شماره دوم دوره پنجم

تاريخ انتشار اين مقاله: 5 آذر 1384

قالب PDF  بازگشت  مجله الكترونيكي صفحه اصلي

معرفي آرشيو ملي هندوستان

ترجمه:

مريم پيوسته گر

كارشناس اطلاع رساني پزشكي

مهوش كلهر

دانشجوي كارشناسي ارشد اطلاع رساني

 

ارشيو ملي هند در مارس 1891 در كلكته تاسيس شد و درسال 1911 به دهلي نو انتقال يافت . بعد از 15 سال ساختماني به شكل دايره به وسعت 40 كيلو متر در همين شهر به عنوان آرشيو ملي هند ساخته شد.كه
 مدارك موجود در ان ار سال 1748 به بعد مي باشد كه بطور اتفاقي مداركي قبل ازاين تاريخ هم وجود دارد .
گرد آوري منابع در آرشيوملي  هند
 
ارشيو ملي هند مدارك تاريخي و مدارك خطي و دستنوشته ها را به صورت خريداري يا هديه دريافت كرده است و انها را بر اساس تاريخ سازماندهي مي كند ..
 
انواع مدارك در آرشيو ملي هند
به چهار دسته تقسيم مي شود.
1-مدارك عمومي
2-مدارك شرقي
3-نسخ خطي
4-اوراق خصوصي
اين مدارك به زبانهاي انگليسي وعربي و فارسي و سانسكريت و اردو و مودي كه بر روي كاغذ, برگ درخت خرما, پوست درخت غان , پارشمن, ميكروفيلم, ميكروفيش, سي دي مي باشد .همچنين موضوعات آن شامل فعاليتهاي انجام شده بعد از دوران مغول , قوانين بريتانيا و كمپاني هند شرقي , ظهور و رشد مبارزات آزادي طلبانه در هند وستان مي باشد . اين آرشيو به عنوان يك مخزن ارزشمندي براي جامعه ,سياست ,اقتصاد و فرهنگ هندوستان مي باشد . به علاوه يك مجموعه غني از مدارك خصوصي و بيش از 7500 حلقه ميكروفيلم از كشورهاي مختلف از قبيل كانادا,  آلمان , ميانمار, اسكاتلند,ويلز, امريكا, فرانسه روسيه  در آن موجود مي باشد .


تعداد مدارك موجود در اين ارشيو
1-3875332 تعداد فايل
2-64221 جلد كتاب
3-30110332موضوع كارتوگرافي و نقشه
4-403601 نسخع قراداد هاي مورد موافقت ريئس جمهورهاي هند
5- 1065 عنوان رساله
6-602442 عنوان كتاب خطي ناياب
اهم فعاليتهاي ارشيو
1- حفاظت و مديريت مدارك دولتي و نظم دهي انان مانند مدارك عمومي در سال 1393
2-  فهرست نويسي . نمايه سازي وردره بندي عمومي . سمعي وبصري
3-  پذيرش مدارك از هر منبع خصوصي وحفاظت وآماده سازي منابع مرجع و ساير منابع وابسته به آن
4- سازماندهي و در نظر گرفتن فضاي مناسب با تجهيزات لازم براي حفاظت و دسترسي به مدارك عمومي وخصوصي
5-  تشكيل كلاسهاي آموزشي در سطح حرفه اي و نيمه حرفه اي
6- معرفي آرشيو به عموم ازطريق برگذاري نمايشگاهها و سمينارها و برنامه هاي خاص
7-  آگاهي رساني به عموم درباره  اهميت مجموعه مدارك موجود در موزه آرشيو ملي هند
8-  تعيين خط مشي بودجه براي تهيه و نگه داري كتابها . نسخ خطي ناياب . ميكروفيلم . انتشار سازمانهاي غير دولتي . كتابخانه وموزه


واحد هاي مختلف ارشيوملي هند
1- موزه  2- كامپيوتر 3-خدمات :بخش تحقيقات , كتابخانه , انتسارات , آموزش ,  بودجه ,  وقراردادها و مذاكرات 4-گالري عكس
 

