مقدمه
به منظور پاسخگويي به بخشي از نيازهاي پژوهشي در زمينه علوم فناوري اطلاعات و ابزار خدمات اطلاع‌رساني علمي و فني ، پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران وابسته به وزارت علوم تحقيقات ، فناوري، كه براساس مصوبه مورخ 25/4/1384 شوراي گسترش آموزش عالي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مبني بر ارتقاي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران به پژوهشگاه شده، طبق قانون اهداف، وظايف و تشكيلات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري (مصوبه 18/5/1383)، مفاد اين اساسنامه، قوانين، ضوابط و مقررات مربوط اداره مي‌شود.
در اين اساسنامه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به اختصار «وزارت» و پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران به اختصار «پژوهشگاه» ناميده مي‌شود

ماده 1ـ اهداف
   
1- توسعه و گسترش پژوهش در زمينه علوم و فناوري اطلاعات
    2- ارائه خدمات اطلاع‌رساني علمي و فني در سطح ملي و بين‌المللي
    3- زمينه سازي مناسب براي ارتقاي فعاليتهاي پژوهشي و خدمات اطلاع‌رساني مرتبط
    4- عمومي سازي كاربرد فناوري اطلاعات علمي و فني

ماده 2ـ وظايف و اختيارات
1- بررسي و شناسايي نيازهاي پژوهشي در زمينه علوم و فناوري اطلاعات
2-
اجراي طرحهاي پژوهشي بنيادي، كاربردي و توسعه‌اي به منظور تحقق اهداف پژوهشگاه
3-گردآوري، سازماندهي، ذخيره، حفاظت، بازيابي، تحليل و اشاعه مدارك و اطلاعات علمي و فني از جمله پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد و رساله‌هاي دكتراي تخصصي دانش آموختگان داخل و دانش‌آموختگان ايراني خارج از كشور، مقاله‌هاي سمينارها و نشريه‌هاي علمي و پژوهشي، طرحهاي پژوهشي، بانك اطلاعاتي محققين و متخصصين و گزارشهاي دولتي و همچنين اطلاعات پشتيباني آنها
4-فراهم آوردن زمينه و امكانات دسترسي به مدارك و اطلاعات علمي و فني در سطح ملي و بين‌المللي
5-تدوين و ترويج ضوابط ملي خدمات اطلاع‌رساني و فناوري اطلاعات
6-فراهم آوردن امكانات لازم و متناسب با فعاليتهاي پژوهشي مرتبط
7-همكاري پژوهشي با دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي داخل و خارج از كشور به منظور ارتقاي كيفيت فعاليتهاي پژوهشي در زمينه علوم و فناوري اطلاعات با رعايت قوانين و مقررات مربوط
8-ارائه خدمات مشاوره‌اي و اطلاعاتي به اشخاص حقيقي و حقوقي براساس نتايج فعاليتهاي علمي و پژوهشي انجام شده در پژوهشگاه
9-انتشار مجله، كتاب، نمايه‌نامه، چكيده‌نامه، آمارنامه، فرهنگنامه و اصطلاحنامه، توليد نرم‌افزار و برنامه‌هاي رايانه‌اي متناسب با اهداف پژوهشگاه طبق ضوابط و مقررات مربوط
10- برگزاري همايشهاي علمي ملي و بين‌المللي و ارائه دستاوردهاي پژوهشي در قالب كارگاههاي آموزشي ملي و بين‌المللي با رعايت ضوابط و مقررات مربوط
11- برگزاري دوره‌هاي تخصصي عالي و تحصيلات تكميلي در چارچوب ضوابط و مقررات آموزش‌عالي، پس از كسب مجوز از مراجع ذي‌صلاح
12-ارتقاي مهارتها، قابليت‌ها، دانش‌ و نگرش نيروي انساني شاغل در حوزه اطلاع‌رساني و فناوري اطلاعات، كاربران اطلاعات علمي و فني، و علاقه‌مندان به اطلاع‌رساني و فناوري اطلاعات از طريق برگزاري دوره‌هاي كوتاه‌مدت با رعايت ضوابط و مقررات مربوط
13-  برنامه‌ريزي، اجراي،  ارزيابي و هماهنگي طرحهاي جامع همكاري بين‌ كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني در سطح ملي، منطقه‌اي و بين‌المللي

ماده3: پژوهشگاه داراي شخصيت حقوقي و استقلال اداري و مالي است و وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري است.

ماده 4:
محل فعاليت پژوهشگاه در تهران است.

ماده 5- اركان

الف ـ هيأت امنا
ب ـ رئيس
ج ـ‌ شوراي پژوهشگاه

ماده 6- تركيب هيأت امنا
1-وزير علوم، تحقيقات و فناوري (رئيس هيأت امنا)
2-رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور يا نماينده وي
3-رئيس پژوهشگاه (دبير هيأت امنا)
4-چهار تا شش تن از شخصيتهاي علمي ـ فرهنگي كشور كه نقش مؤثري در توسعه و پيشرفت پژوهشگاه داشته باشند.

