پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران

   


 

پايگاه‌ اطلاعات‌ گزارشهاي‌ دولتي‌ ايران‌

 

 

تاريخچه‌ و سابقه‌ :

گزارشات‌ و انتشارات‌ دولتي‌ از جمله‌ منابعي‌ بود كه‌ همزمان‌ با تاسيس‌ مركز، در زمينه‌ جمع‌آوري‌ و سازماندهي‌ آنها ، اقدام‌عملي‌ صورت‌ گرفت‌. گزارشهاي‌ دولتي‌ بر اساس‌ تعريف‌ عبارت‌ بود‌ از : مجموعه‌ مداركي‌ كه‌ از سوي‌ سازمانها و مراكز دولتي‌، به‌ دستور و هزينه‌ دولت‌، در باره‌ امور آموزشي‌، توصيفي‌، تاريخي‌، منتشر مي‌شود؛ مانند: اسناد مجلس‌، گزارشها، بيانيه‌هاي‌ حقوقي‌،  گزارشات‌ و انتشارات‌ اداري‌ ، دستنامه‌هاي‌ دولتي‌ ، قوانين‌.

مدارك‌ دريافتي‌ با توجه‌ به‌ كيفيت‌ و محتواي‌ آن‌ پالايش‌ شده‌ و جهت‌ نمايه‌سازي‌ و ذخيره‌ آماده‌ مي‌شد. در آغاز اين‌ نظريه‌وجود داشت‌ كه‌ پايان‌نامه‌ها و مقالات‌ سمينارها نيز در رديف‌ گزارشهاي‌ دولتي‌ ، تحت‌ عنوان‌ كلي‌ پمدارك‌ غيركتابي‌پسازماندهي‌ شود. اين‌ رويه‌ تا سال‌ 1368 ادامه‌ يافت‌. امور نمايه‌سازي‌ و سازماندهي‌ مدارك‌ در آغاز بصورت‌ دستي‌ بود ; درسال‌1354 استفاده‌ از ماشين‌ منگنه‌ در ذخيره‌ و فايل‌ كردن‌ اطلاعات‌ مدارك‌ ، آغاز گرديد و سرعت‌ و كيفيت‌ كار را بهبودبخشيد. در سال‌1357 اولين‌ شماره‌ از نمايه‌نامه‌ مدارك‌ غيركتابي‌ موجود در مركز اسناد و مدارك‌ علميكه‌ شامل‌ ركوردهاي‌1-500 بود ، به‌ چاپ‌ رسيد و تا 6 شماره‌ ، كه‌ آخرين‌ آنها در سال‌ 1368 منتشر شد ، ادامه‌ يافت‌. اين‌ مجموعه‌ چاپ‌ حاوي‌8000 ركورد از مجموعه‌ مدارك‌ غيركتابي‌ مركز اعم‌ از گزارشهاي‌ دولتي‌ و پايان‌نامه‌ها ، بود.

در سال‌1368 كليه‌ اطلاعات‌ مدارك‌ غيركتابي‌ مركز وارد سيستم‌ كامپيوتري‌ شد و از سال‌1372 اطلاعات‌ گزارشهاي‌ دولتي‌در فايلي‌ مستقل‌ از فايل‌ پايان‌ نامه‌ ها  ، ذخيره‌ گرديد. مجموعه‌ مدارك‌ غيركتابي‌ در كتابخانه مركز از طريق‌ شماره‌ بازيابي‌ كه‌هنگام‌ نمايه‌سازي‌ بر روي‌ آنها درج‌ مي‌گردد ، قابل‌ دستيابي‌ است‌ . درعين‌ حال‌ سيستم‌ دوگانه‌ شماره‌گذاري‌ قبل‌ و حال‌ ،موجب‌ پديد آمدن‌ آشفتگي‌ در سازماندهي‌ فيزيكي‌ مستندات‌ مدارك‌ شده‌ است‌.

 

اهداف‌ :

گردآوري‌ ، سازماندهي‌ و ذخيره‌ گزارشهاي‌ دولتي‌ ايران‌ به‌ منظور در دسترس‌ قرار دادن‌ اطلاعات‌ منتشره‌ از سوي‌ سازمانها ومراكز دولتي‌ ايران‌ ، بصورت‌ متمركز.

