search_icon_irandoc
...
َ

دکتر ثقه الاسلامی: پژوهش اینترنتی، محل تلاقی جهان‌های واقعی، مجازی و تکنیکی است

دکتر علیرضا ثقه‌الاسلامی در سخنرانی علمی «اخلاق پژوهش در فضای مجازی» با تشریح ویژگی‌های پژوهش در فضای مجاری، گفت: پژوهش اینترنتی، محل تلاقی جهان‌های واقعی، مجازی و تکنیکی است.

به گزارش «روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» سخنرانی علمی «اخلاق پژوهش در فضای مجازی» چهارشنبه، 24 آذر‌ماه با حضور علیرضا ثقه‌الاسلامی، استادیار ایرانداک، دکتر آرش موسوی، مدیر گروه سیاست علم مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، و دکتر بهزاد دوران، معاون پژوهش ایرانداک (ایرانداک) برگزار شد.

دکتر ثقه‌الاسلامی در ابتدای سخنرانی به تعریف پژوهش اینترنتی یا پژوهش در فضای مجازی، اخلاق پژوهش اینترنتی و منشور اخلاق پژوهش اینترنتی پرداخت.

وی گفت: اخلاق پژوهش در فضای مجازی محل اشتراک اخلاق پژوهش، اخلاق حرفه‌ای و اخلاق فضای مجازی است و

بخشی از مسایل مطرح در اخلاق فضای مجازی در فعالیت‌های اجتماعی پژوهشگران دخل و تصرف پیدا می‌کند.

ثقه الاسلامی گفت: دو مقطع توسعه تاریخی برای پژوهش‌های اینترنتی می‌توانیم مشخص کنیم؛ ابتدا اواسط دهه 90 میلادی همراه با گسترش اینترنت از «پژوهش در رابطه با اینترنت» تا «پژوهش از طریق اینترنت» است.

در این دهه اخلاق پژوهش اینترنتی مبتنی بر اخلاق پژوهش سنتی بود و سند «جوانب اخلاقی و حقوقی پژوهش درباره سوژه‌های انسانی در محیط اینترنت (1999)» توسط انجمن آمریکایی پیشرفت علم (AAAS) مهمترین سند در آن زمان بوده است.

دوره دوم توسعه تاریخی پژوهش‌های اینترنتی مربوط به دهه آغازین سال 2000، همراه با وب 2 است و از امکانات وب 2 از جمله ارتباط داشتن، تعاملی بودن و اَبرمتن بودن مبتنی بوده است.

دکتر ثقه الاسلامی در ادامه گفت: پژوهش اینترنتی، محل تلاقی جهان‌های واقعی، مجازی و تکنیکی است. این ویژگی فضای مجازی که مرزهای سیاسی، حقوقی، اقتصادی و اجتماعی را درمی‌نوردد، تکثرگرایی و تنوعی را به ارمغان می‌آورد که باید در پژوهش های اینرنتی مدنظر قرار گیرد.

وی برخی از چالش‌های اخلاقی در پژوهش‌های اینترنتی را بر شمرد و افزود: پیدایش وب 2 به ما اجازه می‌دهد به اخلاق پژوهش اینترنتی، نگاهی دوسویه یا گفت‌وگومحور داشته باشیم.

وی تاکید کرد: وب 2 می‌تواند به تقویت رویکردهایی بپردازد که بر اهمیت پرورش امر اخلاقی به عنوان فرآیندی دموکراتیک و از پایین به بالا تأکید می‌کند و نه آنچه از بالا به پایین دیکته می‌شود.

وی اضافه کرد: برخی اندیشمندان برای توصیف چشم‌اندازی از فرآیندهای اخلاقی دموکراتیک با رویکردی پایین به بالا یا مدل‌های اخلاق مشارکتی، از اصطلاح «اخلاق اُپن-سورس» استفاده می‌کنند.

در ادامه دکتر موسوی با اشاره به بحث حریم خصوصی در پژوهش های اینترنتی گفت: سوال اصلی این است حریم خصوصی برای دانشمندان چه معنایی دارد؟ و مسئله هویت در فضای مجازی چه آثاری روی علم دارد؟

در پایان به پرسش‌های حاضران در نشست پاسخ داده شد.

تاریخ درج خبر : 95/09/30