واحد موزه
شامل مدارك مربوط به مقامات كه  به شرح زير مي باشد:
1.مدارك فارسي پاروانا اله خان مربوط به تاريخ 19 اكتبر سال 1352 ميلادي كه قديمي ترين مدرك موجود در آرشيو ملي هند است.
2.فرمان همايوني در 16 دسامبر 1539 ميلادي
3.حكم نور جهان در سال 1625 ميلادي
4.معاهده بين بريتانياي كبير و هلند در تاريخ 17 مارس سال 1824
5.معاهده بين مستعمره انگليس(هند) و سلطان موسكات در 16 ژانويه سال 1865 ميلادي
6.نامه هاي تيپوسلطان در مورد زندگي نامه اش به نواب آركوت
7.پاروانا ايتيبارآل دوله در 22 ژانويه سال 1858
8.سند منتشر شده توسط كمپاني هند شرقي به مهاراجا داليپ سينگ براي توقيف قوانين نمايش كوه نور در 28 مارس سال 1849
9.تقاضاي لرد كورن وايلز براي تاسيس يتيم خانه و ديگر اقدامات رفاهي در كلكته و بنگال
10.تصحيح نسخ فارسي موجود
11.سند ازدواج ميرزا عثمان بيك با اكبر بيگم در تاريخ 18 مارس سال 1886
12.مداركي به زبانهاي مختلف شامل بنگالي  گورموخي  اوريا  فارسي و ماراتي
13.ستايش نامه قاصد غليب از لرد هار دليگ توسط ميرزا اسدله خان غليب
14.طرحهاي پيشنهادي از مسلم بهادر شاه ظفر در رانگون
15.اخذ گواهينامه دلهي كانون ميلز در سال 1889
16.نامه هاي خصوصي از N.WP در هفتم دسامبر 1843 براي صادرات چاي
17.سند وسايل استفاده شده در كارخانه چاي در كامون
18.فهرست تقاضاهاي دريافت شده براي كارخانه چاي سبز
19.لايحه مضرات سيگار بنگالي در سال 1904
20.قوانين قطع درختان در جنگلهاي دولتي
21.معاهده ميان كمپاني هند شرقي و پيشوامدها و رائو و نظام و نواب هير نظام علي در 1ژوئن سال 1790
22.معاهده ميان كمپاني هند شرقي و روابط تجاري موسسه سيام در 20 ژوئن  1826
23.معاهده صلح و اتحاد بين كمپاني هند شرقي و مهاراجا دالات رائو سيند يا ذر 22 نوامبر 1805


مواد نمايشي موزه   
1.نمايشگاه مان گال پندي از وقايع بزرگ سال 1859
2.شجره نامه راني لاكش ميبايي جي هاس
3.صباغي بومي
4.جام جهان نما
5.شاهنامه
6.آيين اكبري فارسي 27 آوريل 1824
7.دستنوشته هاي زبان سانسكريت از آرشيو ملي نپال(بصورت فتوكپي)
8.رزم نامه : ترجمه فارسي از ماهاب هرات در سال 1582
9.ديكشنري به هشت زبان
 
2. بخش اصلي موزه
1.دعاء لانكاكاند از راميان بر روي برگ بامبو (بنگالي)
2.بهاگواگيتا
3.نامه راجي خليفه بن كولين (از مالزي)
4.كالپ سوترا
5.نامه تبريك تاجگذاري نواب حميد علي خان رامپور
6.مهرهاي مهاراجا رانجيت و مهاراجا داليپ سينگ
7.خاطرات و نامه هاي ممهور شده
8.معاهده بين مهاراجا رابخيت سينگ شاه شجاع و كمپاني هند شرقي
9.ماهروت چاكريكا
10.ارتباطات بهورا ممهور به مهرهاي مذهبي


واحد كامپيوتر
اين آرشيو با يك برنامه كامپيوتري و ديجيتالي براي سيستم بازيابي اتوماتيك با كمك نرم افزار شناخته شده اي مانند سيستم مديريت اطلاعات فعاليت خود را آغاز و بخش مدارك الكترونيكي شامل مواد عمومي از سال1859-1748 فعاليتهاي وزارت خارجه از سال 1970-1947 و بيانيه هاي وزارت از سال 1953-1947 شامل مي شود. همين مدارك بصورت online براي محققين –دانشجويان- مراجعه كنندگان- آرشيويستها و كاربران اينترنتي قابل دسترس مي باشد.اين بخش با استفاده از نرم افزار كتابخانه اي به نام "libsys  " دسترسي به كتب كتابخانه را براي استفاده كنندگان و دانشجويان تسهيل كرده است . همچنين طرح شبكه شهري بين كتابخانه وابسته به وزارت فرهنگ را ايجاد كرده است.