اين‌ پايگاه‌ امكان‌ مبادله‌ اطلاعات‌ و انتقال‌ تجارب‌ را در زمينه‌هاي‌ مشترك‌ ، بين‌ سازمانها و مراكز دولتي‌ ايجاد نموده‌ ومي‌تواند كميت‌ و كيفيت‌ گزارشهاي‌ دولتي‌ را در سطح‌ كلان‌ ، قابل‌ ارزيابي‌ نمايد. دسترسي‌ به‌ ‌ اطلاعات‌ گزارشهاي‌ دولتي‌بصورت‌ متمركز از پراكندگي‌ اطلاعات‌ و اتلاف‌ وقت‌ پژوهشگران‌ ممانعت‌ به‌ عمل‌ آورده‌ و مي‌تواند در برنامه‌ريزي‌هاي‌ ملي‌ ازاطلاعات‌ آن‌ بهره‌برداري‌ نمود.

برونداد :

- ارائه‌ اطلاعات‌ از طريق پايگاههاي اطلاعاتي:ديسك نوري, شبكه صبا واينترنت

http://database.irandoc.ac.ir

- انتشار فصلنامه‌ گزارشهاي‌ دولتي‌ ايران‌

پوشش‌ زماني‌ و تعداد ركوردها:

مقطع‌ خاصي‌ را نمي‌توان‌ جهت‌ پوشش‌ زماني‌ اين‌ پايگاه‌ ذكر نمود ، چون‌ گزارشهاي‌ دولتي‌ را در هر مقطع‌ زماني‌ كه‌ باشد ،بدون‌ قيد و محدوديت‌ زماني‌ در پايگاه‌ ذخيره‌ مي‌ گردد .  هم‌اكنون‌ تعداد 16000 ركورد در اين‌ پايگاه‌ ذخيره‌ شده‌ است‌ ، اماهمه‌ اين‌ ركوردها متعلق‌ به‌ گزارشات‌ دولتي‌ نيست‌ بلكه‌ شامل‌ پايان‌نامه‌هاي‌ تحصيلي‌ كارشناسي‌ ، كارشناسي‌ ارشد و دكترا نيز هست‌. در حال‌ حاضر مشكلاتي‌ در زمينه‌ تفكيك‌ مدارك‌ آن‌ در پايگاه‌ كامپيوتري‌ وجود دارد كه‌ حل‌ آن‌ و مستقل‌ كردن‌ركوردها از نظر نوع‌ مدرك‌ ، غيرممكن‌ نيست‌.

افزايش‌ اطلاعات‌ اين‌ پايگاه‌ ساليانه‌ در حدود 2000 ركورد است‌.

منابع‌ و شيوه‌ گردآوري‌ اطلاعات‌:

گزارشات‌ دولتي‌ به‌ سه‌ شيوه‌ دريافت‌ مي‌شود :

- خريداري‌ مدارك‌ از طريق‌ بخس تهيه‌ مدارك‌ در مديريت اسناد و اطلاعات

- اهداء نسخه‌ رايگان‌ توسط ناشران‌ دولتي‌ ، سازمانها ، وزارتخانه‌ها.

