فصلنامه اطلاع رساني. دوره 11، شماره  4
تابستان 1375

صفحه: 68-79

ترجمه عاطفه يزدان پناه

الف. مقدمه
دهمين اجلاس مشورتي استينفو و سمينار منطقه‌اي استراتژي‌هاي آموزش اطلاع‌رساني در قرن بيست و يكم با حمايت يونسكو از تاريخ 18 الي 24 سپتامر در پكن پايتخت چين برگزار شد. موسسه اطلاعات علمي و فني چني ميزبان اين اجلاس بود. اين دو نشست با حضور مسؤولان رابط از كشورهاي استراليا، بنگلادش، چين، هند، اندونزي، جمهوري اسلامي ايران، ژاپن، مالزي، مغولستان، نپال، نيوزلند، پاكستان، گينه‌نو، فيليپين، سري‌لانكا، تايلند، ويتنام و چهار ناظر خارجي از موسسه اقتصادي آسيا (ژاپن) و تايلند و هشت ناظر از كشور ميزبان تشكيل گرديد.

نشست افتتاحيه مشترك
آقاي ژانگ چونگلي، قائم مقام دبيركل كميسيون ملي چين در يونسكو در اين نشست نطق افتتاحيه را ايراد نمودند. ايشان بر نقش مهم استينفو و موفقيتهاي آن كه مديون حمايتهاي يونسكو بود تاكيد فراوان كردند. سپس آقاي ليوژائودانگ مدير كل موسسه اطلاع‌رساني علمي و تكنولوژيكي چين/ ايستيك (ISTIC)، ضمن خوش آمدگويي به شركت كنندگان ابراز داشتند برپايي اين سمينار با چنين موضع و محتوا كاملا بجا و بموقع است چرا كه دسترسي آسان به اطلاعات موجب افزايش بهره‌وري و فرصتهاي شغلي در كشور مي‌شود. ايشان همچنين به تلاش مستمر استينفو در خلال سالهاي گذشته جهت كشف منابع اطلاع‌رساني، توسعه و ارتقاء سيستم مشترك اطلاع‌رساني و آموزش و تربيت پرسنل اطلاع‌رساني در آسيا و منطقه اقيانوس آرام اشاره نمودند.
خانم «ژائويانگلينگ» مدير اداره همكاريهاي بين‌المللي، SSTCC، موارد مهم سخنراني آقاي دانگ شائوكي مدير كل بخش همكاريهاي بين‌الملل را قرائت نمودند. آقاي وانگ در مقاله خود به توجه و علاقه فراوان دولت چين در ايجاد ساختار اطلاع‌رساني ملي، اشاره نمودند و اظهار داشتند: دولت چين بيشترين توجه خود را به ايجاد يك ساختار اطلاع‌رساني معطوف داشته است. ايشان همچنين بر نقش حياتي اطلاع‌رساني در پيشبرد توسعه اجتماعي و اقتصادي و پيشرفت علم و تكنولوژي تاكيد فراوان نمودند. آقاي وانگ در تائيد سخنان خود به تشريح شبكه‌هاي موجود اطلاع‌رساني در چين پرداختند. و خدمات موثر و مفيد اين شبكه‌ها را خاطرنشان ساختند. در خاتمه ضمن تشكر و قدرداني از استينفو در ارائه راهبردهاي موفقيت آميز كشورهاي عضو در تخصصي كردن رشته‌هاي اطلاع‌رساني و تبادل تجارب و ارائه خدمات اطلاع‌رساني افزودند: اين اقدام حمايت و مشاركت همه جانبه ساير كشورها را نيز به خود معطوف داشته است.
خانم توري جوس، مشاور منطقه‌اي يونسكو/ پي.جي.آي ضمن قرائت دستور جلسه به تشريح موضوع اصلي اين سمينار پرداختند. ايشان ابراز داشتند: موضوع اصلي اين سمينار منطقه‌اي / كارگاه آموزشي، استراتژي‌هاي آموزش اطلاع‌رساني در قرن بيست و يكم است و اين، به سبب تغييرات چشمگيري است كه در حال حاضر در نحوه ايجاد و دستيابي به اطلاعات صورت گرفته است. اعضاي استينفو به عنوان ارائه دهندگان اطلاعات بايد توانايي سازگاري با تغييرات را داشته باشند تا متناسب و هماهنگ حركت نمايند.
خانم توري جوس بر لزوم تصريح و تشريح مجدد نقش متخصصان اطلاع‌رساني با توجه به تغييرات موجود تاكيد نموده، افزودند نقش متخصصان اطلاع‌رساني با توجه به آموزش و تربيت آنها، بايد متناسب با نقش جديد و مشخص آنها صورت گيرد.

ب. گزارش مختصري از مقاله‌هاي تخصصي و مذاكراتي پيرامون سمينار منطقه‌اي استراتژي‌هاي اطلاع رساني در قرن بيست و يكم.
اقدامات انجام شده در خصوص موارد دستور جلسه:
سمينار، با انتخاب خانم ژائويانگلينگ از چين بعنوان رئيس كميسيون و آقايان دكتر «اي.لاهيري» از هند و پروفسور «تاميكو ماتسومورا» از ژاپن بعنوان معاونين رئيس كميسيون، بكار آغاز نمود. بعلاون خانم «اليزابت وات» از اطريش و دكتر «لوتفرراهن» از بنگلادش بعنوان گزارشگران نشست تخصصي و خانم «آمنه احمد» از مالزي و خانم «ويكتوريا.بي.بارتيلت» از فيليپين براي اجلاس مشورتي با همكاري آقاي «دانيل پارايد» و خانم «سوارنا پي پرليس» از سري‌لانكا و خانم ليندزي ميلن، داوطلب جمع‌اوري پيشنهادهاي بدست آمده از مذاكرات شدند.
خانم دليا توري جوس نيز، خط‌مشي سمينار منطقه‌اي (كارگاه آموزشي و اجلاس مشورتي) توضيحات اجمالي و مختصري ارائه نمودند.

