پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران

   


 

پايگاه‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ كشور

 

 

تاريخچه‌ و سوابق‌ :
 از سال‌ 1350 جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ از سوي‌ دبيرخانه‌شوراي‌ پژوهشهاي‌ علمي‌ كشور آغاز گرديد. اطلاعات‌ جمع‌آوري‌ شده‌ در قالب‌ نشريه‌اي‌ كه‌ در هر سال‌ يكبار منتشر مي‌گرديد، با تفكيك‌ موضوعي‌ ، به‌ چاپ‌ مي‌رسيد . اين‌ اقدام‌ تا سال‌ 1355 ، كه‌ اطلاعات‌ مذكور تحت‌ عنوان‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌پژوهشي‌ انتشار يافت‌ ، ادامه‌ پيدا كرد. در سال‌ 1362 جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ ، پس‌ از وقفه‌اي‌ 6 ساله‌ ، آغازگرديد . اين‌ بار دفتر امور پژوهشي‌ وابسته‌ به‌ معاونت‌ پژوهشي‌ وزارت‌ فرهنگ‌ و آموزش‌ عالي‌ ، متولي‌ جمع‌آوري‌ و انتشار اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ گرديد. اين‌ اطلاعات‌ صرفا شامل‌ عنوان‌ و كلياتي‌ از طرحها بود . شيوه‌ انتشار اين‌ مجموعه‌ نيزساليانه‌ بوده‌ و تا سال‌ 1372 منتشرگرديده‌ است‌ . مركز اطلاعات‌ و مدارك‌ علمي‌ با توجه‌ به‌ پيشينه‌ موجود از طرحهاي‌پژوهشي‌ كشور و ضرورتهائي‌ كه‌ در زمينه‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ تفصيلي‌ از طرحها وجود داشت‌ و نيز ضرورت‌ سازماندهي‌اصولي‌ اطلاعات‌ مذكور ، در سال‌ 1368 ، اقدام‌ به‌ تهيه‌ فرم‌ ويژه‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ نمود.
با تهيه‌ دستورالعمل‌ تكميل‌ فرم‌ ، شناسائي‌ و تهيه‌ فهرست‌ مؤسسات‌ ، سازمانها و دانشگاههائي‌ كه‌ داراي‌ طرحهاي‌ تحقيقاتي‌هستند ، جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ آغاز گرديد.
در همين‌ حال‌ مقدمات‌ ورود اطلاعات‌ به‌ پايگاه‌ اطلاعات‌ كامپيوتري‌ فراهم‌ شد . از سال‌ 1368 تا 1372 ، مجموعا12000 ركورد در حوزه هاي‌ كشاورزي‌ ، پزشكي‌ ، علوم‌ پايه‌ ، فني‌ و مهندسي‌ و علوم‌انساني‌ گردآوري‌ شد. در آغاز به‌ دليل‌ متفاوت‌بودن‌ فرم‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ با اشكال‌ ديگر فرمها كه‌ از طريق‌ دفتر امور پژوهشي‌ تهيه‌ شده‌ بود ، نارسائيهائي‌ بروز كرد. درسال‌ 1372 كاربرگه‌ گرد‌آوري‌ اطلاعات‌ مورد تجديدنظر قرار گرفت‌ فيلدها تدقيق‌ شده‌ و بصورت‌ منظم تري‌ با مراكزتحقيقاتي‌ و دانشگاهها ، ارتباط برقرار شد.
اولين‌ بار در سال‌ 1372 ، 569 ركورد از اطلاعات‌ اين‌ پايگاه‌ به‌ عنوان‌ اولين‌ شماره‌ فصلنامه‌ چكيده‌ تازه‌هاي‌ تحقيق‌ دردانشگاهها و مراكز تحقيقاتي‌ ايران‌ منتشر گرديد.همچنين تعداد 10000 ركورد نيز در پنج‌ رشته‌ : كشاورزي‌ ، علوم‌ پزشكي‌ ، علوم‌پايه‌ ، فني‌ و مهندسي‌ و علوم‌ انساني‌ ، بصورت‌ ويژه‌نامه‌ اي در پنج جلد جداگانه‌ ، چاپ‌ و منتشر گرديد.

اهداف‌ :

گردآوري‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ كشور به‌ منظور :

- ايجاد امكان‌ دسترسي‌ سريع‌ محققان‌ ، اساتيد و دانشجويان‌ به‌ نتايج‌ تحقيقات‌ علمي‌ در كشور.

