یك مدخل در فهرست منابع، نام روزنامه به‌جای نویسنده قرار می‌گیرد.

همشهری. 1385. رستگاری در ساعت نه. 9 مهر.

New York Times. 2002. In Texas, ad heats up race for governor. July 30.

2. 190	نامه‌ به سردبیر. با نامه‌های منتشرشده برای ویراستار به طور كلی بدون تیتر برخورد می‌شود.

*روزبه، زهرا. 1384. نامه به سردبیر. رنگین‌كمان 11 مهر.

Clemens, David. 2000. Letter to the editor. Wall Street Journal, April 21.

2. 191	ضمیمه‌های پایان هفته. با مقاله‌ها یا دیگر قسمتهای خاص در ضمیمه‌های پایان هفته به روشی مشابه مواد موجود در نشریات رفتار می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 181-183.

نیكوفر، محمدهادی. 1385. تحلیل آخرین آزمون كارشناسی ارشد مهندسی صنایع. صعود: ضمیمه یكشنبه همشهری، 9 مهر.

Barcott, Bruce. 2000. Review of The Last Marlin: The story of a family at sea, by Fred Waitzkin. New York Times Book Review, April 16.

2. 192	نام روزنامه‌ها. حرف تعریف «The» از ابتدای نام روزنامه‌های انگلیسی حذف می‌شود. نام شهر، حتی اگر قسمتی از نام یك روزنامه انگلیسی نباشد، اضافه و همراه با عنوان رسمی آن ایتالیك می‌شود. نام ایالتهای آمریكا یا استانهای كانادا در صورت نیاز معمولاً به اختصار و در پرانتز اضافه می‌شوند. برای نام روزنامه‌های فارسی شكل رایج و رسمی آنها استفاده می‌شود. در صورتی كه روزنامه به شهر یا استان خاصی اختصاص دارد ذكر نام آن شهر یا استان نیز ضروری است.

جام‌جم

اطلاعات

همشهری

Chicago Tribune

Hackensack (NJ) Record

Ottawa (IL) Daily Times

Saint Paul (Alberta or AB) Journal

برای روزنامه‌های ملی شناخته شده‌ای مانند «Wall Street Journal» یا «Christian Science Monitor» در روزنامه‌های انگلیسی یا «همشهری» و «جام‌‌جم» در روزنامه‌های فارسی نام شهر اضافه نمی‌شود.

2. 193	نام روزنامه‌های خارجی. نام شهرهایی كه در واقع بخشی از عنوان یك روزنامه خارجی نیستند، ممكن است به‌ دلایلی پس از عنوان و به شكل صاف در پرانتز اضافه شود. حرف تعریف «The» در ابتدای عنوانِ روزنامه‌‌های انگلیسی حذف می‌شود اما در روزنامه‌های خارجیِ غیرانگلیسی، حرف تعریفی كه بخشی از نام است، باقی می‌ماند.

Frankfurter Zeitung

Times (London)

Guardian (Manchester)

Le Monde

2. 194	سرویسهای خبری. نام سرویسهای خبری به صورت صاف نوشته می‌شود. نام سرویسهای خبری انگلیسی به سبك تیتر بزرگ‌نویسی می‌شود.

خبرگزاری جمهوری اسلامی

خبرگزاری دانشجویان ایران

the Associated Press (AP)

United Press International (UPI)

خبرگزاری جمهوری اسلامی. 1385. نمایشنامه‌ای درباره لوركا غوغا كرد. همشهری، 9 مهر.

Associated Press. 2000. Westchester approves measure on gunsafety. New York Times, June 12.

2. 195	روزنامه‌ها و دیگر سایتهای خبری پیوسته. در استناد به روزنامه‌ها یا مقاله‌های خبریِ پیوسته‌ای كه از سوی سرویسهای خبری ارسال می‌شوند، مانند معادلهای چاپی‌شان به همراه یك «یو. آر. ال.» برای نشان دادن نشانی اینترنتی آنها رفتار می‌شود. مانند دیگر منابع الكترونیکی، هنگام استناد به داده‌هایی مانند اطلاعات پزشکی، قوانین حقوقی، یا آمارهایی كه زمان در آنها اهمیت دارد یا حساس به زمان هستند یا اگر ناشر یا رشته تخصصی الزام می‌كند، در یك پرانتز تاریخ آخرین بازیابی مواد اطلاعاتی نیز در پایان استناد ثبت می‌شود. اگر یك «یو. آر. ال.» پیش از انتشار اثری كه به آن استناد كرده است، بی‌اعتبار شود یا اگر مقاله از یك آرشیو پیوسته به صورت رایگان به‌دست آمده باشد، تنها نشانی صفحه اصلی سایت روزنامه یا سرویس خبری مانند «‌http://www.nytimes .com/» ارائه می‌شود. نشانی صفحه اصلی سایت و دیگر «یو. آر. ال.»هایی كه در سطح راهنما هستند، باید با یك خط مورب پایان ‌یابند.

آرمین، محسن. 1385. اندیشه سیاسی علامه نائینی: اندیشه ناتمام. شرق، 20 شهریور. http://www.sharghnewspaper.com/850620/html/ idea .htm (دسترسی در 11/7/1385).

سبزعلیان، مرضیه. 1385. آغاز تبدیل دالفنون به موزه. همشهری آنلاین، 9 مهر. http://www.hamshahri.org/News/?id=5608 (دسترسی در 11/7/ 1385).

Mitchell, Alison, and Frank Bruni. 2001. Scars still raw, Bush clashes with McCain. New York Times, March 25. http://www.nytimes.com/2001/03/25/politics/25MCCA.html (accessed January 2, 2002).

Reuters. 2001. Russian blasts kill 21, injure more than 140. Yahoo! News, March 24. http://dailynews.yahoo.com/.

Stenger, Richard. 1999. Tiny human-born monitoring devices sparks privacy fears. CNN.com, December 20. http://www.cnn.com/1999/TECH/ptech12/20/implant.device/.

به خاطر داشته باشید كه مقاله‌های پیوسته معمولاً شماره صفحه ندارند. برای موادی در اندازه یك مقاله نیز به مكان‌نمای توصیفی، ن.ك. 2. 179، به‌ندرت نیاز است.

استناد به نقدها

2. 196	عناصر استناد. در استناد به نقدها، عناصر به این ترتیب آورده می‌شوند: نام منتقد (اگر نقد امضا شده باشد)؛ عنوان نقد در صورت وجود (تیتر تنها در صورتی ذكر می‌شود كه برای مكان‌یابی لازم باشد)؛ عبارت «review of» برای نقدهای انگلیسی و واژه «نقدی بر» برای نقدهای فارسی كه با نام اثر نقد شده و نویسنده، گردآورنده، یا سرپرستِ نقد دنبال می‌شوند؛ مكان و تاریخ نقد؛ و در پایان نام نشریه ادواری‌ای كه نقد در آن ارائه شده است. نقد در فهرست منابع بر اساس حروف الفبای نام منتقد یا اگر به فردی منتسب نباشد بر اساس «Review of» برای آثار انگلیسی و «نقدی بر» برای آثار فارسی مرتب می‌شود. در فهرست منابع علاوه بر نام نشریه، نام اثری كه نقد شده است نیز ایتالیك می‌شود. در آثار انگلیسی باید توجه كرد كه «Review of» جزء عنوان حساب نمی‌شود، بنابراین عنوان اصلی علاوه بر «Review of» به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شود.

2. 197	نقدهای كتاب.

خسروپناه، عبدالحسین. 1383. نقدی بر تبیین و تحلیل سكولاریسم، نوشته محمدعلی داعی‌نژاد. تهران: حوزه علمیه قم. http://www.ketabname.com/fa/bookreview/review.php?serial=2159&nid=1169.

(خسروپناه 1383)

Boehnke, Michael. 2000. Review of Analysis of human genetic linkage, 3rd ed., by Jurg Ott. Am J Hum Genet 66:1725. http://www.journals.uchicago.edu/AJHG/journal/issues/

v66n5/001700/001700.html.

(Boehnke 2000)

2. 198	نقد نمایشنامه‌ها، فیلمها، برنامه‌های تلویزیونی، كنسرتها، و مانند آن.

شکیبا، محمد. 1383-1384. نقدی بر فصل عاشق‌كشی. نقد سینما 10 (14): 58.

Kauffman, Stanley. 1989. Review of A dry white season (MGM movie). New Republic, Oct. 9, 24-25.

2. 199	نقدهای امضا نشده. با نقدهای امضا نشده مانند مقاله‌های امضا نشده رفتار می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 189.

∗نقد امضا نشده‌ای بر نمایشنامه آرزوهای آسمانی، نوشته احسان توانگر. 1383. ماهنامه هنری تئاتر فردا، ش. 3.

Unsigned review of Geschinchten der romanischen und germanischen Volker, By Leopold von Ranke. 1828. Erganzungsblatter zur Allgemeinen literarture-Zeitung February, nos. 23-24.

مصاحبه‌ها و نوشته‌های شخصی

2. 200	نخستین عنصر استناد. استناد به مصاحبه‌ها یا نوشته‌های شخصی به هر شكلی كه باشند (منتشرشده، پخش شده، ذخیره شده در شكل «دیداری‌‌ ـ شنیداری»، و موجود به شكل پیوسته)، معمولاً با نام شخصی كه با او مصاحبه شده یا فردی شروع می‌شود كه از او نوشته‌ای دریافت شده است. در صورت نیاز، نام فرد مصاحبه‌كننده یا دریافت‌كننده نوشته پس از آن می‌آید.

مصاحبه‌های رسمی

2. 201	مصاحبه‌های منتشرنشده. به مصاحبه‌های منتشرنشده بیشتر در متن استناد می‌شود، هرچند كه این‌گونه مصاحبه‌ها گاهی در فهرست‌ منابع نیز ارائه می‌شوند. استنادها باید شامل این اقلام باشند: نام شخص مصاحبه‌شونده و مصاحبه‌كننده؛ اطلاعاتی مختصر برای شناسایی(اگر مناسب باشد)؛ مكان یا تاریخ مصاحبه یا هر دو (در صورت آگاهی از آنها)؛ و اگر نوار صدا یا دست‌نوشته‌ای از مصاحبه موجود باشد، جایی كه بتوان آن را یافت. از اینها گذشته گاهی ممكن است به وجود اجازه نقل قول نیز نیاز باشد.

آشكار، ژیلبر. بی.تا. مصاحبه‌ای منتشرنشده با ماكسیم رودنسون: درباره انتگریسم اسلامی. www.peykarandeesh.org/.

Hunt, Horace [pseudo.]. 1976. Interview by Ronald Schatz. Tape recording. May 16. Pennsylvania Historical and Museum Commission, Harrisburg.

2. 202	مصاحبه‌های بی‌نام. به مصاحبه با شخصی كه ترجیح می‌دهد ناشناس باقی بماند یا نویسنده‌ای كه نمی‌خواهد نامش آشكار شود، به شكلی متناسب با متن استناد می‌شود. برای بیان نشدن نام باید توضیح كافی داده شود (مانند «همه مصاحبه‌ها به صورت محرمانه انجام شده‌اند و نام مصاحبه‌شوندگان بر اساس توافق دوطرفه ارائه نمی‌شود»).

مصاحبه با یکی از كتابداران، 10/7/1385.

Interview with health care worker, August 10, 1999.

2. 203	مصاحبه‌های منتشرشده. به مصاحبه‌ای كه پیشتر منتشرشده است مانند مقاله‌ای در یك نشریه ادواری یا فصلی از یك كتاب استناد می‌شود.

آندره اوتی، جولیو. [1976]. مصاحبه با جولیو آندره اوتی. در مصاحبه با تاریخ‌سازان، 24-51. توسط اوریانا فالاچی. ترجمه مجید بیدار نریمان. 1362. تهران: جاویدان.

Bellor, Raymond. 1979. Alternation, segmentation, hypnosis: Interview with Raymond Bellour. By Janet Bergstrom. Camera Obscura, nos. (3-4):89-94.

دربارۀ مصاحبه مانند آثار ترجمه با توجه به اهمیت مصاحبه‌کننده یا مصاحبه‌شونده در اثر، یکی از آنها به‌عنوان سرشناسه انتخاب می‌شود، ن. ك. 2. 44.

اگر مصاحبه‌كننده در یك مقاله یا فصلی از یك كتاب به شكل مستقیم از یك مصاحبه نقل قول كند، نام مصاحبه‌كننده ابتدا می‌آید.

∗جم، امیررضا. 1382. ایجاد فضای مناسب برای توسعه فناوری اطلاعات در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رسانی (شامل مصاحبه با رئیس شركت فناوری نوین ایران). در فناوری اطلاعات راهی به سوی كتابخانه‌های بی‌مرز، ویراسته زهرا روزبه، 125. ویرایش سوم. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران.

Fortun, Michael, and Kim Fortun. 1998. Making space, speaking truth: The institute for policy studies, 1963-1995 (includes an interview with Marcus Raskin and Richard Barnet). In Corporate futures, ed. George. E. Marcus, 257. Chicago: Univ. of Chicago Press.