نشست تخصصي 1. بازنگري وضعيت اطلاع‌رساني در آسياي شرقي و جنوب شرقي اقيانوس آرام:
اين نشست به رياست دكتر «ژوزفين.سي سيون» از مركز منطقه‌اي تحقيقات و تحصيلات تكميلي رشته كشاورزي «سي مئو» برگزار گرديد. ايشان مقاله جامع و تكان دهنده خود را تحت عنوان «بازنگري اوضاع، چشم‌اندازها و استراتژيها بمنظور توسعه و پيشبرد استراتژي‌هاي آموزش اطلاع‌رساني در آسياي شرقي و جنوب شرقي و منطقه اقيانوس آرام» ارائه نمودند. مقاله ايشان پيرامون لزوم بازنگري در ميزان بهره‌برداري از آموزش ارائه شده به كتابداران و متخصصان اطلاع‌رساني در رويارويي با توسعه فزاينده تكنولوژي بود. ايشان خاطر نشان ساختند: معمولا واكنش اين تخصص در برابر پيشرفتهاي تكنولوژيكي به علل مختلف به كندي صورت مي‌گيرد كه اين ناشي از يك عدم هماهنگي است بين مهارتهاي صاحبان فن و آنچه حقيقتا مورد نياز كارفرمايان آن حرفه است.
چين، ويتنام، استراليا، مالزي و تايلند گزارشي از وضعيت موجود كشورهاي خود را ارائه نمودند كه آنها بعنوان مدارك زمينه براي بازنگري اوضاع مناطق مذكور مورد استفاده قرار گرفت. برخي كشورها مسائل و مشكلات خود را اينگونه برشمردند:
- لزوم مهارت متخصصان اطلاع‌رساني در بكارگيري از تكنولوژي اطلاع‌رساني
- لزوم آموزش ضمن خدمت به كتابداران در استفاده از كامپيوتر و ارتباطات دوربرد جهت ارتقاء كيفيت خدمات اطلاع‌رساني
- ضرورت ايجاد هماهنگي بين آموزش ارائه شده به متخصصان اطلاع‌رساني و احتياجات عمده بخش‌هاي مختلف جامعه خصوصا بخش‌هاي صنعتي
- ضرورت تجديدنظر در محتواي درسي فعلي جهت هر چه هماهنگ‌تر كردن آنها با نياز كارفرمايان
- رفع كمبود معلمان واجد شرايط
- رفع مشكلات مالي براي موسسات آموزشي و همچنين دانشجويان
رئوس مطالب ارائه شده توسط دكتر «سي سون» به قرار زير است:
-بازنگري موقعيت فعلي اطلاع‌رساني و تعيين اهداف آن
لزوم بازنگري در وضعيت فعلي اين تخصص بدين خاطر است كه امكان شناسايي فاصله موجود بين موقعيت فعلي واقعي و موقعيت مطلوب را فراهم مي‌نمايد و تنها با انجام چنين كاري امكان ترسيم اهداف جديد براي آن تخصص فراهم خواهد شد و نهايتا مي‌توان بعنوان يك نيروي كارآمد در جامعه عمل نمود. سالهاست كه هدف اين تخصص در جهت تامين نيازها بوده است تا دفع نيازها و خواسته‌ها.
يكي از طرق بررسي نيازهاي كارفرمايان متخصصان اطلاع‌رساني بهره‌گيري از ديدگاه عملي است. عناصر اين ديدگاه عبارت‌اند از:
عملكرد: وظيفه واقعي متخصص اطلاع‌رساني در اين حرفه چيست؟
بخش: چه كسي مسؤول استخدام متخصص اطلاع‌رساني است؟
واحد فرعي:متخصص اطلاع‌رساني در كدام قسمت سازمان مستقر شده است؟
زمينه فعاليت: چرا و به چه دليل خاصي، گزارش ارائه شده توسط متخصص اطلاع‌رساني به مرحله اجرا مي‌رسد؟
رده‌بندي عنوان شغلي: ‌چگونه متخصصان اطلاع‌رساني بر حسب عناوين شغلي و تحصيلات دوره‌هاي آموزشي طبقه‌بندي مي‌شوند.

ايجاد هماهنگي بين نياز كارفرمايان و متخصصان اطلاع‌رساني
حرفه اطلاع‌رساني در نقطه حساسي واقع شده است. مهم آن است كه چگونه مي‌توان در رويارويي با اين تحولات فراگير و جامع، مفيد و كارآ باقي ماند. بعنوان مثال: پيدايش آخرين كاربر كامپيوتري و افزايش امكان دسترسي سريع به اطلاعات كتابخانه هاي عمده ازطريق شبكه اطلاع‌رساني (اينترنت).
1) ماهيت متغير بكارگيري و دستيابي به سيستم اطلاع‌رساني كاربرد اينگونه از شبكه‌هاي اطلاع‌رساني (اينترنت) و ديسكت‌هاي CD توسط افراد، منجر به دستيابي هر چه بيشتر به كتابخانه‌ها مي‌گردد.
2) تخصص اطلاع‌رساني به دليل قرار گرفتن در محيط‌هاي تكنولوژيكي، اقتصادي، اجتماعي، لزوم حركات جهشي جهت رويارويي با اين تغييرات را بدنبال دارد.
3) نقش سنتي و غيرسنتي متخصص اطلاع‌رساني در حال حاضر نقش سنتي اكتساب، حفظ و بازيابي اطلاعات، بايد به منظور رفع نيازهاي نوين اطلاع‌رساني به نقشي فعال‌تر مبدل شود.

