تاریخچه
نیاز به جمعآوری اطلاعات دربارهء مشخصات فردی و تخصصی، محققان و متخصصان، همواره از موضوعات مهم در نظر مدیران امور تحقیقاتی و برنامهریزان کشور بوده است. در این راستا، در سال 55-1354، كارهایی در وزارت فرهنگ و آموزش عالی برای جمعآوری و سازماندهی اطلاعات متخصصان کشور انجام گرفت كه به تهیهء سياههای رايانهای انجاميد. اين سياهه صرفا دارای مشخصات فردی و مدرک تحصیلی افراد بود. فکر ضرورت تدوین چنین اطلاعاتی و تمرکز آن در یک مجموعهء چاپی یا پایگاه اطلاعاتی در برخی نهادها و سازمانها نظیر «نهاد ریاست جمهوری» و «سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران»، مطرح شد و در این میان نهاد ریاست جمهوری موفق به چاپ مجموعه اطلاعات گردآوری شده در چندین مجله شد. در سال 1369 ضرورت ایجاد پایگاه اطلاعاتی رايانهای اطلاعات متخصصان در پژوهشگاه علوم و فناور اطلاعات ايران، مطرح و طرح ایجاد آن تصویب شد. مطالعاتی نيز در زمینهء طراحی و تهیهء پرسشنامه آغاز شد. در سال 1371، پرسشنامه شکل موردنظر متولیان طرح را یافت. برنامهریزی فرستادن پرسشنامه به این صورت بود که در فاز نخست، پرسشنامه فقط برای اعضاء هیئت علمی دانشگاههای تحتپوشش وزارتخانههای فرهنگ و آموزش عالی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمانهایی که در زمینهء امور آموزشی اشتغال داشته و دارای عضو هیئت علمی بودند، ارسال شد. طبق هماهنگی به عملآمده با دانشگاهها و تعیین یک رابط برای تحویل پرسشنامه، دانشگاه مربوط، درمجموع يك هزار و 200 پرسشنامه تحویل دانشگاهها و سازمانها شد. تا اواخر سال 1373، با وجود پیگیریهای مستقیم و مستمر تنها دو هزار و 114 پرسشنامه پرشده، بازگردید. از جمله دلایلی که برای عدم پاسخگویی به پرسشنامهها ذکر شده، میتوان به حجم زیاد پرسشها، در حدود 11 صفحه، سؤالات فردی و خصوصی مکرر و عدم توجیه اهمیت پاسخگویی به پرسشنامه، اشاره كرد.
اولين شمارهء نشريهء «اطلاعات محققان و متخصصان ارشد كشور» در سال 1374 چاپ شد. اين مجموعه شامل يك هزار و 214 ركورد از اطلاعات پايگاه اطلاعات محققان و متخصصان ارشد كشور بود. شمارههای 2 و 3 نيز در سالهای 1375 و 1377 منتشر شد. مجموعهء يادشده دارای چهار فهرست موضوعی، نامها، سازمانها و رشتههای تخصصی است.
اهداف
» شناسایی محققان و متخصصان ارشد کشور از نظر سوابق علمی و تخصصی؛» ایجاد امکان مشاوره متخصصان با یکدیگر در امور تحقیقاتی و حوزههای تخصصی؛» ایجاد امکان بهرهبرداری از توانایی متخصصان و محققان کشور بهصورت فردی و یا تیمی در امور پژوهشی و تحقیقاتی پروژههای ملی؛» ایجاد امکان برآورد نیروی متخصص ارشد کشور و برنامهریزیهای کلان در زمینههای آموزشی.
برونداد پایگاه
» ارائهء اطلاعات از طریق پایگاههای اطلاعاتی؛» انتشار مجموعه اطلاعات در قالب «فصلنامهء اطلاعات محققان و متخصصان ارشد كشور».
» جستجو در پایگاههاي اطلاعاتی