ارتباطات شخصی

2. 204	استناد. به مكالمه‌های رو در رو یا تلفنی، نامه‌ها، نامه‌های الكترونیکی، و مانند آنها كه نویسنده‌ای دریافت كرده است؛ معمولاً در متن و به‌ندرت در فهرست منابع استناد می‌شود. برای استناد به فهرستهای پست الكترونیکی، ن.‌ك.‌ 2. 221.

یك پرسش، یك اندیشه. 1384. نامه الكترونیکی به نویسنده، 12 مهر.

Constance Conlon. 2000. E-mail message to author, April 17.

نشانی پست الكترونیکی متعلق به افراد حذف می‌شود و در صورت نیاز به ذكر آن در شرایطی خاص، تنها با اجازه دارنده آن در استناد قرار می‌گیرد. به خاطر داشته باشید كه نشانیهای پست الكترونیکی به دفعات تغییر می‌كنند. هنگامی‌كه لازم است نشانی پست الكترونیکی شكسته شود، خط تیره‌ای نباید به كار رود و شكست باید پس از علامت «@» یا پیش از نقطه صورت گیرد.

2. 205	نوشته‌های شخصی، اطلاعات منتشرنشده، و مانند آنها. در استناد درون‌متنی به چنین آثاری پس از نام(های) شخص(اشخاص) مربوط به اطلاعات و علامت ویرگول، عبارتهای «Personal communication»، «Pers. Comm.»، یا «Unpublished data» و مانند آنها برای آثار انگلیسی و «نوشته‌های شخصی» یا «اطلاعات منتشرنشده» و مانند آنها برای آثار فارسی می‌آیند. برای این‌گونه آثار نیازی به ارائه مدخلی در فهرست منابع نیست. استفاده از اختصار «et al.» در آثار انگیسی و «و دیگران» در آثار فارسی برای چنین استنادهایی توصیه نمی‌شود.

∗(بهروز روزبه‌، یادداشتهای شخصی)

∗(امیررضا جم، زهرا روزبه، و افشین اعتمادی، اطلاعات منتشرنشده)

(H. J. Brody, pers. comm.)

(E. Simpkins, S. Warren, M. Truck, and S. Gorbach, unpublished data)

اطلاعات منتشرنشده یا به شكل غیررسمی منتشرشده

2. 206	مواد اطلاعاتی منتشرنشده پیوسته. در استناد به یك ماده اطلاعاتی منتشرشده، پرانتز‌ها معمولاً برای ضمیمه كردن اطلاعات مفیدِ غیرضروری برای پیگیری یك منبع به‌كار می‌روند. برای مثال جزئیات انتشار كتاب برای یافتن اثر در فهرست كتابخانه یا دیگر فهرستهای موجود براساس نویسنده و عنوان لازم نیست. با این وجود برای مواد اطلاعاتی منتشرنشده كه در بندهای زیر بحث می‌شود آوردن اطلاعات در پرانتز ضروری است.

2. 207	دیگر مواد اطلاعاتی. برای نامه‌ها، یادداشتها، و مانند آن، ن.‌ك.‌ 2. 204-205. برای مجموعه‌های آرشیو شده نامه‌ها و سایر مواد دست‌نویس، ن.‌ك. 2. 217.

2. 208	عنوان. عنوان هر اثر منتشرنشده‌ای مانند كتاب، پایان‌نامه، سخنرانی، مقاله، طرح پژوهشی، و هر ماده اطلاعاتی دیگر به صورت صاف نوشته و برای آثار انگلیسی به سبك جمله بزرگ‌نویسی می‌شود.

خاك‌نژاد سلیم، محمدرضا. 1367. بررسی لیمنولوژیکی دریاچه ولشت (نسخه فتوكپی). پایان‌نامه دكترا، دانشگاه تهران.

Hanson, David. 2001. The provenance of the Ruskin-Allen letters (computer printout). Department of English, Southeastern Univ.

2. 209	پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها. نوع پایان‌نامه و رساله و نام دانشگاه پس از عنوان ذكر می‌شوند. برای این نوع مدارك افزودن واژه «Unpublished» در انگلیسی و عبارت «منتشرنشده» در قارسی ضرورتی ندارد. برای پایان‌نامه‌ها و رساله‌های منتشرشده در قالب میكروفرم، ن.‌ك.‌ 2. 227. برای چکیده‌های منتشرشده پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها، ن.‌ك.‌ 2. 230.

فلاحی، داود. 1380. بررسی مهریه، حدود و احكام آن در فقه امامیه. پایان‌نامه كارشناسی ارشد، دانشگاه قم.

Schwarz, G. J. 2000. Multiwavelength analyses of classical carbon-oxygen novae (outbursts, binary stars). PhD diss., Arizona State Univ.

2. 210	سخنرانیها، مقاله‌های ارائه ‌شده در همایشها، و مانند آنها. تاریخ، مؤسسه برگزاركننده یا حمایت‌كننده، و مكان همایشی كه در آن سخنرانی انجام یا مقاله ارائه شده است به دنبال عنوان می‌آیند.

صابری، مریم. 1385. وب‌سایت كتابخانه‌های ملی و دانشگاهی: ویژگیهای ساختاری و محتوایی. مقاله ارائه شده در سخنرانی ماهانه انجمن كتابداری و اطلاع‌رسانی، تهران.

O’Guinn, T. C. 1987. Touching greatness: Some aspects of star worship in contemporary consumption. Paper presented at the annual meeting of the American Psychological Association, New York.

با مقاله‌هایی كه در قالب مجموعه مقاله‌های همایشها منتشر می‌شوند، مانند فصلی از یك كتاب رفتار می‌شود، ن.ك. 2. 88-91. اگر چنین مقاله‌ای در یك نشریه علمی منتشر شود، استناد به آن مانند مقاله‌های این نشریه‌ها خواهد بود، ن.ك. 2. 154-164.

2. 211	مقاله‌های ارائه‌شده به شكل پوستر. مقاله‌های ارائه‌شده در بخش پوسترِ كنفرانسها مانند دیگر مقاله‌های منتشرنشده تلقی ‌می‌شوند.

دالمن، اعظم، حسین ایمانی، و حوریه سپهری. 1384. تأثیر DEHP بر بلوغ آزمایشگاهی، از سر گیری میوز، و تكوین اووسایتهای نابالغ موش. پوستر ارائه شده در چهاردهمین كنفرانس سراسری زیست‌شناسی، گیلان.

Ferguson, Carolyn J., and Barbara A. Schaal. 1999. Phylogeography of Phlox pilosa subsp. ozarkana. Poster presented at the 16th International Botanical Congress, St. Louis.

2. 212	جزوه‌های كلاسی. استناد به این جزوه‌ها به سه شكل انجام می‌شود:

1. اگر استاد نسخه‌ای از جزوه را در اختیار دانشجو قرار دهد كه دارای عنوان باشد:

رضائیان، علی. 1370. رفتار سازمانی (جزوه درس رفتار سازمانی پیشرفته). دانشكده علوم اداری و مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران.

(رضائیان 1370)

2. اگر استاد نسخه‌ای از جزوه را در اختیار دانشجو قرار دهد كه عنوان نداشته باشد:

رضائیان، علی. 1370. جزوه درس رفتار سازمانی پیشرفته. دانشكده علوم اداری و مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران.

(رضائیان 1370)

3. اگر استاد درس را بازگو كند و دانشجو گفته‌ها یا تقریرات وی را یادداشت كند:

رضائیان، علی. 1370. جزوه درسی كلاس رفتار سازمانی پیشرفته. نوشته فخرالسادات محمدی. دانشكده علوم اداری و مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران.

(رضائیان 1370)

2. 213	مقاله‌های در دست انجام و دیگر آثار منتشرنشده. با بیشتر مقاله‌های منتشرنشده می‌توان مانند مواد اطلاعاتی مطرح شده در 2. 209-210 رفتار كرد.

علیدوستی، سیروس، و مریم صابری. 1385. مدل مفهومی سیستم مدیریت اطلاعات پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الكترونیکی در ایران. در دست انجام، پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران.

Feber, R. 1971. Family decision-making and economic behavior. Faculty Working Paper 35, College of Commerce and Business Administration, Univ. of Illinois at Urbana-Champaign.

در مثال دوم بالا، عبارت «working paper» قسمتی از یك عنوان ‌فروست رسمی است، بنابراین بزرگ نوشته شده است، ن.‌ك.‌ 2. 107-111. گاهی بهتر است واژه‌هایی مانند «photocopy» برای آثار انگلیسی و «فتوكپی» برای آثار فارسی را كه نمایانگر شكل مدرك منتشر نشده‌اند به استناد افزود.

شیری، علی‌اصغر، و كرافورد روی. 2000. اصطلاحنامه‌های روی وب: پیشرفتهای جاری و گرایشها. ترجمه فخرالسادات محمدی. 1385. فتوكپی. دانشكده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.

Alarco’n, Salvador Florencio de. 1771. Compendio de las noticias correspondientes a el real y minas San Francisco de Aziz de Rio Chico… de 20 de Octobre. Photocopy. Department of Geography, Univ. of Callifornia, Berkeley.

2. 214	پیش‌چاپها¹³. پیش‌چاپها در صورتی كه موضوعی برای هم‌ترازخوانی نباشند مانند مواد منتشرنشده در نظر گرفته می‌شوند.

علیدوستی، سیروس، و مریم صابری. 1385. پایان‌نامه‌های الكترونیکی: نسل جدید مدارك علمی. پیش‌چاپ.

Lockwood, G. W. and B. A. Skiff. 1988. Air Force Geophys. Lab., preprint.

2. 215	پروانه‌های ثبت اختراع. به پروانه‌های ثبت اختراع با نام پدیدآورندگان اختراع استناد می‌شود. پروانه‌ها بر اساس سال بایگانی تاریخ‌گذاری می‌شوند.

علیزاده، پروین. 1384. سنتز رنگدانه طلایی، لوستری بر پایه میكا به روش تیتراسیون. پروانه ثبت اختراع جمهوری اسلامی ایران به شماره 31495، ثبت شده در 7/2/1384.

Petroff, M. D., and M. G. Stapelbroek. 1980. Blocked impurity band detectors. US Patent 4,586,960, Filed Oct. 23, 1980, and issued Feb. 4, 1986.

2. 216	قراردادهای خصوصی، وصیت‌نامه‌ها، و مانند آنها. به مدارك خصوصی به‌ندرت در فهرست منابع استناد می‌شود و بهتر است در متن (مانند «جرج ویلسن»¹⁴ در وصیت‌نامه‌اش به تاریخ 20 ژانویه 1976 دستور داد ...) به آنها اشاره گردد. بزرگ‌نویسی این آثار در زبان انگلیسی به تصمیم ناشر بستگی دارد.

∗قرارداد انتشار كتابهای آموزشی پیرامون سواد اطلاعاتی بین دانشگاه ملاصدرا و پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران. 1390. امضا شده از سوی امیررضا جم. تهران: پژوهشگاه علوم و فنّاوری اطلاعات ایران. 5 مهر.

Agreement to teach in the publishing program of Graham School. 2004. Signed by Jane Doe. Chicago: Univ. of Chicago Press. May 29.

2. 217	مواد دیگر. برای نامه‌ها، یادداشتها، و مانند آن، ن.‌ك.‌ 2. 204-205. برای مجموعه‌های آرشیو شده نامه‌ها و دیگر مواد دست‌نویس، ن.‌ك.‌ 2. 218-219.

نسخه‌های خطی و دست‌نویس

2. 218	قاعده كلی. مناسب‌ترین شیوه استناد به آرشیوها، به روش به‌كار رفته برای مقاله‌های شخصی و دیگر دست‌نوشته‌های تاریخی شبیه است. شناسایی كامل بیشتر مواد منتشرنشده، به آوردن عنوان و تاریخ اقلام استناد شده، عنوان فروست (در صورت وجود)، نام مجموعه، و نام مخزن نیازمند است. به جز در ابتدا قرار دادن گزینه‌ای كه به آن استناد شده است، هیچ توافقی عمومی‌درباره ترتیب عناصر باقی مانده در یك استناد وجود ندارد. با این وجود، هر ترتیبی كه اتخاذ شود باید به صورت یك‌دست در سراسر یك اثر به‌كار رود.

2. 219	مجموعه نسخ خطی. به مجموعه نسخ خطی یا دست‌نوشته‌ها اغلب در متن استناد و تاریخ در خارج از پرانتز ذكر می‌شود.

«ایرج افشار» درباره اشعار انتهای نسخ خطی با استناد به مجموعه نسخ خطی به تاریخ 734 ﻫ.ق. (مجموعه نسخ خطی كتابخانه ملی‌ ملك) می‌نویسد...

Oglethorpe wrote to the trustees on January 13, 1733 (Egmont Manuscripts), to say …

Alvin Johnson, in a memorandum prepared sometime in 1937 (Kallen Papers, file 36), observed that …

در صورتی‌كه لازم باشد به مجموعه نسخ خطی در فهرست منابع استناد شود، مانند نمونه‌های زیر رفتار می‌شود.

فهرست مختصر دست‌نویسهای فارسی، عربی، و ترکی كتابخانه تامس فایر. دانشگاه تورنتو. وزارت امور خارجه، مركز چاپ و انتشارات، تهران.