آموزش متخصصان اطلاع‌رساني (MP)
آگاهي همه جانبه در زمينه‌هاي زير با تركيبي از آنها مطلوب بنظر مي‌رسد:
1) قابليت‌هاي لازم جهت ارزيابي:
طراحي و برنامه‌ريزي سيستمها، روشهاي برآورد نيازها، تحقيقات برآوردي، پردازش داده‌ها؛ واژه‌ها و اطلاعات، تحليل سود – هزينه بودجه؛ ساختارهاي سازماني، سلسله مراتب و روندها، ارزيابي تكنولوژي، تحليل اطلاع‌رساني، استراتژيهاي تحقيق، مباني تحليل بازار اطلاع‌رساني.
2) مهارتهاي سياستگذاري:
تعيين ارتباط موجود بين اجزاي تشكيل دهنده سيستم اطلاع‌رساني ملي و ساختارهاي ارتباطي، تجديدنظر در ابزارهاي سياستگذاري، شناخت خط‌مشي‌هاي ملي و بين‌المللي موثر در روند اطلاع‌رساني، توسعه، بازنگري، سازگاري با خط‌مشي‌هاي اطلاع‌رساني در داخل سازمانها، تصميم‌گيري، بكارگيري تحقيقات موجود در زمينه سياستگذاري و گسترش آنها.
3) مهارتهاي تكنولوژي:
دانش تكنولوژيهاي اطلاع‌رساني و ارتباطات دوربرد و نحوه كاربرد انها، جهت‌گيري سريع نسبت به پيدايش تكنولوژيها، كاربرد ميكروكامپيوتر در نوآوري‌ها، پردازش واژه‌ها و اطلاعات، پايگاه داده‌هاي مديريتي، شبكه سازي، همكاري با ساير واحدهاي سازمان در بكارگيري تكنولوژي.
4) مهارتهاي ارتباطي:
ارتباطات ميان افراد، مديريت گروهي، كنفرانس واجلاس‌هاي برنامه ريزي، مهارتهاي لازم جهت سرپرستي پرسنل، كار ميان رشته‌اي، ارائه مقاله به صورت بحث و به طور شفاهي، سفارش‌هاي تجربي با استفاده از تكنيكهاي سمعي و بصري، ارائه آموزش لازم به استفاده‌كنندگان از سيستم، بسته‌بندي مجدد اطلاعات براي آخرين كاربرهاي كامپيوتري.
انتظار مي‌رود متخصص اطلاع‌رساني، جهت ارائه بعد وسيعي از مهارتها به صورت ميان رشته‌اي آموزش ببيند.

چند استراتژي در خصوص تغيير آموزش سنتي
- ضرورت بازنگري در محتواي درسي دوره‌هاي آموزشي ويژه متخصصان اطلاع‌رساني
- ضرورت تجهيز دوباره و ارتقاي مهارتهاي متخصصان بطور مستمر خصوصا در استفاده از تجهيزات و لوازم تكنولوژي اطلاع‌رساني
متخصصان نوين اطلاع‌رساني بايد جهت نقشهاي زير فعال‌تر عمل نمايند:
1) بعنوان مهندس اطلاع‌رساني:
مهندس اطلاع‌رساني مي‌تواند ضمن طراحي سيستم‌هاي اطلاع‌رساني، خود را با هر نقشي كه مرتبط با تغييرات اطلاع‌رساني است سازگار و هماهنگ نمايد.
2) بعنوان سياستگذار اطلاع‌رساني:
مي تواند نقشهاي كليدي و اساسي را در سياستگذاري اطلاع‌رساني و برنامه‌ريزي به عهده داشته باشد. مانند سياستگذاراني كه از گروههاي NIC حمايت مي‌كنند.
3) ارزيابي اطلاع‌رساني:
دارا بودن اينگونه مهارتها مشتمل بر توانايي انجام تحليل‌هاي سود – هزينه در حمايت از پروژه‌هاي طراحي اطلاع‌رساني است.

در خصوص نشست تخصصي 1: هيئت مذاكره كنندگان متشكل از نمايندگان كشورهاي نيوزلند، اندونزي، گينه‌نو، فيليپين، ژاپن، تايلند، چين، مالزي و ويتنام گزارش پيشرفت كشور خود را در زمينه اطلاع‌رساني ارائه نمودند.

نشست تخصصي 2. بازنگري وضعيت اطلاع‌رساني در كشورهاي آسياي مركزي و آسياي جنوبي:
هيئت مذاكره كنندگان متشكل از نمايندگان كشورهاي بنگلادش، نپال، پاكستان، سري‌لانكا، جمهوري اسلامي ايران و مغولستان نيز پيشرفت كشورهاي خود را در زمينه اطلاع‌رساني گزارش نمودند.
مذاكره به رياست دكتر آبجني لاهيري آغاز شد. ايشان در سخنراني خود به جمع‌اوري موارد، مسائل و مشاهدات گوناگون پيرامون سيستم آموزش اطلاع‌رساني و كتابداري پرداختند. و موارد بدست‌آمده از نشست تخصصي 1 را تحت عناوين زير برشمردند:

ايجاد مدارس اطلاع‌رساني و كتابداري
الف- دانش‌آموزان
معمولا دانش‌آموزان باهوش و ممتاز كمتر مايل‌اند در رشته اطلاع‌رساني و كتابداري تحصيل نمايند و اين بدين خاطر است كه مردم و دولت نسبت به خدمات اطلاع‌رساني و كتابداري شناخت كافي ندارند.
بمنظور جذب افراد با استعداد و ممتاز در رشته اطلاع‌رساني و كتابداري، دولت موظف است اين رشته را بعنوان يك كادر جدا و مستقل منظور نمايد و شرايط، اوضاع و زمينه‌هاي ارتقاء و پيشرفت آن را همانند ساير كادرهاي خدماتي فراهم سازد.
ب – هيئت علمي (گروه آموزشي)
- نبود اساتيد ماهر و كاردان (مجهز به دانش جديد و روزآمد) در مدارس و موسسات كتابداري
- نبود دوره‌هاي آموزشي تكميلي و اجراي تسهيلات آموزشي در داخل و خارج براي اساتيد مدارس
كتابداري
ج – محتواي درسي
- ضرورت تقارب آموزش اطلاع‌رساني و كتابداري با تكنولوژيهاي ارتباطي و اطلاع‌رساني
- ضرورت هماهنگي محتواي درسي اطلاع‌رساني با روند تكنولوژيهاي مدرن ارتباطي و اطلاع‌رساني
- ضرورت شناخت تمايز نيازهاي ملي و درك اين نكته كه يك محتواي درسي براي همگان مناسب نخواهد بود.