واحد خدمات آرشيو  
1- كتابخانه :
قسمت  عمده و اصلي مدارك عمومي . مقالات . مدارك خصوصي ومحرمانه آرشيو ملي هند در كتابخانه آن مي باشد كه اين مدارك دراين قسمت خيلي غني مي باشد و درحال افزايش هستند . تعدادي از آنها از قديمي ترين و ناياب ترين مدارك مي باشند كه در موضوعهاي مختلفي در كنار ساير مدارك قرار گرفته اند .
مدارك موجود در كتابخانه به شرح زير است :
1-  178000 جلد كتاب و گزارش
2-  3299 عنوان انتشارات غير قانوني
3-  400 وزنامه محلي
4-  4225 مدارك و بيانيه هاي دولت هندوستان
5-  1285 جلد از مجموعه دانشگاهي  Fort  william
6-  5590 جلد ازمصوبات مجلس هندوستان  
7-  3560  عنوان ژورنال و نشريه ادواري
8-  1778 عنوان اطلس  
9-  2960 عنوان مدارك منتشر شده به زبانهاي ديگر

2. بخش انتشارات
 آرشيو ملي هند از سال 1942 در ژورنالهاي مختلفي گزارشاتي از اين مركز به منظور آگاهي رساني منتشر كرده است.
در بخش انتشارات آرشيو ملي هند چندين دانشمند عالي رتبه فعاليتهاي زير را منتشر كرده اند:
انتشار 21 جلد از مكاتبات شخصي ويليام هندي ، 51 جلد از مدارك تاريخي هندوستان،  گزينشي از مدارك انگليسي، مدارك آموزشي، اخبارفارسي، دست نوشته هاي اورمي، بولتن تحقيقاتي، مدارك اشعار محرمانه راجي انگليسي، فهرست تو صيفي مدارك شورشي، مدارك تقاضاهاي ملي، فهرست نقشه هاي محيطي هندوستان، تقويم تطبيقي فارسي و جنبه هاي تكنيكي حفاظت و مديريت مدارك كه در آينده منتشر خواهد شد.
انتشار مجموعه 6 جلدي تحت عنوان راهنماي منابع تاريخي آسيايي كه در يونسكو نگهداري مي شود و اطلاعات آرشيو هند را هم در بر مي گيرد. اين واحد مجله اي به نام ژورنال دو سالانه هند منتشر مي كند.
 
3. بخش آموزش
در اين قسمت نحوه مطالعات آرشيوي، مديريت و حفاظت از مدارك و علوم اطلاعاتي و برنامه ريزي ، نحوه بازيابي اطلاعات از كتب، نسخ خطي، موادسمعي و بصري، صحافي مدارك، آموزش داده مي شود و مدارك معتبري به داوطلب داده مي شود.
 
شرايط آموزش 
اين دوره ها براي داوطلبين دولتي، غير دولتي در خارج و داخل هندوستان مي باشد. كه  داوطلبين غير دولتي در هندوستان بايد 50 امتياز از كل آزمون را كسب نمايند تا بتوانند گواهي را دريافت كنند.براي داوطلبين خارجي گواهي صادر شده بايستي به تاييد كميته آموزشي دانشگاه وابسته به اين مركز برسد. سن داوطلبين بايد زير 50 سال باشد.
 
زمان و هزينه آموزش:
زمان آموزش 6 هفته ميباشد كه در سال يكبار برگزار مي شود.
-هزينه شركت در كلاس كپي برداري براي افراد هندي 300 روپيه ، خارجيها 300 دلاروزمان آن ماههاي april-may ,September-october  مي باشد.
-
-هزينه شركت در كلاس مراقبت و محافظت از مدارك براي هنديها 300 روپيه و خارجيها 300 دلار و زمان آن ماههاي july-agust    و November-december مي باشد.
-آزمون اين كلاسها سالي يكبار در ماههاي November_october مي باشد كه هزينه آن براي اساتيد هندي 1200 روپيه و خارجيها 1000 دلار است.
 