Egmont Manuscripts. Philipps collection. University of Georgia Library. Kallen, Horace. Papers. YIVO Institue, New York.

اگر تنها یك قلم از یك مجموعه در متن ذكر شده باشد، ‌مدخل می‌تواند با نام نویسنده (در صورت شناخته شده بودن) آغاز ‌شود.

∗نظامی گنجوی، الیاس بن یوسف. بی‌تا. خسرو و شیرین. نسخ خطی كتابخانه ملی ملك. تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

(نظامی بی‌تا.)

Dinkel, Joseph. n.d. Description of Louis agassiz written at the request of Elizabeth Cary Agassiz. Agassiz Papers. Houghton Library, Harvard Univ.

(Dinkel n.d.)

مواد الكترونیکیِ منتشرشده به‌ شكل غیررسمی

2. 220	كمبود اطلاعات استاندارد نشر. بسیاری از اطلاعات در اینترنت، اغلب بدون اشاره روشنی به نویسنده، عنوان، ناشر، یا تاریخ و به عبارت دیگر بدون اطلاعات استاندارد مربوط به نشر وارد می‌شوند.

2. 221	«یو. آر. ال.» به همراه عبارتی توصیفی. حتی اگر هیچ نكته‌ای درباره وضعیت نشر مواد الكترونیکی قابل تعیین نباشد یا امكان آن بسیاركم باشد، باز هم ضرورت دارد كه اطلاعاتی فراتر از «یو. آر. ال.» در استناد ذكر شود. اگر تنها به یك «یو. آر. ال.» استناد شده باشد و آن «یو. آر. ال.» تغییر كند یا منسوخ شود، استناد تنها شامل زنجیره‌ای نامفهوم از نویسه‌ها خواهد بود. «یو. آر. ال.» تنها به جایی اشاره می‌كند كه یك منبع وجود دارد یا دست‌كم پیشتر وجود داشته است. در حالی كه یك استناد كامل باید چیستی یك منبع را نیز نشان ‌دهد.

2. 222	فهرست پست الكترونیك. استناد به فهرستهای پست الكترونیك پیوسته معمولاً به متن محدود می‌شود.

فصلنامه كتاب در تاریخ 20 مهر 1385 در نامه الكترونیکی به گروه بحث كتابداری و اطلاع‌رسانی اعلام كرد ...

…According to John Powell’s e-mail to Grapevine mailing list, April 23, 1998, one might choose Word just for its pattern-matching capabilities.

با این وجود برای استناد به فهرستهای پست الكترونیك كه به صورت پیوسته آرشیو شده‌اند، نام فهرست، تاریخ پست یك نامه به‌خصوص، و «یو. آر. ال.» در فهرست منابع نوشته می‌شوند. تاریخ دسترسی نیز، در صورتی‌كه ناشر یا رشته تخصصی الزام كنند، به استناد افزوده می‌شود.

فصلنامه فرهنگ نو. 1385. نامه الكترونیکی به آرشیو الكترونیکی گروه بحث ایرانی بهتر، 23 مهر http://www.iranibehtar.net/issues/34.txt.

Powell, John. 1998. E-mail to Grapevine mailing list, April 23. http://www.electriceditors.net/grapevine/issues/83.txt.

برای فهرستهای پست الكترونیکیِ بدون آرشیو نیازی به ذكر «یو. آر. ال.» نیست.

2. 223	محتوای سایت. برای استناد به محتوای منابع پیوسته به جز ادواریها، هر یك از این اقلام را كه امكان دارد، منظور كنید: نویسنده محتوا، عنوان صفحه، عنوان سایت یا مالك آن، و «یو. آر. ال.». برای افزودن تاریخ دسترسی، ن.‌ك.‌ 2. 12، 2. 184.

كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. 1385. آشنایی با كتابخانه ملی ایران. كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. http://www.nlai.ir/nli/nli.asp (دسترسی در 3/7/1385).

Evanston Public Library Board of Trustees. 2000. Evanston public library strategic plan, 2000-2010: A decade of outreach. Evanston Public Library. http://www.epl.org/library/

strategic-plan-00.html (accessed July 18, 2002).

اگر هیچ نویسنده‌ای موجود نباشد، مالك سایت به‌جای نویسنده قرار می‌گیرد.

انجمن روانشناسی ایران. 1385. دوره‌ها و كارگاههای آموزشی انجمن. http://www.iranpa.org/page.asp?T_pages=43 (دسترسی در 3/7/1385).

Federation of American Scientists. 2000.  Resolution comparison: Reading license plates and headlines. http://www.fas .org/irp/imint/resolve5.htm (accessed July 18, 2000).

برای استناد به محتوای سایتهای بسیار غیررسمی ‌مانند صفحات خانگی شخصی و سایتهای سرگرمی كه احتمالاً عنوانی ندارند، از عبارات توصیفی استفاده می‌شود.

درنا دات‌كام. 1385. رازهای كوچك موفقیت. http://www.2rna.com/ archives/raazs.php (دسترسی در 12/7/1385).

Camp Taconi Alumni. 1955. Photo gallery. htpp://www .taconicalumni.org/1955.html (accessed August 11, 2001).

اگر سایتی پیش از انتشار اثری كه بدان استناد كرده‌ است، از بین برود؛ با عبارت «site now discontinued» در آثار انگلیسی و «سایت غیرفعال» در آثار فارسی در پرانتزی در پایان استناد تذكر داده می‌شود. اگر تاریخ دسترسی نیز ارائه شده باشد، این عبارتها با علامت نقطه ویرگول از آن جدا می‌شوند.

سراجی، وحید، مترجم. 1384. زندگی‌نامه رافائل لاكوسته. آرزوی گرافیك. http://www.graphicwish.com/quicklinks/index.php (دسترسی در 12/7/1384؛ سایت غیرفعال).

Pete Townshend’s official Web site. 2001. Biography. http://www.petetownshend.co.uk/petet_bio.html (accessed December 15, 2001; site now discontinued).

گونه‌های ویژه مراجع

2. 224	آثار مرجع. به كتابهای مرجع مشهور مانند واژه‌نامه‌ها و دانش‌نامه‌های شناخته‌شده به‌طور معمول در متن استناد می‌شود. به این معنا كه ذكر اطلاعات كتاب‌شناختی اثر در فهرست منابع ضروری نیست. برای استناد درون‌متنی به این‌گونه آثار اطلاعات مربوط به وضعیت نشر اغلب حذف می‌شود و تنها ویرایش اثر، اگر نخستین ویرایش نباشد، ذكر می‌شود.

به آثار مرجعی كه محتوای آنها در قالب بخشهای مستقل و به ترتیب الفباییِ عنوان بخشها مرتب شده است، با اشاره به بخش، و نه جلد یا شماره صفحه، استناد می‌شود. قبل از اشاره به یك بخش، اختصارِ «s.v.» برای یك مورد و «s.vv.» برای چند مورد برای آثار انگلیسی و عبارتِ «زیر مدخلِ» و «زیر مدخلهایِ» به ترتیب برای یك یا چند مورد برای آثار فارسی دنبال می‌شود.

در ویرایش دوم از دایره‌‌المعارف دانش بشر زیر مدخلِ «سلسله هخامنشیان» درباره كوروش چنین نوشته شده است ...

In fifth edition of Encyclopedia Britannica, s.v. “Salvation” there is a letter from Saint Augustine about Jesus that says…

با این وجود، در صورت نیاز به استناد به یك اثر مرجع در فهرست منابع، مانند نمونه‌های زیر رفتار می‌‌شود.

پاكباز، روئین. 1378. دایره‌‌المعارف هنر (نقاشی، پیكره‌سازی، و هنر گرافیك). تهران: فرهنگ معاصر.

سعیدیان، عبدالحسین، گردآورنده و مترجم. 1380. دایره‌‌المعارف اختراعات و اكتشافات. تهران: علم و زندگی.

Filippelli, R. L., ed. 1990. Labor conflict in the United States: An encyclopedia. Garland Reference Library of Social Sceince 697. NewYork: Garland

Garner, Bryan A. 2003. Garner’s modern American usage. New York: Oxford Univ. Press.

2. 225	آثار مرجع پیوسته. نسخه‌های پیوسته‌ دانش‌نامه‌ها،‌ دائماً در حال روزآمدسازی هستند و بنابراین باید به عنوان پایگاههای اطلاعات و نه آثار مرجع استاندارد با شماره ویرایشهای استاندارد در نظر گرفته شوند. به همین دلیل ذكر تاریخ دسترسی همراه با «یو. آر. ال.» الزامی است. اگر چه نسخه مقاله‌ای كه در تاریخی معین وجود داشته است، شاید برای خواننده در تاریخی دیرتر موجود نباشد، اما تاریخ دسترسی دست‌كم میزان روزآمدی استناد را نشان خواهد داد. به آثار مرجع مشهور پیوسته، معمولاً مانند همتاهای چاپی‌شان در متن استناد و اطلاعات وضعیت نشر اغلب حذف می‌شود. برخی آثار مرجع، «یو. آر. ال.» مناسب را برای استناد به یك مدخل خاص ارائه می‌كنند، از این «یو. آر. ال.» به‌جایِ «یو. آر. ال.» ناپایدارتری استفاد كنید كه موتور‌های جست‌وجو تولید می‌كنند.

∗دانش‌نامه پیوسته پارس و پارسیان در آینه تاریخ. 1385. زیر مدخلِ كوروش. www.parsencyclopedia.com (دسترسی در 3/7/1385).

Encyclopedia Britanica Online. 2002. s.v. Sibelius, Jean. http://search.eb.com/bol/topic?eu=69347&sctn=1 (accessed January 3, 2002).

گاهی بهتر است نویسنده یك مدخل نیز ارائه شود.

∗دایره‌المعارف پیوسته ایران باستان. 1385. زیر مدخلِ تخت جمشید. نوشته زهرا روزبه.http://www.iranbastanencyclopadia.com  (دسترسی در 7/7/1385).

The new grove dictionary of music and musicians. 2002. s.v. Sibelius, Jean. By James Hepkoski. http://www.grovemusic .com/ (accessed January 2, 2002).

2. 226	كاتالوگ نمایشگاه. یك كاتالوگ نمایشگاه اغلب به عنوان یك كتاب منتشر می‌گردد و در استناد نیز مانند كتاب با آن رفتار می‌شود.

نمایشگاه بین‌المللی كتابهای پزشکی. 1363. كاتالوگ نمایشگاه بین‌المللی كتابهای پزشکی، تهران، 1363. تهران: ستاد انقلاب فرهنگی، مركز نشر دانشگاهی.

Mary Cassatt: Modern woman. 1998. Edited by Judith A. Barter. Chicago: Art Institue of Chicago, in association with Harry N. Abrams. An exhibition catalog.

با بروشوری كه برای معرفی یك نمایشگاه به بازدیدكنندگان داده می‌شود نیز به همین ترتیب رفتار می‌شود.

2. 227	جزوه‌ها، گزارشها، و مانند آنها. جزوه‌ها، گزارشهای سازمانی، بروشورها، و دیگر آثار مجزا و مستقل اساساً مانند كتاب قلمداد می‌شوند. با این وجود، شاید اطلاعات مربوط به نویسنده و ناشر آنها مطابق با الگوی معمول نباشد، اما در هر صورت اطلاعات كافی برای شناساندن مدرك باید ذكر شود. برای ویژه‌نامه‌های مجله‌ها، ن.‌ك.‌ 2. 170.

وزارت آموزش و پرورش. 1358. هنر (جزوه عمومی). تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

Clark, Hazell V. [1957?]. Mesopotamia: Between two rivers. Mesopotamia, OH: End of the Commons General Store.

2. 228	ویرایشهای میكروفرم. با آثاری مانند پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها كه به شكل میكروفرم منتشر می‌شوند، بسیار شبیه به كتابها رفتار می‌شود. شكل انتشار این آثار، در صورت لزوم پس از وضعیت نشر می‌آید. در مثالها اول انگلیسی و فارسی، شماره صفحه به متن چاپی مربوط است و شماره‌های دیگر، به ترتیب فیش و فریم، و حرف میانی ردیف را نشان می‌دهند.

نظامی، الیاس بن یوسف. 614 ﻫ.ﻕ. كلیات خمسه نظامی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. میكروفیش، ص. 56. 2ب12.

∗روزبه، زهرا. 1384. بررسی دوره‌های هنری ایران باستان بر اساس سفالینه‌های یافت شده از خوزستان. دانشگاه تهران: میكروفیلمهای دانشگاه.

Farwell, Beatrice. 1995. French popular lithographic imagery. vol 12, Lithography in art and commerce. Chicago: Univ. of Chicago Press. Text-fiche, p. 67. 3C12.

Tauber, Abraham. 1958. Spelling reform in the United States. Ann Arbor, MI: University Microfilms.

میكروفرم و سایر فراورده‌های تصویری كه تنها برای حفاظت از مواد اطلاعاتی چاپی تولید می‌گردند، نباید در استناد ذكر شوند. با چنین منابعی مانند معادل چاپی آنها رفتار می‌شود.

2. 229	خدمات آزاد‌برگ. در استناد به خدماتی كه در آنها منابع بدون صحافی و به‌صورت آزادبرگ ارائه می‌شوند، مانند كتاب رفتار می‌شود.