وضعيت رشته اطلاع‌رساني و كتابداري
در اكثر كشورها وضعيت شغلي و حقوق متخصصان اطلاع‌رساني و كتابداري در مقايسه با ديگر رشته‌هاي موجود يكسان نيست.
واژه «كتابدار» در برخي كشورها تصوير كم‌رنگ و كم ارزشي در جامعه بر جاي گذاشته است. لذا سعي بر آن بوده است تا از واژه‌هاي موثرتري از جمله «متخصصان اطلاع رساني»، « مدير منابع اطلاع‌رساني» و از اين قبيل استفاده شود؛ ولي اين اقدام مورد انتقاد واقع شده است و شايد به اين علت است كه تا حدي گمراه‌كننده است و در درازمدت براي اين تخصص، مناسب بنظر نمي‌رسد. ضروري است واژه هاي فني مورد استفاده اين رشته، بصورت استاندارد درآيد و مقامات نيز تعاريف تغيير يافته شغلي را براي افراد شاغل در كتابخانه‌ها و رشته‌هاي اطلاع‌رساني مشخص نمايند.

عدم ارتقاء متخصصان اطلاع‌رساني به موقعيت بالاتر در محدوده كار
- كتابداران و متخصصان اطلاع‌رساني براي ارتقاء به موقعيت بالاتر شغلي با محدوديت‌ مواجه هستند و اين ناشي از فقدان يا كمبود اينگونه موقعيت‌هاست.

جذب افكار عمومي و تبليغات مبني بر حمايت از تخصص مورد نظر
- سياستگذاران و تصميم‌گيرندگان در اكثر كشورها هنوز متقاعد نشده‌اند تا اين بخش را به ليست موارد اولويت‌هاي ملي اضافه نمايند.
- سياستگذاران و تصميم‌گيرندگان در رده‌هاي بالاي مملكتي بايد نسبت به اهميت و مزاياي اطلاع‌رساني در توسعه اقتصادي و اجتماعي كشور آگاهي يابند.
- اين آگاهي بايد در سطح وسيع و گسترده ايجاد شود و مردم به استفاده از كتابخانه تشويق شوند.
- اهميت اقدامات توسعه‌اي در زمينه كتابداري، بايد بعنوان ابزار ارتقاء كاربرد وسيع از اطلاعات، جذب بودجه و رشد وضعيت اين تخصص مورد تاكيد قرار گيرد.

بودجه
- فقدان بودجه و نيروي انساني كافي بمنظور توسعة زير بناي سيستم اطلاع‌رساني و كتابداري در كشورها.
- كشف كانالهاي بين‌المللي و منطقه‌اي دو جانبه جهت توسعه خدمات و ساختارهاي اطلاع‌رساني در كشورهاي عضو، خصوصا در توسعة منابع انساني.

آموزش مستمر
ضروري است فرصت‌هايي فراهم شود تا كاركنان كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني از يك آموزش مسمر در اين زمينه استفاده نمايند و دوره‌هاي جديد آموزشي را نيز بگذرانند.
نقش آموزش مستمر در رويارويي با تغييرات فزاينده مديريتي و تكنولوژيكي، بسيار حائز اهميت است. وظيفه اين آموزش نيز بر عهده مدارس داراي رشته كتابداري و كارفرمايان مربوط است.
كشورهاي در حال توسعه، بايد از تجارب كشورهاي توسعه يافته در زمينه تكنولوژي اطلاع‌رساني بهره‌مند شوند و استفاده از جديدترين و مناسب‌ترين تكنولوژي را به حداكثربرساند.
مدارس كتابداري بايد متدهاي مناسب ديگر آموزش را نيز مورد بررسي قرار دهند؛ بعنوان مثال برنامه‌هاي آموزش از راه دور در نيوزلند، تايلند و استراليا.
در كشورهايي كه مدارس كتابداري وجود ندارد، تشويق و حمايت همه جانبه از هيئت زبده سازمانها و موسسات ضروري است. اين امر سبب پيشرفت برنامه‌هاي آموزش كتابداري خواهد شد.
تمام دولتها، بايد مطالعات كاركردي كشور خود را مدنظر قرار دهند تا تصوير روشني از مهارتهاي مورد نياز متخصصان اطلاع‌رساني و كتابداري بدست آورند.
لازم است متخصصان نوين اطلاع‌رساني، انعطاف‌پذير باشند، در زمينه‌هاي مختلف مهارت داشته باشند و بطور مداوم در طي آموزش ضمن خدمت مهارتهاي خود را نيز ارتقا دهند.
توجه به برنامه‌هاي موجود شناخته شود؛ بعنوان مثال توافقات دو جانبه و چند جانبه بين كشورهاي نيوزلند، استراليا، چين، تايلند و مالزي.
در سطح منطقه‌اي برنامه‌هايي از قبيل توافقات دو جانبه، برنامه‌هاي چند جانبه (ايفلا IFLA، كميسيون دائمي منطقه‌اي آسيا – اقيانوسيه، توسعه انجمن هاي كتابداري در برنامه جهان سوم، انجمن كتابداران امريكا، و ساير انجمن‌ها) وجود دارد كه مقامات يونسكو نيز احتمالا در اين زمينه به همكاري خواهند پرداخت.