 
4. بخش تحقيقات
اين بخش شامل زيراكس- ميكروفيلم- كپي برداري ساده- تعيين بودجه هاي تحقيقاتي مي باشد.
نيمي از تحقيقات دانشمندان از بودجه تعيين شده اين مركز حاصل شده است. دسترسي به مدارك از طريق اتاق تحقيقاتي اين واحد به صورت online است.
اشخاصي كه بخواهند به نتيجه تحقيقات دسترسي پيدا كند بايستي از فرم دستورالعمل راهنماي مركزي آرشيو همراه با تحقيق مورد نظر توجه نمايند.
افراد خارجي اگر بخواهند از نتايج تحقيقات استفاده نمايند نياز به يك معرفي نامه از محل پژوهش دانشگاهي خود دارند . هر دانشمندي بايد نتيجه تحقيقات مرتبط خود را به آرشيو ملي هندوستان تحويل دهد. استفاده از نتايج قوانين مدارك عمومي از سال 1997 آغاز شده است.
 
5. بخش بودجه
تقا ضاي بودجه براي طرحهاي قابل اجرا به منظور حفاظت از نسخ خطي و كتب ناياب مي باشد.
اجراي اين طرحها توسط سازمانهاي غير دولتي و مراكز آموزشي و كتابخانه هاي دولتي و غير دولتي و مراكز مذهبي و مراكز سرمايه داري انجام مي گيرد. %75 اين بودجه توسط دولت و مابقي يعني %25 از طريق كمكهاي مالي بلاعوض تحت عنوان گرنتهاي مالي تامين مي شود. ماكسيمم بودجه براي هر طرح 200 روپيه در سال در نظر گرفته مي شود.
فرم تقاضاي بودجه تحت عنوان طرح حفاظتي از نسخ و كتب ناياب :
1. نام و آدرس كامل سازمان .مدرسه و غيره
2. تاريخ تاسيس و ثبت ملي سازمان در هندوستان
3. تعداد نسخ خطي و زبان و موضوع و دوره متعلق به آن
4. برگه گزارش سه سال آخر نسخ هاي كپي شده
5. بيان جزئيات بودجه سال اخير از ايالات مركزي از منابع ديگر
6. جزئيات پروژه براي صدور مجوز
7. ارزشيابي جزئيات پروژه قابل اجرا و منابع ارزشيابي 5 درصدي از پروژههايي از آ
8. طرح قابل انتظار از منابع ديگر براي اجراي پروژه
9. دستورالعمل هاي آرشيوهاي دولتي براي اجراي طرح  
 
 
ساعات كار آرشيو
ساعت كار مركز آرشيو ملي هند از ساعت 9:30 صبح تا 6 عصر از روزهاي دوشنبه تا جمعه مي باشد .ساعت كار بخش تحقيقات آن از ساعت 9 صبح تا 8 شب ولي در شنبه ها از ساعت 9 صبح تا 5:30 عصر مي باشد. اين بخش در يكشنبه ها و در تعطيلات رسمي تعطيل مي باشد.
 
نحوه تماس با آرشيو:
 
آدرس مدير آرشيو:

 

 janpath-new delhi 110001
 or
tel.no.    
  23383436(director general of archives)
 23389027(deputy director of archives-records)
23073003(asstt.directorofrchives-records) 23073462(research room)
23384797 (public relations cell)
fax no.  00-91-11-23384127
mail: archives@ren02.nic.in
regional office-bhopal
tel no. 0755-2660173
telefax: 0755-2660117

------------------------
record center-jaipur
tel no. 0141-2707499
telefax: 0141-2701815
 --------------------------
record center- bhubaneswar
telefax: 674-2471327
record center-pondicherry
telefax: 0413-2253104
http://www.nationalarchives.nic.in/holdings.html

منبع:

http://www.nationalarchives.nic.in/