∗انجمن نشر و توزیع گزارشهای علمی ـ فنی. 1385. استاندارد بین‌المللی گزارش‌نویسی علمی. تهران: دفتر پژوهشهای استاندارد. ¶ 20.

Commerece Clearing House. 1990. Standard federal tax reports. Chicago Commerce Clearing House. ¶20,050.15.

2. 230	آگهی خبری. آگهی خبری،‌ حتی اگر تا اندازه‌ای منتشرشده باشد، مانند یك مدرك منتشرنشده تلقی می‌شود. برای بزرگ‌نویسی به سبك جمله در برابر تیتر در آثار انگلیسی زبان، ن.‌ك.2. 71-72،‌ 2. 186.

∗انجمن ملی حمل و نقل سالم. 1384. میزان مرگ و میر پروازهای هوایی از سال 1378 سالانه 5 درجه افزایش پیدا كرده است. آگهی خبری، 30 بهمن.

National transportation safety board. 1995. Airline fatalities for 1994 climbed to five-year high. News release, Jaunary 19.

2. 231	چکیده‌ها. با چکیده مانند یك مقاله نشریه علمی رفتار می‌شود، اما واژه «abstract» برای آثار انگلیسی و «چکیده» برای آثار فارسی باید به آن اضافه شود.

میرهادی، محمدجواد. 1371. علف فیل. چکیده. سنبله 38:56-59.

Lovejoy, C. O. 1979. A reconstruction of the pelvis of A1-288 (Hadar Formation, Ethiopia). Abstract. Am J. phys Anthropol 40:460.

در استناد به چکیده منتشرشده از پایان‌نامه یا رساله‌ای منتشرنشده، جزئیات اثر اصلی و نیز چکیده آورده می‌شوند.

هاشم‌زاده، محمدجواد. 1379. تحلیل سیاستهای گزینش نشریات ادواری لاتین در كتابخانه‌های مركزی دانشگاه ایران. پایان‌نامه كارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس، 1374. چکیده در چکیده پایان‌نامه‌های كتابداری و اطلاع‌رسانی، 294.

Schwarz, G. J. 2000. Multiwavelenght analyses of classical carbon-oxygen novae (outbursts, binary stars). PhD diss., Arizona State Univ., 1999. Abstract in Dissertation Abstracts International, publ. nr. AAT9937424, DAI-B 60/07 (Jan. 2000): 3327.

قرآن و دیگر كتابهای مقدس

2. 232	قرآن. استناد به قرآن كریم، اگر لازم نیست كه به نسخه خاصی از آن اشاره شود، تنها در درون متن و با استناد درون‌متنی به شماره سوره(ها) و آیه(ها) و بدون ذكر شماره صفحه صورت می‌گیرد. به این منظور پس از واژه «قرآن» به صورت صاف، ابتدا شماره سوره، سپس علامت دونقطه، و پس از آن شماره آیه ذكر می‌شوند. اگر در متن به واژه «قرآن» اشاره شده باشد، نیازی به ذكر مجدد آن در پرانتز نیست و ذكر شماره سوره(ها) و آیه‌(ها) كافی است.

(قرآن 101: 2، 7: 2-5، 24، 80: 14)

قرآن مجید در این زمینه چنین بیان می‌كند...(2: 23-33).

در صورتی كه لازم است به نسخه خاصی از قرآن استناد شود، ذكر مواردی مانند مترجم، سال انتشار، و در صورت لزوم خط آن ضروری است. به این ترتیب پس از ذكر عنوان، زبان ترجمه و سپس زبان اصلی ذكر می‌شود. برای قرآنهایی كه بیش از یك ترجمه دارند از عبارت «چندزبانه» استفاده می‌شود. تاریخ انتشار پس از این می‌آید. نام مترجم پس از تاریخ انتشار و پس از عبارت «ترجمه» قرار می‌گیرد. نام خطاط تنها در صورتی كه اثر از نظر هنر خطاطی دارای اهمیت ویژه‌ای باشد، پس از نام مترجم ذكر می‌شود. در انتها محل نشر و ناشر می‌آیند.

قرآن. عربی ـ فارسی. 1376. ترجمه محمدمهدی فولادوند. تهران: دفتر مطالعات و تاریخ و معارف اسلامی، دارالقرآن الكریم.

برای اشاره به نسخه خاصی از نهج ‌البلاغه هم مانند قرآن عمل می‌شود.

نهج‌ البلاغه. عربی ـ فارسی. 1383. گردآوردۀ سید رضی. ترجمۀ مهدی دشتی. قم: قدس.

2. 233	كتابهای مقدس مسیحی و یهودی. استناد به كتابهای مقدس یهودی و مسیحی نیز معمولاً در متن و با استناد درون‌متنی مانند قرآن نشان داده می‌شود. عنوان این كتابها در انگلیسی به‌اختصار نوشته می‌شود.

(انجیل 2: 9-12)

(تورات 3: 7-9)

(Jo 5:9-12)

(Mt 26:2-5)

2. 234	دیگر آثار مقدس. استناد به آثار مقدس و محترم در دیگر مذاهب، مشابه با استنادهای پیش‌گفته صورت می‌گیرد.

متون موسیقایی

2. 235	متون منتشرشده. با متون موسیقایی منتشرشده به شیوه‌ای بسیار مشابه با كتابها رفتار می‌شود.

لاچینی، فریبرز. 1378. پائیز طلایی: قطعاتی برای پیانو. تهران: سرود.

Mozart, Wolfgang Amadeus. 1960. Sonatas and fantasies for the piano. Prepared from the autographs and earliest printed sources by Nathan Broder. Rev. ed. Bryn Mawr. PA: Theodor Presser.

Schuber, Franz. 1895. Das wander (wandering), Die schone Mullerin (The maid of the mill). In First vocal album (for high voice). New York: G. Schirmer.

در آخرین مثال بالا، كلمات و عنوانها در خود اثر هم به آلمانی و هم به انگلیسی آورده شده‌اند. ن.‌ك.‌ 2. 85.

2. 236	متون منتشرنشده. متون منتشرنشده به شیوه‌ای مشابه با سایر اطلاعات منتشرنشده در مجموعه‌های دست‌نویس تلقی می‌شوند، ن.ك. 2. 218-219.

∗نیك‌منظر، اشكان. 1385. نتهای موسیقی نوشته شده برای فلوت برای هنرجویان خردسال. مجموعه اختصاصی كتابخانه موسیقی، دانشگاه هنر.

Shapey, Ralph. 1966. Patria for violin and thirteen players score. Special collections, Joseph Regenstein Library, Univ. of Chicago.

مواد دیداری ـ شنیداری

2. 237	شكل استناد. استناد به مواد دیداری ـ شنیداری بیشتر در متن صورت می‌گیرد و فهرست آنها زیر عناوینی مانند «آثار صوتی» گروه‌بندی می‌شوند.

2. 238	عناصری كه باید منظور شوند. مستندسازی یك اثر دیداری ـ شنیداری معمولاً شامل تمام یا برخی از این اقلام است: نام آهنگساز، نویسنده، خواننده، یا فردی كه مسؤولیت اصلی محتوا را عهده‌دار است؛ عنوان به شكل ایتالیك؛ نام شركت ضبط‌كننده یا ناشر اثر؛ شماره شناسایی اثر؛ و نوع رسانه (لوح فشرده، نوار صدا، فایل دیداری ـ شنیداری، و غیره). تاریخ همراه با حقوق پدیدآورنده، تاریخ تولید، یا هر دو، تعداد لوحهای یك آلبوم، «یو. آر. ال.»، و اندازه فایل دیداری ـ شنیداری و دیگر اطلاعات نیز ممكن است ذكر شوند.

آثار صوتی

2. 239	شكل استناد. استناد به آثار صوتی بیشتر در متن صورت می‌گیرد و فهرست آنها زیر عناوینی مانند «آثار صوتی» گروه‌بندی می‌شوند. نام اجرا‌كننده یا خواننده‌ای كه تمركز اثر روی آنها باشد یا ارتباط بیشتری از آهنگ‌ساز با متن داشته باشند، در ابتدا ذكرمی‌شوند.

شجریان، محمدرضا. 1384. جام تهی (پر كن پیاله را). تهران: آوای خورشید. نوار كاست.

Anderson, Doug. 1992. Frostwork. OAR 1001, Dolby HX PRO. Audiocassette.

2. 240	آثار ادبی، سخنرانیها، و مانند آنها. با آثار صوتی درام، دكلمه‌های نثر یا شعر، سخنرانیها، و مانند آنها مشابه آثار موسیقایی رفتار می‌شود. وضعیت نشر نیز در هنگام نیاز مانند آثار چاپی وارد استناد می‌شود.

پناهی، حسین، و پرویز پرستویی. 1384. سلام و خداحافظ. شعرها و دكلمه‌های خوانده شده از سوی شاعر. تهران: دارینوش. لوح فشرده.

ابتهاج، هوشنگ. بی‌تا. هنر گام زمان. اشعار خوانده شده توسط شاعر. تهران: سروش. 2 نوار كاست.

Auden, W. H. n.d. Poems. Read by the author. Spoken arts 7173. Compact disc.

Twain, Mark. n.d. The humor of Mark Twain. Commuter’s library. Arlington, TX: Entertainment software. 6 cassettes.

چندرسانه‌ای‌های پیوسته

2. 241	قاعده كلی. برای استناد به چندرسانه‌ای‌های پیوسته از قواعد و نمونه‌های پیش‌گفته پیروی و اطلاعات لازم به همراه یك «یو. آر. ال.» ارائه می‌شود. مانند دیگر منابع الكترونیکی، هنگام استناد به داده‌هایی كه زمان در آنها اهمیت دارد یا اگر ناشر یا رشته تخصصی الزام می‌كند، در یك پرانتز نیز تاریخ آخرین بازیابی مواد اطلاعاتی در پایان استناد نوشته می‌شود، ن.ك. 2. 12. در پایان، نوع رسانه نیز منظور می‌شود. چنین اطلاعاتی، نوع نرم‌افزار یا سخت‌افزار لازم برای دسترسی به منبع را نیز فراهم خواهد كرد.

یارمحمدلو، محمود. 1383. شكسته، پیوسته. انجمن سینمای جوانان ایران و مركز گسترش سینمای مستند تجربی. 25 دقیقه؛ 35 میلی‌متر. بیست و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر، 1384.

Weed, A. E. 1906. At the foot of the flatiron. American mutoscope and biograph co., 1903; 2 min., 19 sec.; 35 mm. From library of congress, The life of a city: Early films of New York, 1898-1906. MPEG, http://lcweb2.loc.gov/ammem/papr/ nchome.html (accessed August 14, 2001)

لوحهای فشرده و «دی. وی. دی.»ها

2. 242	تشابه با آثار چاپی. در استناد به آثار منتشرشده روی لوح فشرده مانند آثار چاپی رفتار می‌شود. محل انتشار و تاریخ به جز در موارد مربوط حذف می‌شوند.

آریانپور كاشانی، منوچهر. 1384. فرهنگ‌ پیشرو آریان‌پور: انگلیسی‌ - فارسی‌ شش‌ جلدی هوشمند. لوح فشرده. تهران‌: نشر الكترونیکی‌ و اطلاع‌رسانی‌ جهان‌ رایانه‌.

Oxford English Dictionary. 2 nd ed. CD-ROM. Version 2.0. Oxford Univ. Press.

2. 243	اسلاید‌ها و بریده فیلمها. با اسلایدها و بریده فیلمها بسیار شبیه به آثار صوتی رفتار می‌شود، ن.‌ك.‌ 2. 238-239.

استان گیلان. 1379. مجموعه‌ راهنمای‌ جامع‌ ایرانگردی‌‌ ‏2‌‏2. اسلاید.

The Greek and Roman world. 1977. Chicago: Society for visual education. Filmstrip.

2. 244	«دی. وی. دی»ها و نوارهای ویدئویی. با آثار ویدئویی معمولاً مانند كتاب رفتار و نوع رسانه نیز به آنها افزوده می‌شود. صحنه‌ها (كه تك‌تك در «دی. ‌وی. ‌دی.»‌ها دسترس‌پذیرند) به عنوان فصلهایی در نظر گرفته می‌شوند و استناد به آنها بر اساس عنوان یا شماره صورت می‌گیرد. به مواد اطلاعاتی جانبی، مانند اظهارنظرهای منتقدانه، بر اساس نویسنده و عنوان استناد می‌شود.

حاتمی، علی. 1385. دلشدگان. نوار ویدئویی. مؤسسه رسانه‌های تصویری، شبكه نمایش خانگی كشور. تهران: شبكه نمایش خانگی.

Cleese, John, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones, and Michael Palin. 2001. Commentaries. Disc 2. Monty python and the holy grail. special ed. DVD. Directed by Terry Gilliam and Terry Jones. Culver City, CA: Columbia Tristar Home Entertainment.

Handel, George Frederic. 1988. Messiah, selections. VHS. Atlanta Symphony Orchestra and Chamber, Robert Shaw. Batavia, Oh: Video Treasures.