پيشنهادات
با توجه به مسائل و مواد مورد بحث فوق و نظريات و پيشنهادات حاصل از دو نشست تخصصي، اتخاذ يك برنامه اجرايي قويا توصيه مي‌گردد – برنامه‌اي كه در درازمدت و كوتاه مدت تمام مسائل و موارد را در نظر بگيرد.
اين برنامه اجرايي، بعنوان نتيجه مهم سمينار شامل موارد زير خواهد بود:
1) تهيه و تنظيم پيشنهاد پروژه منطقه‌اي در زمينه تربيت و آموزش نسل جديدي از متخصصان اطلاع‌رساني به گونه‌اي كه آنها را جهت ارائه خدمات اطلاع‌رساني مورد نياز جامعه در قرن بيست و يكم توانمند نمايد.
اين پيشنهاد بر پايه اصول و قوانين زير خواهد بود:
توسعه / تقويت برنامه‌ها و تسهيلات آموزشي و تربيتي در منطقه با توجه به ارتقاء برنامه‌ها در مراكز داراي تسهيلات مرجع از جمله كشورهاي چين، ژاپن، استراليا، نيوزيلند، هند، تايلند و فيليپين. اين پيشرفت بايد در جهت توسعه و پيشبرد محتواي دروس عمومي در دوره‌هاي رسمي با درجات تحصيلي ليسانس و دكترا صورت گيرد كه طبيعتا ميان رشته‌اي خواهد بود، توسعه اهداف و تسهيلات آموزشي، اجراي روش‌هاي مناسب و جديد از جمله يادگيري از راه دور و نام نويسي متقابل در دانشگاههاي مختلف، انجام تداركات لازم جهت ايجاد انجمن‌هاي تخصصي در كشورهاي رو به رشد، تبادل استاد و كارشناس، اجراي برنامه‌هاي آموزشي بدون مدرك جهت توسعه آموزش مستمر ويژه متخصصان مشغول به كار، آموزش و تربيت مربي و از اين قبيل.
بسيج همگاني جهت حمايت / تقويت دولتهاي شركت‌كننده در اسرع وقت و كسب اعتبار از كنسرسيوم اعطاء كنندگان جهت تامين بودجه پروژه‌هاي منطقه‌اي.
2) در حمايت از تنظيم پيشنهاد پروژه منطقه‌اي و ايجاد آمادگي در كشورهاي شركت كننده جهت اجراي موثر پروژه، اعضاي استينفو در اجراي موارد ذيل اتفاق‌نظر داشتند:
- انجام مطالعات كاركردي بر روي نمونه‌هاي مشابه در كشورهاي مربوط جهت ترسيم تصويري روشن از مهارتهاي مورد نياز متخصصان اطلاع‌رساني و كتابداري توسط گروههاي تابع.
- تسليم و ارائه نتايج مطالعات به يونسكو پي.جي.آي.بي.كاكا بعنوان پيشنهاد منطقه‌اي كه بايد توسط يونسكو مورد بررسي قرار گيرد.
- تهيه فهرست تسهيلات آموزشي قابل دسترس در كشورهاي مربوط و ارسال جزئيات واحدهاي مطالعاتي رشته اطلاع‌رساني و كتابداري به پي.جي.آي-بي كاكا تا تاريخ اكتبر سال 1995 (5 ابان 1374)
- متقاعد نمودن مقامات كشورهاي ذي‌ربط در حمايت از اجراي پروژه منطقه‌اي
3) از يونسكو قويا موارد ذيل درخواست شد:
همكاريهاي تخصصي، ارائه خط‌مشي ويژه جهت متمركز نمودن و هماهنگ كردن فعاليتهاي پراكنده كشورها، انجام مطالعات كاركردي، تشكيل كميسيوني جهت تنظيم پيشنهاد پروژه منطقه‌اي، گفتگو با مقامات ذي‌ربط و تشكيل كنسرسيوم اعطا‌كنندگان.

گزارش دهمين اجلاس مشورتي استينفو
بررسي اجمالي اقدامات انجام شده توسط استينفو پي.جي.آي در سالهاي 95-1994:
مشاوره منطقه‌‌اي پي.جي.آي گزارشي از اقدامات انجام شده توسط يونسكو را ارائه نمود. از جمله اين اقدامات افزايش توانايي‌هايي پرسنل اطلاع‌رساني و كتابداري شركت كننده در استينفو در كليه زمينه‌هاي مديريت و ارائه خدمات اطلاع‌رساني بود. در اين اجلاس به اين مهم اشاره شد كه، استينفو درصدد تحكيم و تقويت زمينه‌هاي پيشبرد مذاكرات و سازماندهي منابع و مهارتهاي متخصصان اطلاع رساني و ايجاد حمايت در تمامي سطوح كشورها است. و اين امر، با ايجاد همكاري همه جانبه و عقد قرارداد و مشاركت با NGO و ساير موسسات تعاوني، كه داراي فعاليت مشابه‌اند، امكان‌پذير است. كارگاه آموزشي سازماندهي منابع و تنظيم پروژه منطقه‌اي در سال 1993 توسط استينفو آغاز بكار نمود و در حال حاضر نيز توسط ايفلا (IFLA) در برخي كشورهاي آسيايي و ديگر كشورهاي عضو استينفو، بعنوان يك اقدام ملي در حال فعاليت است. نتايج اعلام شده، حاكي از افزايش آگاهي متخصصان اطلاع‌رساني نسبت به نقش مهم آنها در سازماندهي منابع و حمايت‌هاي لازم است. در سالهاي اخير سياستگذاران نيز در زمينه اطلاع‌رساني علاقه زيادي نشان داده‌اند و اين توام با افزايش چشمگير حمايتهاي داخلي و خارجي در خصوص برنامه‌هاي اطلاع‌رساني است.
با پيدايش اينگونه فرصتها، ضروري است استينفو متخصصان اطلاع‌رساني را با ابزارهاي نيرومندتري مجهز نمايدو سياستگذاران و تصميم گيرندگان نيز با شناخت جديدي كه از اهميت اطلاع‌رساني كسب كرده‌اند، سرمايه‌گذاري لازم در اين زمينه لحاظ بنمايند. در اين راستا، يونسكو عمدتا در چارچوب وظايف استينفو سه اقدام ذيل را انجام داده است:
- مطالعه تحقيقاتي پيرامون خدمات و ساختارهاي اطلاع‌رساني ملي در كشورهاي ذي‌نفع. اين پروژه مشتركا توسط ژاپن و يونسكو تامين اعتبار مي‌شود.
- تهيه بسته‌هاي اطلاع‌رساني تبليغاتي، كه نشانگر كاربرد چشمگير تكنولوژي و خدمات اطلاع‌رساني در توسعه ملي است. اين اقدام بايد در جهت گسترش حمايتهاي سطح بالا پاسخگوي نياز بسياري از كشورهاي عضو باشد و روند كلي اطلاع‌رساني در مراحل توسعه و دست يافتن به اعتبار و وجة شغلي را نيز در نظر بگيرد. بسته‌هاي نرم‌افزاري تبليغياتي توسط DOST‌(فيليپين) و با همكاري آژانس خصوصي چند رسانه‌اي تحت عنوان «نياز به دانستن» گسترش يافته است.
- توسعه يك مدل اوليه از خدمات اطلاع‌رساني فني مهندسي. تهيه‌كنندگان راهنماي مهندسي، چكيده‌هاي اطلاعاتي و غيره و موسسات اطلاع‌رساني مهندسي آمريكا پيشنهاد نمودند بمنظور پيشبرد مدل مورد نظر با بخش علوم و تكنولوژي DOST (فيليپين) و يونسكو همكاري نمايند. اين پروژه عمدتا توسط EL و بخش علوم تكنولوژي DOST و با استفاده از سهم مختصري از كمك‌هاي يونسكو تامين اعتبار مي‌شود. زماني كه اين مدل اوليه توسعه يابد، نهايتا ديگر كشورها نيز، مي‌توانند مشتركا از خدمات گسترده آسيايي بهر‌ه‌مند شوند.