- دريافت‌ اطلاعات‌ از طريق‌ فرم‌هاي‌ ويژه‌ جمع‌آوري‌ اطلاعات‌. ارسال‌ فرم‌ ، از زمستان‌ 1373 آغاز گرديده‌ است‌ وآنگونه‌ كه‌ فرمهاي‌ عودت‌ داده‌ شده‌ ، نشان‌ مي‌دهد ، جمع‌آوري‌ اطلاعات‌ بدين‌ شيوه‌ ، موفقيت‌ چنداني‌ نداشته‌ است‌ و تاكنون‌اطلاعات‌ فرمها نيز به‌ دليل‌ مشكلاتي‌ كه‌ دارد ، وارد پايگاه‌ نشده‌ است‌.
منبع‌ اصلي‌ تهيه‌ اطلاعات‌ اين‌ پايگاه‌ انتشارات‌ دولتي‌ سازمانها ، مراكز و نهادهاي‌ وابسته‌ به‌ دولت‌ است‌ و مدارك‌ مورد نظر ازطريق‌ ليست‌هاي‌ ناشران‌ انتخاب‌ و تهيه‌ مي‌شود.
بخش‌ اعظم‌ اطلاعات‌ اين‌ پايگاه‌ را در حال‌ حاضر ، ارسال‌ مدارك‌ بصورت‌ رايگان‌ توسط ناشران‌ دولتي‌ ، تامين‌ مي‌نمايد .سيستم‌ خريداري‌ مدرك‌ در صورتي‌ اعمال‌ مي‌شود كه‌ مدارك‌ صرفا جهت‌ فروش‌ عرضه‌ گردد و تنها با پرداخت‌ هزينه‌ بتوان‌ ،آنرا دريافت‌ نمود.
در حقيقت‌ بخش‌ اعظم‌ گزارشات‌ دولتي‌ ، در سطح‌ وسيع‌ و براي‌ عموم‌ منتشر نمي‌شوند. لذا روش‌ خريد مدرك‌ تاكنون‌ تنهايك‌ ابزار كمكي‌ براي‌ پشتيباني‌ از پايگاه‌ بوده‌ است‌. بر اين‌ اساس‌ ، برنامه‌ريزي‌ كنوني‌ مركز براي‌ تامين‌ اطلاعات‌ اين‌ پايگاه‌ ،با تاكيد بر ارتباط هر چه‌ گسترده‌تر با ناشران‌ دولتي‌ ، طراحي‌ شده‌ است‌ . يكي‌ از ابزارهاي‌ اين‌ ارتباط دوجانبه‌ ، انتشار نشريه‌اين‌ پايگاه‌ اطلاعاتي‌ است‌.

آماده‌سازي‌ و گردش‌ اطلاعات‌:

مدارك‌ دريافتي‌ ، پس‌ از درج‌ مشخصات‌ : عنوان‌ ، ناشر ، تاريخ‌ دريافت‌ و شيوه‌ تهيه‌ مدرك‌ ، بر روي‌ فايل‌ گزارشات‌ دولتي‌ ،در بخش تهيه‌ مدارك‌ با درج‌ تاريخ‌ و مهر مركز ، بخش نمايه‌سازي ارسال‌ مي‌گردد.

با انتقال‌ اطلاعات‌ كتابشناختي‌ مدرك‌ بر روي‌ كاربرگه‌ و گزينش‌ توصيفگر ، كاربرگه‌هاي‌ مربوطه‌ جهت‌ ورود اطلاعات‌ به‌سيستم‌ ، به‌ واحد خدمات‌ ماشيني‌ انتقال‌ مي‌يابد. واحد خدمات‌ ماشيني‌ سه‌ نوع‌ ليست‌ چاپي‌ از :

- فهرست‌ موضوعات‌

- نام نويسندگان و مترجمان

- اسامي‌ سازمانها

تهيه‌ و جهت‌ كنترل‌ و يكنواخت‌ سازي‌ به‌ بخش نمايه‌سازي‌ ارسال‌ مي‌نمايد. با انجام‌ اصلاحات‌ برروي‌ ليست‌ها ، و انتقال‌ آن‌به‌ پايگاه‌ ، اطلاعات‌ به‌ شبكه‌ منتقل‌ و به‌ متقاضيان‌ ارائه‌ مي‌گردد.

سازماندهي‌ اطلاعات‌ :

پس‌ از انتقال‌ اطلاعات‌ كتابشناختي‌ مدارك‌ بر روي‌ كاربرگه‌ ، بر اساس‌ زبان‌ طبيعي‌ مدرك‌ ، توصيفگرها از چكيده‌ ، نتيجه‌ و يافهرست‌ مندرجات‌ مدرك‌ استخراج‌ مي‌گردد. براي‌ هر مدرك‌ حداكثر 5 توصيفگر انتخاب‌ مي‌شود. اگر چه‌ گزينش‌ معادل‌انگليسي‌ براي‌ توصيفگرها از سالهاي‌ قبل‌ نيز در اين‌ پايگاه‌ انجام‌ مي‌پذيرفته‌ است‌ ، امااز سال‌ 1373 ، گزينش‌ معادل‌انگليسي‌ براي‌ توصيفگرها الزامي‌ گرديد. ركوردهاي‌ اين‌ پايگاه‌ تاكنون‌ فاقد چكيده‌ بوده‌ است‌. (جستجو در پايگاه)

بازگشت