- اطلاع‌رساني‌ در زمينه‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ ، به‌ منظور جلوگيري‌ از دوباره‌كاري‌ كه‌ منجر به‌ اتلاف‌ نيرو و هزينه‌ مي‌گردد ،از طريق‌ ايجاد امكان‌ دسترسي‌ به‌ پايگاه‌ كامپيوتري‌ و نيز انتشار ركوردهاي‌ آن‌ ، بصورت‌ چاپي‌.

- تمركز‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ كشور به‌ منظور ايجاد زمينه‌ مساعد جهت‌ سياستگزاريهاي‌ كلان‌ تحقيقاتي‌در سطح‌ ملي‌ .

 برونداد پايگاه‌ :

-ارائه‌ اطلاعات‌ از طريق پايگاههاي اطلاعاتي:شبكه صبا واينترنت                    http://database.irandoc.ac.ir

- انتشار فصلنامه‌ چكيده‌ تازه‌هاي‌ تحقيق‌ در دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي‌ ايران‌ در حال‌ حاضر در هر شماره‌ از اين‌فصلنامه‌ 1000 ركورد از اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ درج‌ مي‌گردد. از سال 1378 اين رقم به 2000 ركورد در هر شماره رسيد.

پوشش‌ زماني‌ اطلاعات‌ و تعداد ركورد :

پوشش‌ زماني‌ اطلاعات‌ از سال‌ 1350 به‌ بعد است‌ و در حال‌ حاضر بيش از 000/40 ركورد در اين‌ پايگاه‌ ذخيره‌ شده‌ است‌ .پيش‌بيني‌ رشد ساليانه‌ اطلاعات‌ پايگاه‌  8000 ركورد است‌ .

منابع‌ و شيوه‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ :

با تهيه‌ سياهه‌ مشخصات‌ مراكز تحقيقاتي‌ و دانشگاهها كه‌ از طريق‌ منابع‌ ذيل‌ گردآوري‌ مي‌شود :

- مؤسسات‌ پژوهشي‌ كشور(بخش‌ دولتي‌)مركز تحقيقات‌ علمي‌ كشور(انتشار و روز آمدسازي: نامنظم)

- كارنامه‌ پژوهشي‌: معاونت‌ پژوهشي‌ وزارت‌ فرهنگ‌ وآموزش‌ عالي‌ (انتشار و روز آمدسازي: نامنظم)

- راهنماي‌ وزارتخانه‌ها و سازمانها ، مركز اطلاعات‌ و مدارك‌ علمي‌ ايران‌.

- راهنماي‌ واحدهاي‌ توليد كننده‌ اطلاعات‌ در ايران‌ ، مركز اسناد و مدارك‌ علمي‌ ايران‌.

- راهنماي‌ مراكز تحقيقاتي‌ بخش‌ خصوصي‌ ، انجمن‌ مراكز تحقيقاتي‌ ايران‌.

-  راهنماي‌ صنايع‌ سنگين‌ ، وزارت‌ صنايع‌ - انتشارات‌ سروش‌ .

امر گردآوري‌ اطلاعات‌ با ارسال‌ كاربرگه‌ و ارائه‌ توضيحات‌ لازم‌ به‌ نشاني‌ مراكز و دانشگاهها آغاز مي‌شود . مشخصات‌گيرندگان‌ كاربرگه‌ در فايل‌ مربوطه‌ در كامپيوتر درج‌ مي‌گردد . دوره‌ گردآوري‌ اطلاعات‌ بصورت‌ ساليانه‌ است‌ ، بدين‌ معني‌ كه‌در هر سال‌ فقط براي‌ يكبار فرم‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ ارسال‌ مي‌گردد.اقداماتي‌ در دست‌ انجام‌ است‌ كه‌ باارسال‌ يك‌ نسخه‌ از برنامه‌ ورود اطلاعات‌  اين‌ پايگاه‌ جهت‌ مراكز تحقيقاتي‌ و دانشگاهها ، اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌مستقيما وارد سيستم‌ گردد.

در حال‌ حاضربيش از 255 مركز ، سازمان‌ و دانشگاه‌ در زمينه‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ با مركز همكاري‌ مي‌كنند.

آماده‌سازي‌ و گرد ش كار اطلاعات‌ :