دستاوردهاي استينفو در سال 95-1994 به شرح ذيل است:
در ادامه به منظور توليد و توسعه محصولات و خدمات قابل فروش اطلاع‌رساني به كليه مصرف كنندگان در سطوح ملي، بين‌المللي و منطقه‌اي، به روز در آوردن سيستماتيك و نگهداري نرم‌افزاري پايگاه داده‌اي بر مبناي اطلاعات حقيقي بعنوان ورودي به سيستم پشتيباني كننده CD-ROM/IDRC حاوي مجموعه‌اي از داده‌ها پيرامون محيط و سلامتي ضروري بنظر مي‌رسد.

حافظه برنامه جهاني:
اجلاس گروه متخصصان منطقه‌اي در دسامبر 1994 در كوالالامپور به سرپرستي و حمايت‌هاي مالي دولت مالزي و كمكهاي مالي بدست آمده از برنامه اشتراك يونسكو برگزار گرديد. در اين اجلاس توصيه شده اعضاي تشكيل دهنده آسيايي / اقيانوسيه‌اي حافظه برنامه جهاني، تعيين شوند و ليستي از پروژه‌هاي منطقه‌اي براي الحاق به ليست جهاني در حال تدوين پيشنهاد گردد.

توسعه همكاري:
در يك مذاكره مستقيم با آژانس توسعه بين‌المللي دانمارك، تنظيم قرارداد پروژه «سازماندهي مجدد كتابخانه ملي‌نپال» و چگونگي همكاري‌هاي لازم در اين زمينه، مورد بررسي قرار گرفت. پيشنهاد پروژه مورد نظر در نوامبر 1994 به تصويب رسيد و از تاريخ 1995 رسما آغاز بكار مي‌نمايد.

توسعه سوادآموزي از طريق پروژه‌هاي آزمايشي «مراكز / جمعي منابع و يادگيري» (CLARC):
هدف از ايجاد «مراكز جمعي منابع و يادگيري» اتخاذ روش است؛ بدين منظور كه گروههاي يادگيرنده، بتوانند از كلاسهاي سوادآموزي بيشترين بهره را ببرند و دروس مربوط را بهتر درك نمايند. پروژه كلاسهاي فشرده سوادآموزي، با اقداماتي جهت تامين معاش افراد شركت كننده، جهت حضور مستمر آنها در كلاسها در لائوس، ويتنام و فيليپين به اجرا درآمده است. هدف، تقويت عوامل ارتباط دهنده موسساتي است كه منابع و تسهيلات موجود ملي و محلي را به اجتماعات روستايي مرتبط مي‌نمايند.
كاربرد مراكز جمعي منابع و يادگيري در قالب پروژه‌هاي ملي در حال حاضر در 9 روستا در فيجي، چندين بخش در ويتنام جنوبي و دو استان مهم در فيليپين در حال اجرا است. مفهوم فوق، اخيرا در پيشبرد پروژه مورد نظر در 19 استان محروم تحت پوشش لايحه اصلاحيه اجتماعي، بكار گرفه شده است. لايحه مزبور توسط رئيس جمهور فيليپين در قانون بودجه عمومي سال 1996 اين كشور منظور شده است.
به ساير كشورهاي ذينفع توصيه شد، بروشورها و موارد مهم اطلاع‌رساني پروژه مورد نظر را مطالعه نمايند و با مقامات مربوط در خصوص كاربرد اين پروژه در كشورهاي خود مذاكره نمايند. همكاري تخصصي جهت تنظيم و اجراي پروژه بنا به درخواست كشورهاي مورد نظر صورت خواهد گرفت.