استنادهای برگرفته از منابع دیگر

2. 245	«نقل در». استناد به اثری كه از یك منبع دیگر برگرفته شده است، معمولاً توصیه نمی‌شود؛ چون از نویسندگان انتظار می‌رود به آثاری استناد كنند كه خود، آنها را مطالعه و بررسی كرده‌اند. با این وجود، اگر اصل منبعی موجود یا در دسترس نویسنده‌ نباشد یا به هر دلیلی نتوان به آن مراجعه كرد، هم اثر اصلی و هم منبع دوم كه به آن استناد كرده است، باید در فهرست منابع ذكر شوند. در استناد به چنین آثاری ‌نویسنده و تاریخ اصلی در استناد درون‌متنی استفاده می‌شوند و در مدخل فهرست منابع نیز در ابتدا قرار می‌گیرند. در فهرست منابع به دو صورت می‌توان به این آثار استناد كرد. در روش اول، پس از نوشتن اطلاعات كامل اثر اصلی، اطلاعات منبع دوم پس از نقطه و «Quoted in» برای آثار انگلیسی و «نقل در» برای آثار فارسی اضافه می‌شوند. در این صورت، نام پدیدآورنده(گان) منبع دوم، معكوس نمی‌شود و وضعیت نشر آن هم در پرانتز می‌آید. پس از پرانتز و ویرگول نیز در صورت لزوم، شماره صفحه‌(های) منبع دوم كه در آن به اثر اصلی استناد شده، ذكر می‌شود. در روش دیگر، برای اثر اصلی و منبع دوم، دو مدخل جداگانه نوشته و از ارجاع متقابل استفاده می‌شود.

عراقی، حمیدرضا. 1356. اصول بازاریابی و مدیریت امور بازار. تهران: انتشارات توكا. نقل در احمد روستا، داور ونوس، و عبدالحمید ابراهیمی، مدیریت بازاریابی (تهران: سمت، 1383)، 102.

یا

روستا، احمد، داور ونوس، و عبدالحمید ابراهیمی. 1383. مدیریت بازاریابی. تهران: سمت.

عراقی، حمیدرضا. 1356. اصول بازاریابی و مدیریت امور بازار. تهران: انتشارات توكا. نقل در روستا، ونوس، و ابراهیمی 1383، 102.

برای نقل قولِ یك منبع انگلیسی از یك کتاب فارسی چنین عمل می‌شود:

Reece, Barry L., and Rhonda Brandt. 1987. Effective human relations in organizations. 3rd ed. Boston: Houghton Mifflin.نقل در محمد میركمالی، رهبری و مدیریت آموزشی (تهران: یسطرون، 1378)، 102.

یا

میركمالی، محمد. 1378. رهبری و مدیریت آموزشی. تهران: یسطرون.

Reece, Barry L., and Rhonda Brandt. 1987. Effective human relations in organizations. 3rd ed. Boston: Houghton Mifflin.نقل در میركمالی 1378، 102.

برای نقل قولِ یك منبع انگلیسی از یك کتاب انگلیسی چنین عمل می‌شود:

Zukofsky, L. 1931. Sincerity and objectification. Poetry 37 (February 1931): 269. Quoted in B. Costello, Marianne Moore: Imaginary possessions (Cambridge, MA: Harvard Univ. Press, 1981), 78.

یا

Costello, B. 1981. Marianne Moore: Imaginary possessions. Cambridge, MA: Harvard Univ. Press.

Zukofsky, L. 1931. Sincerity and objectification. Poetry 37 (Feb.): Quoted in Costello 1981, 78.

برای نقل قولِ یك منبع انگلیسی از یك مقالۀ فارسی چنین عمل می‌شود:

Bhatt, G. D. 2001. Knowledge mamanegement in organizations: Examining the interaction between technologies, techniques, and people. Journal of Knowledge Management 5 (1): 68-75.  نقل در محمد ایرانشاهی، مدیریت دانش در سازمانها: بررسی متقابل تأثیر فناوری، فنون و انسان (علوم اطلاع رسانی، 18 (1-2): 76-84، 1381).

برای نقل قولِ یك منبع انگلیسی از یك مقالۀ انگلیسی چنین عمل می‌شود:

Rosenbaum, H. 1996. Information use environemtn and struction: Towards and integration of Taylor and Giddens. In Proceedingof the 56th annual meeting of the American Society for Information Science, eds., S. Bonzi, vol. 30: 235-245. Medford NJ: Learned Information. Quoted in A. Zuccala, Modelling the invisible college (Journal of the American Society for Information Science and Technlogy 57 (2): 152-168.

مدارك بخش عمومی

2. 246	عناصر. استناد به مدارك عمومی ‌چاپی باید در برگیرنده عناصر مورد نیاز برای یافتن آنها در یك فهرست كتابخانه، از جمله تمام یا برخی از موارد زیر باشد. ترتیب این عناصر ممكن است بر اساس محتوای موضوعی از اثری به اثر دیگر متفاوت باشد. احتیاط و عقل سلیم میزان اطلاعات مورد نیازِ خواننده را برای یافتن مواد اطلاعاتی تعیین می‌كند.

1. كشور، ایالت، استان، شهر، بخش، یا دیگر تقسیمات دولتیِ ناشر مدرك؛

2. تشکیلات قانونی، بخش اجرایی، اداره قضایی، هیئت مدیره، كمیسیون، یا كمیته؛

3. واحدهای تابعه، ادارات محلی، و مانند آنها؛

4. تاریخ؛

5. عنوان مدرك یا مجموعه در صورت وجود؛

6. نویسنده، ویراستار، یا گردآورنده فردی در صورتی كه ارائه شده باشد؛

7. شماره گزارش یا دیگر اطلاعات شناسایی؛

8. ناشر، اگر از دستگاه منتشركننده مجزا باشد؛

9. صفحه، در صورت مرتبط بودن.

مجلس شورای اسلامی. 1384. قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27/11/1380. مصوب جلسه 15/8/1384.

(مجلس شورای اسلامی 1384)

U. S. Congress. Senate. Committee on Foreign Relations. 1956. The Mutual Security Act of 1956. 84th Cong., 2d sess. S. Rep. 2273.

(U. S. Senate. Committee 1956, 9-10)

تشکیلات بین‌المللی

2. 247	عناصر. در استناد به مدارکی كه تشکیلات بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد منتشر می‌كنند، باید دستگاه مسئول (و نویسنده و ویراستار در جای مناسب)، موضوع یا عنوان مقاله، و تاریخ را مشخص كرد. فروست، شماره اثر، مكان انتشار، و صفحه نیز ممكن است در استناد وارد شوند.

صندوق كودكان سازمان ملل متحد (یونیسف). 1377. وضعیت كودكان و نوجوانان جمهوری اسلامی ایران. تهران: یونیسف.

General agreement on tariffs and trade. 1994. The results of the uruguay round of multilateral trade negotiations: The legal texts. Geneva: GATT Secretariat.

مدارك عمومی‌‌ پیوسته

2. 248	قاعده كلی. برای استناد به مدارك عمومی پیوسته از قواعد و نمونه‌های پیش‌گفته پیروی و اطلاعات لازم به همراه یك «یو. آر. ال.» ارائه می‌شود. مانند دیگر منابع الكترونیکی، هنگام استناد به داده‌هایی مانند اطلاعات پزشکی، قوانین حقوقی، یا آمارهایی كه زمان در آنها اهمیت دارد یا حساس به زمان هستند یا اگر ناشر یا رشته تخصصی الزام می‌كنند، در یك پرانتز نیز تاریخ آخرین بازیابی مواد اطلاعاتی در پایان استناد نوشته می‌شود، ن.ك. 2. 12.

شیرازی، علیرضا. 1385. فناوری اطلاعات در ایران 84. ایتنا، اخبار فناوری اطلاعات. http://www.itna.ir/archives/84-85-ITAnalyze/004088 .php (دسترسی در 12/7/1385).

(شیرازی 1385)

Adamis, L. A., and B. A. Huberman. 1999. The nature of markets in the World Wide Web. Working paper, Xerox Palo Alto Research Center. http://www.parc.xerox.com/istl/

groups/iea/www/web,arkets.html (accessed March 12, 2001).

Illinois Constitution, art. 2, sec. 2. http://www.legis.state.il.us/ commission.Irb/conmain.htm. (accessed March 12, 2001)

U. S. Census Bureau. 2000. Health insurance coverage status and type of coverage by sex, race, and Hispanic origion, 1987 to 1999. Health Insurance Historical Table 1. http://www.census.gov/hhes/hlthins/historic/hihistt1.html (accessed March 12, 2001).

(Adamic and Huberman 1999)

(Illinois Constitution)

(U.S. Census Bureau 2000)

پایگاههای اطلاعات

2. 249	قاعده كلی. اگر چه شاید هر گونه اطلاعات ذخیره شده به صورت الكترونیکی با یك پایگاه‌ اطلاعات همسان انگاشته شود، اما در این شیوه‌نامه منظور از پایگاه اطلاعات، مجموعه‌ای از اطلاعات یا ركوردهای الكترونیکی است كه برای هدفی مشخص فراهم‌آوری، سازماندهی، ذخیره‌سازی، و روزآمدسازی شده‌اند. این هدف در عمل، ارائه و عرضه اطلاعات برای استفاده كاربران است. از این دیدگاه، حتی ركورد كامپیوتری ژنوم انسان و  همچنین هر دانش‌نامه یا واژه‌نامه پیوسته‌ای نیز به عنوان یك پایگاه‌ اطلاعاتی شناخته می‌شوند. برای استناد به آثار مرجع پیوسته، ن.ك. 2. 224.

2. 250	پایگاههای اطلاعات علمی. استناد به پایگاهها‌ی اطلاعات علمی به این ترتیب انجام می‌پذیرد: نام پایگاه اطلاعات، «یو. آر. ال.»، یك عبارت توصیفی یا نشانگر مكان ركورد (مانند نشانگر داده‌ها یا شماره دسترسی) كه قسمت استناد شده در پایگاه اطلاعات را نشان یا ماهیت مرجع را توضیح می‌دهد، و در پایان تاریخ آخرین دسترسی. در فهرست منابع، پایگاههای اطلاعات بر اساس نام پایگاه فهرست می‌شوند.

پایگاه اطلاعات گزارشهای دولتی. ارزیابی هنرمندان نسبت به عملكرد شهرداری. http://database.irandoc.ac.ir/scripts/wxis.exe?a=8:38 :50 ([شماره بازیابی 2312]؛ دسترسی در 12/7/1385).

پایگاه ملی داده‌های علوم زمین / بانك اطلاعاتی كانیها. http://ngdir.ir/Mineral/PMineralDetail.asp?PID=859 (كانی اوكنیت؛ دسترسی در 12/7/1385).

(پایگاه اطلاعاتی گزارشهای دولتی [شماره بازیابی 2312])

(پایگاه ملی داده‌های علوم زمین/ بانك اطلاعات كانیها)

NASA/IPAC Extragalatic Database. http://nedwww.ipac.caltech.edu/ (pbject name IRAS F00400+4059; accessed August 1, 2001).

GenBank. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Genbank/ (for RP11-322N14 BAC [accession number AC017046]; accessed August 6, 2001).

Unified Database. Bioinformatics Unit and Genome Center, Weizmann Institute of Sciene. http://bioinformatics.weizmann .ac.il/udb/ (for mapping data on candidate genes; accessed July 29, 2001).

(NASA/IPAC Extragalatic Database [object name IRAS F00400+4059])

(Unified Database)

(GenBank [accession number AC017046])

2. 251	پایگاهها‌ی اطلاعات اخبار و نشریه‌های علمی. برای استناد به اخبار یا مقاله‌های نشریه‌های علمی كه از طریق جست‌وجو در یك پایگاه اطلاعات اینترنتی واسط، كه چنین مواد اطلاعاتی را آرشیو و از طریق اشتراك یا به اشكال دیگر عرضه می‌كنند، به دست می‌آیند؛ روشهای گفته شده در بخشها‌ی مربوط به نشریه‌های علمی و دیگر ادواریها را دنبال كنید. علاوه بر این «یو. آر. ال.» ورودی اصلی به سرویس، مانند مثالهای دوم و چهارم را وارد نمایید (به‌خاطر داشته باشید كه «یو. آر. ال.» نقطه ورود اصلی و سایر «یو. آر. ال.»‌هایِ سطح راهنما با یك خط مورب خاتمه می‌‌یابند). برخی سرویسها مانند مثالهای اول و سوم، «یو. آر. ال.»‌هایِ پایداری را برای مقاله‌ها در پایگاهها‌ی اطلاعات‌شان ارائه می‌كنند، اما برای بازتولید به‌ویژه در مواد چاپی معمولاً راه ورود اصلی ساده‌تر است. اگر ناشر یا حوزه تخصصی ایجاب كنند و یا برای داده‌ها‌ی بسیار حساس به زمان، تاریخ آخرین دسترسی به اطلاعات را نیز در پرانتز منظور كنید، ن.‌ك.‌ 2. 12.

سام آرامی، كبری. 1384. بهبود روش محاسبه مدخلها در نمایه گردان جایگشتی. فصلنامه كتاب 64 (4): 61-72. http://www.nlai.ir/ publications/faslname/current.asp. (دسترسی در 12/7/1385).