كاربرگه‌هاي‌ تكميل‌ شده‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ از طريق‌ واحد تهيه‌ مدارك‌ دريافت‌ و در صورتي‌ كه‌ فاقد نواقص‌ اساسي‌ باشد، دراختيار ويراستار و نمايه‌سازان‌ مسئول‌ در واحد نمايه‌سازي‌ قرار مي‌گيرد. نمايه‌سازان‌ پس‌ از كنترل‌ و اصلاح‌ كليدواژه‌هاي‌ داده‌شده‌ در كاربرگه‌ و يا گزينش‌ اوليه‌ كليدواژه‌ در صورتيكه‌ از سوي‌ مركز يا دانشگاه‌ ذيربط ، كليدواژه‌ انتخاب‌ نشده‌ باشد - وويرايش‌ چكيده‌ها ، كاربرگه‌ها را جهت‌ ورود اطلاعات‌ به‌ پايگاه‌ ، به‌ واحد خدمات‌ ماشيني‌ مركز ارسال‌ مي‌كنند . واحدخدمات‌ ماشيني‌ نيز پس‌ از ورود اطلاعات‌ ، به‌ منظور كنترل‌ صحت‌ اطلاعات‌ وارد شده‌ ، ليست‌هاي‌ چاپي‌ ذيل‌ را در اختيارواحد نمايه‌سازي‌ قرار مي‌دهد :

- متن‌ چكيده‌ها .

- فهرست‌ عناوين‌ اصلي‌ .

- فهرست‌ اسامي‌ اشخاص‌ .

- فهرست‌ اسامي‌ سازمانها .

- فهرست‌ موضوعي .

- فهرست‌ رشته‌هاي‌ تخصصي‌ .

با كنترل‌ فهرست‌هاي‌ چاپي‌ و انجام‌ اصلاحات لازم در واحد نمايه‌سازي‌ ، اطلاعات‌ ورودي‌ دوباره  اصلاح‌ شده‌ و از طريق‌شبكه‌ در اختيار مراجعان‌ قرار مي‌گيرد.

 نمايه‌سازي‌ :

گزينش‌ كليدواژه‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ در وهله‌ اول‌ به‌ عهده‌ مجريان‌ و سازمانهاي‌ متولي‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌گذارده‌ شده‌ است‌ . در صورتيكه‌ كليدواژه‌ گزينش‌ شده‌ باشد ، در واحد نمايه‌سازي‌ ، كنترل‌ و چكيده‌ نيز ويرايش‌ مي‌شود.

شواهد موجود در مورد سازماندهي‌ اطلاعات‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ ، اگر مجريان‌ طرحها كه‌ در واقع‌ متخصصين‌موضوعي‌ هستند ، در تكميل‌ كاربرگه‌ و گزينش‌ كليدواژه‌ها مشاركت‌ داشته‌ باشند ، كليدواژه‌هاي‌ انتخابي‌ مناسب‌ و قابل‌پذيرش‌ است‌ و چكيده‌ها نيز از ساختمان‌ ، جامعيت‌ و گويائي‌ مطلوبي‌ برخوردار است‌ . در حال‌ حاضر حجم‌ اندكي‌ ازتوصيفگرهاي‌ طرحهاي‌ پژوهشي‌ توسط مجريان‌ و يا مراكز و دانشگاههاي‌ ذيربط انتخاب‌ مي‌گردد . لذا كار انتخاب‌ توصيفگرعمدتا در واحد نمايه‌سازي‌ با استناد به‌ منابع‌ زير انجام‌ مي‌پذيرد :

- فهرست‌ الفبائي‌ توصيفگرهاي‌ پذيرفته‌ شده‌ در مركز اسناد و مدارك‌ علمي‌ ايران‌ 1364-1352.

- واژه‌نامه‌هاي‌ تخصصي‌

- اصطلاحنامه فرهنگي (فارسي) – شازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي

- اصطلاحنامه نما

- اصطلاحنامه توسعه فرهنگي

گزينش‌ توصيفگر با استفاده‌ از زبان‌ واحدي‌ صورت‌ نمي‌گيرد ، بلكه‌ بصورت‌ تركيبي‌ از زبانهاي‌ كنترل‌ شده‌ ، طبيعي‌ و آزاد ،استفاده‌ مي‌شود .

دليل‌ اتخاذ چنين‌ رويه‌اي‌ ، نبودن‌ تزاروس‌ (اصطلاحنامه‌ كنترل‌ شده‌) موضوعي به‌ زبان‌ فارسي‌ و نيز محدوديت‌ موجود دراطلاعات‌ كاربرگه‌هاي‌ دريافتي‌ به‌ هنگام‌ استفاده‌ از زبان‌ طبيعي‌ مدرك‌ ، عنوان‌ شده‌ است‌ .با تهيه‌ ارجاعات‌ مورد نياز دركاربرگه‌ و تعيين‌ معادل‌ انگليسي‌ براي‌ توصيفگرها- ازنيمه اول سال 1373-  كارنمايه‌سازي‌ مدرك‌ پايان‌ مي‌پذيرد. منابع‌ گزينش‌ معادل‌ انگليسي‌ نيز فرهنگ‌هاي‌ دوزبانه‌ تخصصي‌ و عمومي‌ هستند. (جستجو در پايگاه)

بازگشت