قطعنامه، برنامه‌هاي آتي استينفو و پيشنهادات
در دهمين اجلاس مشورتي استينفو پس از بحث و بررسي و برخي پيشنهادات اصلاحي، قطعنامه‌اي صادر شد و برنامه استينفو در سالهاي 97-1996 نيزارائه گرديد. نتايج و پيشنهادات اجلاس بقرار زير است:
1) در دهمين اجلاس مشورتي استينفو، به كشورهاي عضو توصيه شد جهت حمايت از كارگاههاي منطقه‌اي تلاش لازم را مبذول دارند و با استينفو همكاري نمايند. از دولتهاي ژاپن، استراليا، نيوزيلند، مالزي و فيليپين نيز درخواست شد جهت شركت در تامين هزينه‌هاي مالي دمين اجلاس استينفو بصورت گروهي يا مجزا حضور يابند. به تايلند، فيليپين و آژانس بين المللي انرژي اتمي توصيه شد به هزينه خود، ناظران و كارشناساني را جهت بررسي و شناسايي ارتباط استينفو با برنامه‌هاي ملي و سازماني اعزام نمايند. از دولتهاي عضو همچنين خواسته شد اقدامات لازم را جهت تامين هزينه استينفو بعمل آورند و همكاريهاي لازم را در اين زمينه بنمايند. از دولتهاي چني و ژاپن نيز بخاطر اعطاي كمكهاي داوطلبانه به استينفو قدرداني شد.
2) شركت كنندگان در استينفو، بايد بيشترين توجه خود را به اطلاع رساني در بين كشورهاي منطقه معطوف دارند. از كتابخانه ملي استراليا بخاطر مشاركت مستمر در پروژه ارسال مدارك مقالات علمي به ساير كشورهاي عضو، با استفاده از كوپن يونسكو قدرداني شد. كتابخانه ملي استراليا، با وجود محدود بودن بودجه پروژه مورد نظر، توافق نمود تا بررسي موثرتر و كاراتر ابزارهاي اطلاع رساني پروژه ارسال مدارك علمي ساير كشورهاي عضو را ادامه دهد. طرح مزبور، كشورهاي عضو را قادر مي سازد تا در داخل منطقه در كسب اطلاعات از كشورهاي خارجي قوي تر عمل نمايند و سيستم‌هاي اطلاع‌راني ملي كشور خود را نيز توسعه بخشند. اين پروژه، با قالب فعلي در 30 ژوئن 1997 به اتمام خواهد رسيد. پس از آن اقدامات و فعاليتهاي انجام شده مورد تجديد نظر قرار خواهد گرفت.
3) استينفو درصدد است با همكاري سيسناپ SISNAP (پروژه بررسي ساختارهاي اطلاع رساني براي سيستم‌ها و شبكه هاي برنامه‌ريزي اطلاع رساني در آسيا و خاورميانه) يك كنفرانس بين‌المللي را در ژاپن برقرار نمايند تا بدين وسيله بتوانند سياستمداران، تصميم‌گيرندگان و ديگر افراد كليدي را از كشورهاي شركت كننده، بهمراه اعطاءكنندگان گرد هم آورند و برنامه هاي مشترك را تعيين و اولويت‌بندي نمايند – برنامه‌هايي كه اجراي آنها مي تواند مبناي منطقه اي داشته باشد.
4) استينفو از دولت ژاپن و يونسكو درخواست نمود، از پروژه سيسناپ حمايت نمايند. همچنين قويا تاكيد شد مرحله ديگري نيز مورد حمايت قرار گيرد تا ساير كشورهاي ذي‌نفع را قادر به شركت در اجلاس نمايد.
5) تنها دو تن از مقامات رابط استينفو فاقد شبكه ارتباطي E.mail هستند. يكي از آنها E.mail را داراست؛ اما شبكه كامل ارتباطي را فاقد است. با توجه به اهميت اين روش ارتباطي، توصيه شد آخرين گزارشهاي مكتوب، بهمراه تائيدنامه‌ها به ACU در گينه نو و مغولستان ارسال شود.
6) توصيه شد هر چه سريعتر يك Homepage مقدماتي از استينفو بر روي شبكه نصب شود (نيوزيلند اين كار را انجام داده است).
7) كليه كشورهاي عضو استينفو، مقالات و خبرنامه‌هاي خود را به دبير خبرنامه استينفو ارسال نمايند (تا هفته دوم فوريه، مي، آگوست و نوامبر هر سال).
8) به استينفو و آژانس بين المللي انرژي اتمي، توصيه شد ارتباطات خود را در سطوح ملي و بين المللي گسترش دهند. ضمنا از واحد همكاري استينفو در هر كشور، درخواست شد با مقامات رابط INIS ملاقات نمايند و در حد امكان با واحدهاي آموزشي نيز همكاري كنند. در ادامه نيز، از يكي از كشورهاي عضو (احتمالا ژاپن) درخواست شد در جلسه آتي آژانس بين المللي انرژي اتمي كه در سال 1996 برگزار خواهد شد شركت نمايند تا زمينه تقويت ارتباطات فراهم شود. ضمنا توافق شد نماينده آژانس بين‌المللي انرژي اتمي با مقامات رابط INIS در ارتباط باشند.
9) توصيه شد ACU از بسته نرم افزاري تبليغاتي اطلاع رساني استينفو با نام «نياز به دانستن» حمايت نمايد. ACU اقدام به ارسال نظريات و كپي بروشورهاي مشابه يا مربوط براي خانم ويكتوريا بارتي لت، STII و فيليپين نموده است تا از آنجا به خانم مرل اپنا، مسؤول پروژه، انتقال يابد (آخرين مهلت: 10 اكتبر 1995).
10) هر يك از اعضاي استينفو طرحهاي منطقه‌اي يا كشوري خود را جهت شركت در برنامه مشترك يونسكو به كميسيون ملي يونسكو در پاريس تسليم نمايند.
11) اصل شركت مستمر كشورها، موسسات و درصورت امكان حضور افراد مورد تاكيد قرار گرفت. در اين اجلاس ضمن اشاره به اثرات مثبت اينگونه حضور مستمر از طرف موسسات و افراد، اظهار شد در اجلاس‌هاي مشورتي موفق همواره اين حضور مستمر وجود داشته است.
12) اصل تداوم تقسيم كار و وظايف جهت ارائه گزارش، كه در دهمين اجلاس مشورتي استينفو و كارگاه / سمينار مربوط بخوبي انجام شد، مورد تاكيد مجدد قرار گرفت.
13) توصيه شد مقامات رابط كشورها، گزارشهاي درخواستي را با فهرست مختصري از آنها بهمراه ساير اطلاعات در خصوص فعاليتهاي استينفو بر روي ديسكت و هارد كپي كمتر از 4 هفته قبل از اجلاس مشورتي به كشور ميزبان تحويل نمايند.
14) پذيرش تقاضاي عضويت ديگر كشورها در استينفو به سبب بودجه بسيار محدود فعلي با مشكل مواجه است. ضروري است جهت در نظر گرفتن تقاضاي عضويت آن كشورها، تعادلي در سطح عضويت در آسيا و خاورميانه بوجود آيد. عليرغم منابع محدود استينفو، توافق شد از فيجي و جمهوري دموكراتيك خلق كره جهت شركت در استينفو دعوت بعمل آيد. همچنين حمايت از يك هسته زير منطقه‌اي در ايران براي آسياي مركزي و افغانستان، بعنوان يك اقدام موقتي مورد تاكيد مجدد قرار گرفت.
15) از نيوزيلند، گينه نو و ايران بخاطر استفاده از كامپيوترهاي NOTEBOOK در طول نشست قدرداني شد. ضمنا به اكثر كشورها توصيه شد، بمنظور تسهيل در امر تهيه و ارائه گزارشهاي سمينار و اجلاس، در يازدهمين اجلاس مشورتي استينفو، كامپيوترهاي NOTEBOOK بهمراه داشته باشند.
16) از اقدام دولت ژاپن بخاطر بررسي امكان ايجاد وجوه سپرده جهت توسعه خدمات و سيستم هاي اطلاع‌رساني در آسيا و خاورميانه قدرداني شد. اينگونه حمايتها، عمدتا برنامه هاي منظم يونسكو را تقويت خواهد نمود، ضمنا موجب تقويت تبادل تخصص‌ها و مهارت‌ها نيز خواهد شد.
17) با توجه به اهميت استراتژيك‌ مسائل چند جانبه‌اي، كه متخصصان كتابداري و اطلاع رساني در پاسخ به تقاضاهاي بخش‌هاي مختلف جامعه در خدمات اطلاع‌رساني، با آن مواجه هستند، كه خود بر توسعه اجتماعي – اقتصادي و فرهنگي كشورها تاثير خواهد داشت، از يونسكو PGI و دولتهاي عضو استينفو، قويا خواسته شد از اجراي طرح كاربردي اتخاذ شده از طرف سمينار حمايت نمايند – بويژه تدارك و بسيج نيروها براي پروژه‌هاي منطقه‌اي و تعليم و تربيت متخصصان اطلاع‌رساني و اقدامات مقدماتي ضروري در سطح كشورهاي عضو.
18) چنانچه كشورها مايل باشند ميزبان دوازدهمين اجلاس مشورتي استينفو گردند، بايد پيشنهادات خود را بصورت مكتوب دريازدهمين اجلاس مشورتي تسليم نمايند.