یا

سام آرامی، كبری. 1384. بهبود روش محاسبه مدخلها در نمایه گردان جایگشتی. فصلنامه كتاب 64 (4): 61-72. http://www.nlai.ir/ (دسترسی در 12/7/1385).

Thomas, Trevor M. 1956. Wales: Land of mines and quarries. Geographical Review 46, no. 1: 59-81. http://links.jstor.org/sici?sici=0016-7428%28195601%2946 %3A1%3c59%3AWLOMAQ%3E2.0.Co%3B2-0 (accessed August 11, 2004).

یا

Thomas, Trevor M. 1956. Wales: Land of mines and quarries. Geographical Review 46, no. 1: 59-81. http://www.jstor.org/ (accessed August 11, 2004).

	خلاصه

مقدمه

3. 1	استناد. پدیدآورنده هر اثر علمی نوشتار خود را بر دو ستون استوار می‌دارد؛ یا بر پایه اندیشه‌ها و یافته‌های خود سخن می‌گوید یا از گفته‌ها و نوشته‌های دیگران بهره می‌برد. اخلاق علمی حكم می‌كند كه استفاده از كلام و نوشتار دیگران با اشاره به منبع آنها باشد تا خوانندگان بتوانند به سرعت و سهولت اصل منبع را بازشناسند و اگر احتیاج بود به آن مراجعه و آن را بررسی یا مطالعه كنند. قواعد مستندسازی با توجه به قواعد علمی، سلیقه ناشران و نویسندگان، و نیازهای یك اثر خاص متنوع است. صرف‌نظر از نظام استناد، باید اطلاعات كافی برای هدایت خوانندگان به منابعی ارائه شود كه استفاده شده‌اند، خواه این منابع منتشرشده یا نشده، و به شكل چاپی یا الكترونیکی باشند. البته برای نشریه‌های ادواری، انتخاب بین نظامهای استناد از سوی خود آنها صورت می‌گیرد و افرادی كه برای نشریه‌های ادواری می‌‌نویسند باید از دستورعملهای خاص هر نشریه پیروی كنند.

3. 2	نظام استنادی نویسنده ـ تاریخ. در نظام استناد نویسنده ـ تاریخ، به منابع در متن، معمولاً در پرانتز و با نام خانوادگی نویسنده، تاریخ انتشار اثر، و در صورت نیاز شماره صفحه‌ای كه به آن استناد شده است، اشاره می‌شود. البته گاهی كه به نام نویسنده در بافت متن اشاره می‌شود، دیگر ذكر آن در پرانتز ضرورتی ندارد. جزئیات كامل این آثار در فهرستی با عنوان «فهرست منابع» و در پایان اثر بیان می‌‌شوند. در این فهرست، سال انتشار اثر، بلافاصله پس از نام پدیدآورنده قرار می‌‌گیرد و سپس عنوان اثر و وضعیت نشر ذكر می‌شوند. این نظام بیشتر در جایی كارگر است كه همه یا بیشتر منابع به راحتی به شیوه استنادی نویسنده ـ تاریخ قابل تبدیل باشند. به آثار بی‌نویسنده، مجموعه دستنوشته‌ها، یا سایر منابعی كه به دشواری قابل تبدیل به این شیوه هستند، بیشتر در خود متن استناد می‌شود.

كتابها‌، مقاله‌ها، و دیگر منابع اطلاعاتی كه از آنها در متن استفاده شده است، در فهرست منابع با این عناصر معرفی می‌شوند: نویسنده (یا ویراستار، گردآورنده، یا مترجمی كه به جای نویسنده قرار می‌‌گیرد)، تاریخ انتشار اثر، و عنوان (و معمولاً عنوان فرعی كه گاهی نیز حذف می‌شود). برای كتابها‌، محل نشر و ناشر؛ و برای مقاله‌ها نام نشریه علمی، شماره جلد یا دوره، ‌شماره(های) صفحه، و اغلب شماره نسخه نیز اضافه می‌‌شوند. برای مواد اطلاعاتی‌ای به‌جز منابع چاپی مانند آثار الكترونیکی یا مواد دیداری ـ شنیداری، رسانه‌ای كه اثر با آن ارائه شده است نیز ذكر می‌شود. برای آثار پیوسته، اطلاعات بازیابی شامل «یو. آر. ال.» و گاهی كه لازم باشد، تاریخ دسترسی هم ارائه می‌‌شوند. پاره‌ای تفاوتها نیز میان استناد به منابع فارسی و انگلیسی، چه در متن و چه در فهرست منابع، وجود دارند كه توجه به آنها ضروری است. استناد به منابع انگلیسی در متن فارسی نیز به چند شكل قابل انجام است كه بر اساس سبك ناشر، سلیقه خوانندگان، رشته علمی، یا انتخاب پدیدآورنده اثر صورت می‌گیرد.

مثالهایی از استناد در نظام نویسنده ـ تاریخ برای پاره‌ای از منابع اطلاعاتی كه ممكن است در یك اثر به آنها استناد شود، به‌اختصار در جدولهای 3-1 (منابع فارسی) و 3-2 (منابع انگلیسی) ارائه شده‌اند. برای هر مثال ابتدا مدخل فهرست منابع و سپس استناد درون‌متنی به آن مدرك آمده است.

جدول 3-1. استناد به برخی مدارك فارسی در نظام نویسنده‌ ـ تاریخ

مدرك
مثال
ن.ن.ك.

كتاب

با یك‌ نویسنده

کمال‌زاده، حسن. 1388. پیشگیری و درمان بیماریهای قلبی به زبان ساده. تهران: نور دانش.

(کمال زاده 1388، 40)

2. 20-26

كتاب

با دو

نویسنده

دیانی، محمدحسین، و محمدرضا داورپناه. 1381. مفاهیم و روشهای بازیابی اطلاعات در نظامهای كتابخانه‌های رایانه‌ای ایران. مشهد: دانشگاه فردوسی، مؤسسه چاپ و انتشارات.

(دیانی و داورپناه 1381، 56)

2. 27

كتاب

با سه

‌نویسنده

صارمی، كتایون، عباس رفیعی فراهانی، و فریدون امانی. 1372. موزه‌های ایران. تهران: سازمان میراث فرهنگی كشور.

(صارمی، رفیعی، و امانی 1372، 78)

2. 28

كتاب

با بیش از

سه نویسنده

اكبری، محمدتقی، احمد رضوانی، محمدتقی منشی طوسی،‌ حسن سلطانی‌فر، و احمد نمایی. 1372. فرهنگ اصطلاحات علوم و تمدن اسلامی: انگلیسی ـ فارسی. مشهد: بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی.

(اكبری و دیگران 1372، 77)

2. 29-41

كتاب

با مترجم، ویراستار، یا گردآورنده

بوسكالیا، لئو. 1978. آدمیت. ترجمه گیتی خوشدل. 1379. تهران: نشر گفتار.

(بوسكالیا 1978، 90)

یا

خوشدل، گیتی، مترجم. 1379. آدمیت. نوشته لئو بوسكالیا. 1978. تهران: نشر گفتار.

(خوشدل 1379، 90)

2. 44-47

كتابی با

نویسنده سازمانی

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور. دفتر امور فنی و تدوین معیارها. 1380. ضوابط طراحی فضای سبز شهری. تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور، معاونت امور پشتیبانی، مركز مدارك علمی و انتشارات.

(سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور. دفتر امور فنی و تدوین معیارها 1380، 34)

2. 87

فصلی از

یك كتاب

نوروزی چاكلی، عبدالرضا. 1384. جامعه اطلاعاتی و جهانی شدن. در مجموعه مقالات همایشهای انجمن كتابداری و اطلاع‌رسانی ایران، ویراسته محسن حاجی زین‌العابدینی، 121-153. تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

(نوروزی چاكلی 1384، 140)

2. 88-93

كتاب

الكترونیك

لامبرت، جیل. بی‌تا. انتخاب منابع اطلاعاتی. ترجمه مهری صدیقی. 1380. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران. http:// www.irandoc.ac.ir/data/books/Resource/Abstract.htm (دسترسی در 25/4/1385).

(لامبرت بی‌تا.)

2. 143-148

كتاب

الكترونیك

یا

بابایی، محمود. 1382. نشر الكترونیکی. ویراسته علی‌حسین قاسمی. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمی ایران. http://www.irandoc.ac.ir/data/books/E_p/contents.htm (دسترسی در 9/5/1385).

(بابایی 1382)

2. 143-148

مقاله

با یك

نویسنده

بنی‌اسدی، نازنین. 1383. مدیریت مشاركتی معلمان و ارتباط آن با رفتار جامعه مدنی دانش‌آموزان. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی 34 (2): 65-96.

(بنی‌اسدی 1383)

2. 149-155

مقاله

با دو

نویسنده

حری، عباس، و اعظم شاهبداغی. 1383. استناد در آثار علمی: چاله‌ها و چالشها. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی 34 (2): 65-96.

(حری و شاهبداغی 1383)

مقاله

با سه

نویسنده

نام نویسندگان مانند كتاب با سه ‌نویسنده

مقاله

با بیش از

سه نویسنده

نام نویسندگان مانند كتاب با بیش از سه نویسنده

مقاله

ترجمه شده

ماترسكا، كاتارزینا. 2004. كتابداران در عصر دانش. ترجمه محمدرضا سلیمانی. 1384. علوم اطلاع‌رسانی 20 (3 و 4): 87-98.

(ماترسكا 2004)

یا

سلیمانی، محمدرضا، مترجم. 1384. كتابداران در عصر دانش. نوشته كاتارزینا ماترسكا. 2004. علوم اطلاع‌رسانی 20 (3 و 4): 87-98.

(سلیمانی 1384)

2. 175-177

مقاله

كنفرانس

دالمن، اعظم، حسین ایمانی، و حوریه سپهری. 1384. تأثیر DEHP بر بلوغ آزمایشگاهی، از سر گیری میوز، و تكوین اووسایتهای نابالغ موش. پوستر ارائه شده در چهاردهمین كنفرانس سراسری زیست‌شناسی، گیلان.

(دالمن، ایمانی، و سپهری 1384)

2. 210-211

مقاله نشریه‌های

الكترونیك

گزنی، علی. 1379. طراحی سیستمهای بازیابی اطلاعات بهینه در نرم‌‌افزارهای كتابخانه‌ای و اطلاع‌رسانی. علوم اطلاع‌رسانی 16، ش. 1-2 (10 دی). http://www.irandoc.ac.ir/ETELA-ART/ 16/16_1_2_7_abs.htm (دسترسی در 3/7/1385).

(گزنی 1379)

2. 178-179

مجله‌های

چاپی

قاسمی، فاطمه. 1384. كتابداری موسیقی. لی‌بر، فروردین: 6.

(قاسمی 1384)

2. 180-183

مجله‌های

الكترونیك

عاصمی، عاصفه. 1385. متادیتا در محیط آموزش الكترونیك. مجله الكترونیك پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران 6 (1). http://www.irandoc.ac.ir/Data/E_J/vol6/asemi_abs. (دسترسی در 3/7/1385).

(عاصمی 1385)

2. 184

روزنامه‌های

چاپی

سلوکی، آذر. 1385. محمد (ص) از زبان علی (ع): ره‌آورد بعثت در نهج‌البلاغه. همشهری، 30 مرداد.

(سلوکی 1385)

2. 185-194

روزنامه‌های

الكترونیك

سبزعلیان، مرضیه. 1385. آغاز تبدیل دارالفنون به موزه. هشمهری آنلاین، 9 مهر، 1385. http://www.hamshahri.org/News/?id=5608 (دسترسی در 11/7/1385).

(سبزعلیان 1385)

2. 195

نامه

شخصی

قائم مقام فراهانی، ابوالقاسم. 1358. نامه‌های سیاسی و تاریخی سید‌الوزراء قائم مقام فراهانی درباره معاهده تركمانچای و غرامات آن، دهه اول ربیع‌الاول 1243ق. به كوشش جهانگیر قائمی. تهران: دانشگاه تهران.

(قائم مقام فراهانی 1358، 23)

2. 96-97

مجموعه‌ای

از نامه‌ها

اسماعیلی، محمد. 1377. قطره‌باران: چند نامه به پسرم و به جوانان خارج از كشور شامل اطلاعاتی علمی درباره نفت و .... تهران: كتاب زمان.

(اسماعیلی 1377، 45)

مصاحبه‌های

منتشرشده

فالاچی، اوریانا. 1362. مصاحبه با جولیو آندره اوتی در مصاحبه با تاریخ‌سازان جهان به انضمام مصاحبه با پادشاه ایران. ترجمه مجید بیدار نریمان. تهران: جاویدان. 24-51.

(فالاچی 1362، 43)

2. 197-199

مصاحبه‌های

منتشرنشده

آشكار، ژیلبر. بی‌تا. مصاحبه‌ای منتشرنشده با ماكسیم رودنسون: درباره انتگریسم اسلامی. www.peykarandeesh.org (دسترسی در 3/2/1385).

(آشكار بی‌تا.)

پایان‌نامه‌ها

و رساله‌ها

فلاحی، داود. 1380. بررسی مهریه، حدود و احكام آن در فقه امامیه. پایان‌نامه كارشناسی ارشد، دانشگاه قم.