برنامه‌هاي پيش بيني شده استينفو در سال آتي
مشاور منطقه‌اي پي.جي.آي، اهم برنامه ‌هاي يونسكو / پي.جي.آي را در خلال سالهاي 97-96 بقرار زير اعلام نمود:
- نشان دادن توسعه‌هاي اطلاع رساني با هدف تنظيم سياستها و استراتژيهاي اطلاع رساني
- انجام پروژه هاي آزمايشي بر روي كاربردهاي جديد از جمله آموزش از راه دور، آشنايي با تازه‌ترين يافته‌ها و آموزش بلندمدت.

آموزش و پرورش
- دسترسي به شيوه‌هاي عمومي و مشترك در زمينه آموزش متخصصان اطلاع رساني، ارتباطاتي و انفورماتيك در استفاده از تكنولوژيهاي مدرن
- تلاش جهت برقراري يك شبكه بين المللي در مدارس جهت آموزش هاي اطلاع رساني

حافظه جهاني (ميراث جهاني)
- حفاظت و گسترش دسترسي موثرتر به مجموعه ميراث اسناد نادر و كمياب و در عين حال در معرض خطر،‌لازم به ذكر است كه هيچ تلاش متمركزي جهت نگهداري و حفاظت از اين مجموعه اسناد صورت نگرفته است.
- مدرنيزه كردن سرويسهاي كتابداري و آرشيو با توجه به نقش آنها در توسعه اجتماعي – اقتصادي و نقشي كه در شبكه ها و شاهراههاي اطلاع رساني بعهده دارند. همكاري در اين زمينه احتمالا منجر به توسعه و پيشرفت خواهد شد.
- تسهيلات
- آموزش
- سيستم‌ها
ساير موارد متخذه
1) بسته نرم‌افزاري تبليغاتي «نياز به دانستن» كه در اختيار تصميم‌گيرندگان مورد نقدو بررسي قرار گرفت. موارد مهم بدست آمده از اين بررسي بقرار زير است:
- اهميت اين بسته اطلاع‌رساني، بعنوان عامل افزايش آگاهي و جلب حمايت در بالاترين حد شناخته شد و مورد بررسي قرار گرفت.
- برخي از قسمتهاي بسته نرم افزاري مربوط، بسيار طولاني است كه احتمالا تاثير خود را از دست مي‌دهند.
- در بستة نرم‌افزاري فوق، ساده سازي اطلاعات خلاصه شده و در عين حال جامع و هدفدار، رعايت شده است.
- اين بسته نرم‌افزاري، چگونگي برگزاري استينفو و يونسكو / پي.جي.آي و ساير اطلاعات لازم در ارتباط با اجلاس استينفو را تشريح مي‌نمايد.
- اعضاي استينفو نمونه بروشورها و نشريه هاي «ويكي. بي» و «بارتيلت» را تا اكتبر 1995 بوسيله فاكس يا نامه تا قبل از نهايي شدن بسته‌هاي نرم‌افزاري ارسال نمايند تا بتوان نظريات بيشتري را در خصوص تغييرات و اصلاح بسته‌هاي مورد نظر جمع آوري نمود.
2) اعضاي استينفو فهرست تسهيلات آموزشي و پرورشي فعلي خود را تا پايان اكتبر ارائه نمايند.
جلسه اختتاميه
سمينار منطقه‌اي استراتژي هاي آموزش اطلاع رساني در قرن بيست و يكم و دهمين اجلاس مشوري استينفو طبق برنامه در 24 سپتامبر 1995 خاتمه يافت. سازمان ميزبان، ايستيك، ضمن تبريك به شركت كنندگان، از كليه افرادي كه در برگزاري هر چه بهتر اين اجلاس همكاري نموده بودند تشكر كرد. «از ايران نيز به سبب اهداي نرم‌افزار كاربردي كتابخانه مركز اسناد و اطلاع رساني به شركت كنندگان – كه بر اساس نرم‌افزار CDS/ISIS تهيه شده بود – تشكر و قدرداني گرديد. ضمنا ايران درخواست نمود شركت كنندگان نقطه نظرات خود را در مورد نرم افزار مورد نظر اعلام نمايند.»
خانم دلياتوري جوس، از جانب يونسكو از كشور ميزبان، به سبب حمايتهاي همه جانبه آن از پي.جي. آي و استينفو و از شركت كنندگان، حضار، مقامات، هيئت ايستيك و سازمان ميزبان به سبب همكاري و حضور فعالشان تشكر نمودند.
همچنين از مديريت كاراي خانم ژائو يانگلينگ و فعاليت گزارشگران قدرداني گرديد. در حقيقت، موفقيت استينفو در گرو كار فردي و گروهي و همكاري شركت كنندگان بوده است.
خانم ليندزي ميلن از طرف شركت كنندگان، از مهمان نوازي و فعاليت هاي سازمان ميزبان، دفتر پي.جي.آي، مشاور منطقه‌اي و مقامات منتخب اجلاس مزبور، صميمانه تشكر نمود.