(فلاحی 1380)

2. 209

مدارك پیوسته با نویسنده مشخص

پازکی، زهرا. 1384. مقدمه‌ای بر دیابت (مرض قند). http://www.bpums.com/bimariha/diabet/diabet.htm (دسترسی در 18/7/1385).

(پازکی 1384)

2. 219-222

مدارك پیوسته با نویسنده نامشخص

انجمن روانشناسی ایران. 1385. دوره‌ها و كارگاههای آموزشی انجمن. http://www.iranpa.org/page.asp?T_pages=43 (دسترسی در 3/7/1385).

(انجمن روانشناسی ایران 1385)

جدول 3-2. استناد به برخی مدارك انگلیسی در نظام نویسنده‌ ـ تاریخ

مدرك
مثال
ن.ن.ك.

كتاب

با یك‌

نویسنده

Gasper, Frank X. 1999. Leaving Tico. Hanover, NH: Univ. Press of England.

(Gasper 1999)

2. 20-26

كتاب

با دو نویسنده

Unwin, Liam p., and Joseph Galway. 1984. Calm in Ireland. Boston: Strong Hope Press.

(Unwin and Galway 1984)

2. 27

كتاب

با سه

‌نویسنده

Merk, Jane S., Ida J. Fogg, and Charles A. Snowe. 1987. Astrology for the beginning meteorologist. Chicago: Dark Weather and Clere.

(Merk, Fogg, and Snowe 1987)

2. 28

كتاب

با بیش از

سه نویسنده

Sechzer, J. A., S. M. Pfaffilin, F. L. Denmark, A. Griffin, and S. J. Blumenthal, eds. 1996. Women and mental health. Baltimore: Johns Hopkins Univ. Press.

(Sechzer et al. 1996)

2. 29-41

كتاب

با مترجم، ویراستار، یا گردآورنده

Tzu, Sun. 6th century BC. The art of war. Translated by Samuel B. Grifith. 1963. London: Oxford Univ. Press.

(Tzu 6th century BC)

یا

Grifith, Samuel B, trans. 1963. The art of war. By Sun Tzu. 6th century BC. London: Oxford Univ. Press.

(Grifith 1963)

2. 44-47

كتابی با

نویسنده سازمانی

British Standards Institute. 1985. Specification for abbreviation of title words and titles of publication. Linford Woods, Milton Keynes, Uk.: British Standards Institute.

(British Standards Institute 1985)

2. 87

فصلی از

یك كتاب

Phibbs, Brendan. 1987. Herrlisheim: Diary of a battle. In The other side of time: A combat surgeon in World War II, 117-163. Boston: Little, Brown.

(Phibbs 1987)

2. 88-93

كتاب

الكترونیك

Sirosh, J., Miikkulainen, and J. A. Bednar. 1996. Self-organization of orientation maps, lateral connections, and dynamic receptive fields in the primary visual cortex. In Lateral interactions in the cortex: Structure and function, ed. J. Sirosh, R. Miikkulainen, and Y. Choe. Austin, TX: UTCS Neural Networks Research Group. http://www.cs.utexas.edu/users/nn/web-pubs/htmlbook96/ (accessed August 27, 2001)

(Sirosh and Bednar 1996)

یا

Kurland, Philip B., and Ralph Lerner, eds. 1987. The founders’ constitution. Chicago: Univ. of Chicago Press. Also available online at http://press-pubs.uchicago.edu/       founders/and as a CD-ROM (accessed August 27, 2001).

(Kurland and Lerner 1987)

2. 143-148

مقاله

با یك

نویسنده

Tweddle, Sally. 1998. Towards criteria for evaluating website. British Journal of Educational Technology 29 (3): 267-270.

(Tweddle 1998)

2. 149-155

مقاله

با دو

نویسنده

Calabrese, E. J., and L. A. Baldwin. 1999. Reevaluation of the fundamental dose-respones relationship. BioScience 49:752-32.

(Calabrese and Baldwin 1999)

مقاله

با سه نویسنده

نام نویسندگان مانند كتاب با سه ‌نویسنده

مقاله با بیش از

سه نویسنده

نام نویسندگان مانند كتاب با بیش از سه نویسنده

مقاله

ترجمه شده

Author. Date. Article title. Translated by So-and-So. Journal Title…

(Author Date)

2. 175-177

مقاله

كنفرانس

Ferguson, Carolyn J., and Barbara A. Schaal. 1999. Phylogeography of Phlox pilosa subsp. ozarkana. Poster presented at the 16th International Botanical Congress, St. Louis.

(Ferguson and Schaal 1999)

2. 210-211

مقاله نشریات

الكترونیك

Hlatky, M. A., D. Boothroyd, E. Vittinghoff, P. Sharp, and M. A. Whooley. 2002. Quality-of-life and depressive symptoms in postmenopausal women after receiving hormone therapy: Results from the heart and Estrogen/ progestin Replacement Study (HERS) trial. Journal of the American Medical Association 287, no. 5 (February 6). http://jama.ama-assn.org/issues/v287n5/rfull/ joc10108.html#aainfo (accessed January 7, 2002).

(Hlatky et al. 2002)

2. 178-179

مجله‌های

چاپی

Lacey, Stephen. 2000. The new German style. Horticulture (March):44.

(Lacey 2000)

2. 180-183

مجله‌های

الكترونیك

Reaves, Jessica. 2001. A weighty issue: Ever-fatter kids. Interview with James Rosen. Time. http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,102443 ,00.html (accessed January 7, 2002).

(Reaves 2001)

2. 184

روزنامه‌های

چاپی

Royko, Mike. 1992. Next time, Dan, take aim at Arnold. Chicago Tribune, September 23.

(Royko 1992)

2. 185-194

روزنامه‌های

الكترونیك

Mitchell, Alison, and Frank Bruni. 2001. Scars still raw, Bush clashes with McCain. New York Times, March 25, 2001. http://www.nytimes.com/2001/03/25/politics/25MCCA.html (accessed January 2, 2002).

(Mitchell and Bruni 2001)

2. 195

نامه

شخصی

Adams, Henry. 1930. Letters of Henry Adams, 1858-1891. Ed. Worthington Chauncey Ford. Boston: Houghton Mifflin.

(Adams 1930)

2. 96-97

مجموعه‌ای

از نامه‌ها

Chill, Winston, and Dwight D. Eisenhower. 1990. The Churchill-Eisenhower correspondence, 1953-1955. Ed. Peter G. Boyle. Chapel Hill: Univ. of North Carolina Press.

(Chill and Eisenhower 1990)

مصاحبه‌های

منتشرشده

Bellor, Raymond. 1979. Alternation, segmentation, Hypnosis: Interview with Raymond Bellour. By Janet Bergstrom. Camera Obscura (3-4): 89-94.

(Bellor 1979)

2. 197-199

مصاحبه‌های

منتشرنشده

Hunt, Horace [pseudo.]. 1976. Interview by Ronald Schatz. Tape recording. May 16. Pennsylvania Historical and Museum Commission, Harrisburg.

(Hunt 1976)

پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها

Schwarz, G. J. 2000. Multi-wavelength analyses of classical carbon-oxygen novae (outbursts, binary stars). PhD diss., Arizona State Univ.

(Schwarz 2000)

2. 209

مدارك پیوسته با نویسنده مشخص

Evanston Public Library Board of Trustees. 2000. Evanston public library strategic plan, 2000-2010: A decade of outreach. Evanston Public Library. http://www.epl.org/library/strategic-plan-00.html (accessed July 18, 2002).

(Evanston Public Library Board of Trustees 2000)

2. 219-222

مدارك پیوسته با نویسنده نامشخص

Federation of American Scientists. 2000.  Resolution comparison: Reading license plates and headlines. http://www.fas.org/irp/imint/resolve5.htm. (accessed July 18, 2000).

(Federation of American Scientists 2000)

مقایسه شیوه‌نامه ایران و «ای. پی. ای.»

3. 3	مقدمه. همان‌گونه كه گفته شد نظام استناد در نشریه‌های ادواری گوناگون، از سوی خود آنها انتخاب می‌شود و افرادی كه برای این نشریه‌ها می‌‌نویسند باید از دستورعملهای خاص هر نشریه در تنظیم استنادهای درون‌متنی و فهرست منابع پیروی كنند. یکی از نظامهای استنادیِ پراستفاده در نشریه‌های علمی انگلیسی و فارسی نظام استنادی «ای. پی. ای.» است. از این‌رو در این بخش، این نظام استنادی به‌اجمال معرفی و در قالب مثالهایی برای منابع اطلاعات فارسی و انگلیسی با شیوه‌نامه ایران مقایسه می‌شود.

3. 4	شیوه‌نامه «ای. پی. ای.». شیوه‌نامه «ای. پی. ای.» یکی از مهم‌ترین شیوه‌نامه‌ها در نظامهای استنادی نویسنده ـ تاریخ است. نخستین بار این شیوه‌نامه در سال 1929 به عنوان مقاله‌ای در «Psychological Bulletin» منتشر شد. این مقاله حاصل نشستی بود كه در سال 1928 برای رسیدن به شكل واحدی در استناد به دست‌نو‌شته‌ها و آماده‌سازی آنها برای انتشار برگزار شد. در سال 1952 این شیوه‌نامه به صورت مستقل با عنوان «Publication manual» منتشر گردید. پنجمین ویرایش این شیوه‌نامه در سال 2001 منتشر شده است و در استناد به نوشته‌های علمی به‌ویژه در حوزه‌های روانشناسی و آموزش و پرورش استفاده می‌شود.

3. 4	مقایسه شیوه‌نامه ایران و «ای. پی. ای.». در این بخش بین شیوه‌نامه ایران و «ای. پی. ای.» مقایسه‌ای اجمالی برای پنج گونه از مدارك اصلی صورت می‌گیرد. جدولهای 3-3 و 3-4، این مقایسه را به ترتیب برای منابع اطلاعات فارسی و انگلیسی نشان می‌دهند. با توجه به این جدولها اختلافهای زیر بین این دو شیوه‌نامه مشاهده می‌شوند:

1. در شیوه‌نامه ایران تنها ترتیب نام نویسنده اول معكوس می‌شود و برای نویسندگان دوم به بعد، ترتیب نام كوچك و نام خانوادگی حفظ می‌شود، اما در شیوه‌نامه «ای. پی. ای.» ترتیب نام كوچك و نام خانوادگی همه نویسندگان معكوس می‌شود.

2. در شیوه‌نامه ایران برای ربط دو یا چند نویسنده هم در فهرست منابع و هم در استناد درون‌متنی برای آثار انگلیسی از كلمه «and» و در شیوه‌نامه «ای‌. پی. ‌ای.» از علامت «&» استفاده می‌شود.

3. در شیوه‌نامه ایران، ضبط نام اول و میانی نویسندگان آثار انگلیسی بر اساس شكلی است كه روی صفحه عنوان اثر آمده است و الزامی برای استفاده از حروف اول آنها وجود ندارد. اما در شیوه‌نامه «ای. پی. ای» تنها حروف اول نام اول و میانی نویسندگان نوشته می‌شوند. برای آثار فارسی در هر دو شیوه‌نامه ضبط نام اول و میانی نویسندگان بر اساس شكلی است كه روی صفحه عنوان اثر آمده است.

4. تاریخ انتشار آثار در مدخلهای فهرست منابع در شیوه‌نامه «ای. پی. ای.» در پرانتز و در شیوه‌نامه ایران بدون پرانتز نوشته می‌شود.

5. در شیوه‌نامه ایران در پایان مدخل منابع پیوسته‌ای كه دارای «یو. آر. ال.» هستند، نقطه گذاشته می‌شود، اما در شیوه‌نامه «ای. پی. ای.» پایان این‌گونه مدخلها بدون نقطه است.

6. در استنادهای درون‌متنی در شیوه‌نامه ایران، میان نام خانوادگی نویسنده و سال، علامتی قرار نمی‌گیرد و شماره صفحه(ها) نیز بلافاصله پس از علامت ویرگول می‌آید. در استنادهای درون‌متنی در شیوه‌نامه «ای. پی. ای.»، میان نام خانوادگی نویسنده و سال آثار، علامت ویرگول قرار می‌گیرد. شماره صفحه نیز پس از علامت ویرگول و «p.» یا «pp.» در آثار انگلیسی و «ص.» یا «ص‌ص.» در آثار فارسی آورده می‌شود.

جدول 3-3. مقایسه اجمالی شیوه‌نامه‌های ایران و «ای. پی. ای.» برای منابع فارسی

مدرك
شیوه‌نامه
مثال

ادواری‌ها
ایران

حری، عباس، و اعظم شاهبداغی. 1383. استناد در آثار علمی: چاله‌ها و چالشها. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی 34 (2): 65-96.

(حری و شاهبداغی 1383)

«ای. پی. ای.»

حری، عباس، و شاهبداغی، اعظم (1383). استناد در آثار علمی: چاله‌ها و چالشها. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی، 34(2)، 65-96.

(حری و شاهبداغی، 1383)

غیرادواری‌ها
ایران

کمال‌زاده، حسن. 1388. پیشگیری و درمان بیماریهای قلبی به زبان ساده. تهران: نور دانش.

(کمال زاده 1388، 40) یا (کمال زاده 1388، 40-45)

«ای. پی. ای.»

کمال‌زاده، حسن. (1388). پیشگیری و درمان بیماریهای قلبی به زبان ساده. تهران: نور دانش.

(کمال‌زاده، 1388، ص. 40) یا (کمال‌زاده، 1388، ص. 40-45)

بخشی از غیرادواری‌ها
ایران

نوروزی چاكلی، عبدالرضا. 1384. جامعه اطلاعاتی و جهانی شدن. در مجموعه مقالات همایشهای انجمن كتابداری و اطلاع‌رسانی ایران، ویراسته محسن حاجی زین‌العابدینی، 121-153. تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

(نوروزی چاكلی 1384، 140)

«ای. پی. ای.»

نوروزی چاكلی، عبدالرضا (1384). جامعه اطلاعاتی و جهانی شدن. در محسن حاجی زین‌العابدینی (ویراستار)، مجموعه مقالات همایشهای انجمن كتابداری و اطلاع‌رسانی ایران (ص‌ص. 121-153). تهران: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

(نوروزی چاكلی، 1384، ص. 140)

ادواری پیوسته
ایران

گزنی، علی. 1379. طراحی سیستمهای بازیابی اطلاعات بهینه در نرم‌‌افزارهای كتابخانه‌ای و اطلاع‌رسانی. علوم اطلاع‌رسانی 16، ش. 1-2 (10 دی). http://www.irandoc.ac.ir/ETELA-ART/16/16_1_2_7_abs.htm (دسترسی در 3/7/1385).

(گزنی 1379)

«ای. پی. ای.»

گزنی، علی (1379، 3 مهر). طراحی سیستمهای بازیابی اطلاعات بهینه در نرم‌‌افزارهای كتابخانه‌ای و اطلاع‌رسانی. علوم اطلاع‌رسانی، 16(1-2). بازیابی شده در 3/7/1385، از http://www.irandoc.ac.ir/ETELA-ART/16/16127ab

(گزنی، 1379)

مدارك پیوسته
ایران

پازکی، زهرا. 1384. مقدمه‌ای بر دیابت (مرض قند). http://www.bpums.com/bimariha/diabet/diabet.htm (دسترسی در 18/7/1385).

(پازکی 1384)

«ای. پی. ای.»

پازکی، زهرا (1384). مقدمه‌ای بر دیابت (مرض قند). بازیابی شده در 18/7/1385، از http://www.bpums.com/bimariha/diabet/ diabet.htm

(پازکی، 1384)

جدول 3-4. مقایسه اجمالی شیوه‌نامه‌های ایران و «ای. پی. ای.» برای منابع انگلیسی

مدرك
شیوه‌نامه
مثال

ادواری‌ها
ایران

Tweddle, Sally. 1998. Towards criteria for evaluating website. British Journal of Educational Technology 29 (3): 267-270.

(Tweddle 1998)

«ای. پی. ای.»

Tweddle, S. (1998). Towards criteria for evaluating website. British Journal of Educational Technology, 29 (3), 267-270.

(Tweddle, 1998)

غیرادواری‌ها
ایران

Martin du Gard, Roger. 2000. Lieutenant-Colonel de Maumort. Translated by Luc Bre`bion and Timothy Crouse. New York: Alfred A. knopf.

(Martin du Gard 2000, 188)

«ای. پی. ای.»

Martin du Gard, R. )2000(. Lieutenant-Colonel de Maumort. Translated by Luc Bre`bion and Timothy Crouse. New York: Alfred A. knopf.

(Martin du Gard, 2000, p. 188)

بخشی از غیرادواری‌ها
ایران

Trainen, I. N. 1950. Mourning Songs. In Funk and Wagnall’s standard dictionary of folklore, mythology, and legend, ed. Maria Leach & Jerome Fried, 234-245. New York: Crowell.

(Trainen 1950, 239-250)

«ای. پی. ای.»

Trainen, I. N. (1950). Mourning Songs. In Maria Leach & Jerome Fried (Eds.) Funk and Wagnall’s standard dictionary of folklore, mythology, and legend (pp. 234-245). New York: Crowell.

(Trainen, 1950, pp. 239-250)

ادواری پیوسته
ایران

Testa, B., and L. B. Kier. 2000. Emergence and dissolvence in the self-organization of complex systems. Entropy 2, no. 1 (March): 1-25. http://www.mdpi.org/entopy/papers/e2010001.pdf (accessed January 7, 2002).

(Testa and Kier 2000)

«ای. پی. ای.»

Testa, B., & Kier, L. B. (2000). Emergence and dissolvence in the self-organization of complex systems. Entropy, 2(1), 1-25. Retrieved January 7, 2002, from http://www.mdpi.org/entopy/papers/ e2010001.pdf

(Testa and Kier, 2000)

مدارك پیوسته
ایران

Benton Foundation. 1998. Losing ground bit by bit: Low-income communities in the information age. http://www.benton.org/Library/Low-Income/two.html (accessed June 27, 2001).

(Benton Foundation 1998)

«ای. پی. ای.»

Benton Foundation (1998). Losing ground bit by bit: Low-income communities in the information age. Retrieved June 27, 2001, from http://www.benton.org/ Library/Low-Income/two.html

(Benton Foundation, 1998)

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی

آغازه‌	acronym

اثر بدون تاریخ	undated works

اثر بی‌نویسنده	anonymous works

اثر پیوسته	online works

اثر تاریخ‌دار	dated works

اثر مجزا و مستقل	freestanding publications

آهنگساز	composer

اجازه نقل قول	permission to quote

اختصار	abbreviation

ادات	particles

اداره محلی	regional office

دفتر دادگاه	court bureau

ادواری‌	periodical

ارتباطی	linking

ارجاعات متقابل	cross-references

استناد كامل	complete citation

اشتراك	subscription

اصطلاح كتاب‌شناختی	bibliographic term

اطلاعات بازیابی	retrieval information

اطلاعات تكمیلی	supplementary information

اطلاعات شناسایی	identifying information

افزودگی ظاهری	apparent redundancy

انتشارات شخصی	self-published

انجمن پزشکی آمریكا

	American Medical Association

بخش اجرایی	executive department

بازتولید	reproduction

filmstrip	بریده فیلم

بی‌تاریخ	no date

بی‌جا	no place

پادشاه	monarch

پانویس	footnote

پخش شده	broadcast

پروتكل انتقال ابرمتن

hypertext transfer protocol (http)

پروتكل انتقال فایل	file transfer protocol (ftp)

پیشامد نامناسب	awkward contingency

پیش‌چاپ	preprint

تاریخ احتمالی	guessed - at date

تجدیدنظر	revision

ترتیب الفبایی	alphabetical arrangement

ترتیب زمانی	chronological arrangement

نهاد تقنینی	legislative body

تشکیلات بین‌المللی	international bodies

صفحه‌گذاری	pagination

تعیین محل	locating

تعیین مكان	placement

تك‌شماره‌	individual issue

توافق دوطرفه	mutual agreement

جزوه	pamphlet

چندرسانه‌ای	multimedia

حرف اول نام	initial

حرف به حرف	letter by letter

حرف ایتالیك	italic

حقوق پدیدآورندگان	copyright

حمایت‌كننده	sponsoring body

خدمات آزاد‌برگ	loose-leaf services

خط تیره‌ كوتاه	hyphen

خط تیره بلند	underline

خط‌ تیره بلند سه‌تایی	3-em dash

خط مورب	trailing slash

خواننده	performer

خودسرگذشت‌نامه	autobiography

دامنه ناشر	publisher’s domain

دستنوشته منتشرنشده	unpublished manuscript

دستگاه مسئول	authorizing body

دستگاه منتشركننده	issuing body

دكه روزنامه‌فروشی	news stand

دو خط مورب	double slash

دیداری ـ شنیداری	audio visual

راهنما	directory

رسانه الكترونیکی	electronic media

روشنگر	enlightening

رومی	Roman

رو در رو	face-to-face

زبان نشان‌گذاری	markup languages

زمینه‌های حساس به زمان	time-sensitive fields

زنجیره طولانی از نامها	unwieldy string of names

زودآیند	forthcoming

زیر مدخل	sub verbo(s.v.)

ژنوم	genome

سازمان‌دهنده	sponsoring body

سازمان ملل متحد	united nations

سال بایگانی	year of filing

سبك تیتر	headline style

سبك جمله	sentence-style

سبك كتاب‌شناختی اروپایی

	European bibliographic style

سرواژه‌	acronym

سطح راهنما	directory level

سندیت	authority

شكستن خطوط	line breaks

شكل پیوسته	available online

شكل صرفی	inflection

شماره شناسایی	identifying number

شماره نسخه	issue number

شماره نشر	issue number

شناساگر پایدار منبع	permanent source identifier

شناساگر موجودیت دیجیتالی

	Digital Object Identifier (DOI)

صحنه	scene

ضمیمه‌	supplement

طبیعی‌دانان آمریكایی	American naturalist

علامت «&»	ampersand

علامت ابرو «~»	tilde

علامت شماره	number sign

علامت مساوی	equals sign

عناصر مشابه	corresponding elements

عنوان ستون	column heading

عنوانهای دوگانه قدیمی

	old-fashioned double titles

فاصله معمولی	regular word space

فروست	series

فروفرستی	download

فرهنگ زندگی‌نامه‌ای وبستر

	Merriam Webster’s biographical

فهرست پست الكترونیکی	mailing list

قابل دستكاری	manipulable

قدیس	saint

قلم	font

كتاب درسی	textbook

كروشه زاویه‌دار	angle bracket

كشتی	ship

كوتاه‌سازی	shortening

گذاشتن خط تیره كوتاه	hyphenation

گونه‌	species

مجله عمومی	popular magazine

مجموعه دستنوشته‌ها	manuscript collections

محتوای الكترونیکی	electronic content

محیط پیوسته	online environment

مخزن	depository

مدرك عمومی	public document

مرورگرهای استاندارد	standard browsers

مسیر منبع	path to the resource

مصاحبه بی‌نام	unattributed interview

مكان‌نمای توصیفی	descriptor locator

مكان‌یاب	locator

مكان‌یاب همسان منبع (یو. آر. ال.)

	Uniform Resource Locators (URL)

ملاحظات نحوی	syntactic considerations

منسوخ	obsolete

منبع پیوسته	online source

مواد منتشرشده غیررسمی

	informally published materials

مواد منتشرنشده	unpublished materials

پروندۀ حقوقی	legal case

میكروفیلم	microfilm

ناشناس	anonymous

نام خاص	proper names

نام رسمی شركت	corporate name

نامهای واقعی بدیل	alternative real names

نامه‌های الكترونیکی	E-mail messages

نشانگر	pointer

نشانگر داده‌	data marker

نشریه تخصصی	professional journal

نشریه علمی دانشگاهی	academic journal

نقل در	quoted in

نمونه‌خوانی	proof

نوار صدا	tape

نوشته	contribution

نوشته شخص دیگر	ghostwritten

نویسندگان سازمانی	institutional authors

نویسندگان متعدد	multiple authors

نویسه	character

و دیگر اشعار	and other poems

و دیگر داستانها	and other stories

واحدهای تابعه	subsidiary divisions

واژه رایج	frequently used words

ورودی اصلی	main entrance

وضعیت نشر	issue information

وند	particle

ویراستار عمومی	general editor

ویرایش تجدید چاپ	reprint edition

ویرایش تك جلدی	one-volume edition

ویرایش رونوشت	facsimile edition

ویرگول جداكننده‌	intervening comma

نام خاص	proper name

هم‌ترازخوانی	peer reviews

هیئت مدیره	board

یادداشت	memoranda; memorandum

Iran Manual of Style

Citation Guide to Persian and English Information Sources

Sirous Alidousti

Fakhrosadat Mohamadi

Hamid Keshavarz

Mohammad Abooyee Ardakan

Chapar Publishing Co.

Iranian Research Institute for

Information Science and Technology

3rd Print -Tehran 2012

¹ The University of Chicago. 2003. The Chicago manual of style. 15th ed. Chicago: Univ. of Chicago Press.

² American Psychological Association. 2001. Publication manual of the American Psychological Association (APA). 5th ed. Washinton, DC: APA.

³ Uniform Resource Locator (URL)

⁴ hypertext transfer protocol (http)

⁵ file transfer protcol (ftp)

² برای اطلاعات بیشتر درباره «یو. آر. ال.»ها، ن.ك. http://www.w3.org

⁷ hypertext markup language (html)

⁸ Digital Versatile Disc (DVD)

⁹ Doctor of Medicine (M. D.)

¹⁰ Pinyin

¹¹ Wade-Giles

¹ تعدادی اثر كه از نظر موضوع یا دیگر جنبه‌ها با هم ارتباط دارند و به دنبال هم و با یك شكل و عنوان عمومی و یك شماره سریال از سوی یك ناشر منتشر می‌شوند.

1 مقاله‌ای است كه قبل از چاپ در نشریه، بین تعداد محدودی از علاقه‌مندان با هدف دسترسی سریع‌تر متخصصان به افكار و امور علمی توزیع می‌شود.

¹⁴ George J. Wilson