تبصره 1ـ حداقل دو تن  از شخصيتهاي مذكور در بند 4 بايد از اعضاي هيأت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي كشور باشند.
تبصره 2ـ اعضاي مذكور در بند 4 با تأييد و حكم وزير علوم، تحقيقات و فناوري براي مدت چهار سال منصوب مي‌شوند و در يك زمان حداكثر مي‌توانند عضو دو هيأت امناء باشند . انتصاب مجدد آنان بلامانع است و تا زماني كه افراد جديدي به جاي آنان منصوب نشده‌باشند همچنان به وظايف و اختيارات قانوني خود ادامه مي‌دهند.
تبصره 3ـ حداقل دو تن  از شخصيتهاي مذكور در بند 4 بايد از اعضاي هيأت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي، داخل پژوهشگاه باشند

ماده 7ـ وظايف و اختيارات هيأت امنا‌

 

1- تصويب آيين‌نامه داخلي هيأت امنا
2- تصويب نمودار سازماني و تشكيلات پژوهشگاه براساس ضوابط و مقررات مربوط كه پس از تأييد وزير علوم، تحقيقات و فناوري قابل اجرا خواهد بود.
3- تصويب آيين‌نامه‌هاي مالي و معاملاتي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي پژوهشگاه ( از جمله آيين نامه‌هاي سفرهاي علمي، بورسهاي تحصيلي و فرصتهاي مطالعاتي) كه پس از تأييد وزير علوم، تحقيقات و فناوري قابل اجرا خواهد وبود.
4- بررسي و تصويب بودجه ساليانه و تفصيلي پژوهشگاه
5- تصويب حسابها و ترازنامه ساليانه پژوهشگاه
6- تصويب نحوه وصول درآمدهاي اختصاصي و مصرف آن با رعايت ضوابط و مقررات مربوط
7- كوشش براي جلب كمكهاي بخش غير دولتي و عوايد محلي اعم از نقدي، تجهيزاتي و ساختماني، با رعايت ضوابط و مقررات مربوط
8- تصويب ميزان فوق‌العاده‌هاي اعضاي هيأت علمي پژوهشگاه. (در اين بند بخش پيشنهاد به وزارت حذف گرديده است)
9- تعيين نحوه اداره واحدهاي توليدي، خدماتي، كارگاهي و... در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط
10- تعيين ميزان پژوهانه، آموزانه، ترجمانه، نويسانه و نظاير آن با رعايت ضوابط و مقررات مربوط
11- بررسي گزارش عملكرد ساليانه پژوهشگاه كه از طرف رئيس پژوهشگاه ارائه مي‌شود و اظهار نظر نسبت به آن

ماده 8- رئيس
رئيس پژوهشگاه، كه نماينده قانوني پژوهشگاه نزد مراجع حقيقي و حقوقي است، از ميان اعضاي هيأت علمي ترجيحاً شاغل در موسسات پژوهشي با حكم وزير علوم، تحقيقات و فناوري براي مدت چهار سال منصوب مي‌شود. انتصاب مجدد وي بلامانع است و تا زماني كه فرد جديدي به جاي وي منصوب نشده است همچنان به وظايف و اختيارات قانوني خود ادامه مي‌دهد.


ماده 9 – وظايف و اختيارات رئيس

1- برنامه ريزي براي پژوهشگاه، هدايت و اداره امور آن و نظارت بر تحسن اجراي همه فعاليتهاي آن در چارچوب اساسنامه، ضوابط و مقررات مربوط
2- تنظيم نمودار سازماني و تشكيلات پژوهشگاه و پيشنهاد آن به هيأت امنا براي تصويب و طي مراحل قانوني
3- صدور احكام مربوط به استخدام، انتصاب، ترفيع، ارتقا، مأموريت، اخراج و... اعضاي هيأت علمي و كارمندان پژوهشگاه در چارچوب قوانين و مقررات مربط
4- انتخاب و انتصاب معاونان، مشاوران و مسئوولان پژوهشگاه براساس نمودار سازماني و تشكيلات مصوب پژوهشگاه و عزل و آنان
5- امضاي قراردادها، اسناد تعهدا آور، اسناد مالي اداري و مكاتبابت پژوهشگاه در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط
6- افتتاح حسابهاي بانكي مورد نياز و معرفي دارندگان حق امضاي مجاز با رعايت قوانين و مقررات مربوط
7- تنظيم بودجه ساليانه و تفصيلي پژوهشگاه و پيشنهاد آن به هيأت امنا پس از تأييد شوراي پژوهشگاه ، براي تصويب و طي مراحل قانوني
8- تنظيم آيين‌نامه‌هاي مالي و معاملاتي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي پژوهشگاه و همچنين تغيير و اصلاح آنها طبق ضوابط و مقررات مربوط و پيشنهاد آنها به شوراي پژوهشگا براي تأييد و طي مراحل قانوني
9- تنظيم آيين نامه‌هاي سفرهاي علمي، بورسهاي تحصيلي و فرصتهاي مطالعاتي د رچارچوب ضوابط و مقررات مربوط و پيشنهاد آنها به شوراي پژوهشگاه براي تأييد و طي مراحل قانوني
10- ارائه گزارش عملكرد ساليانه پژوهشگاه به شوراي پژوهشگاه و هيأت امنا
11- پيشنهاد تأسيس و انحلال گروههاي پژوهشي ، مراكز پژوهشي و پژوهشكده‌ها به شوراي پژوهشگاه
12- استيفاي منافع و حفظ حقوق پژوهشگاه در مراجع قانوني (اعم از قضايي، اجرايي، اجراي و...) به نمايندگي از پژوهشگاه شخصاً و يا به وسيله وكيل با حق توكيل غير تا يك درجه
13- اجراي مصوبات هيأت امنا و شوراي پژوهشگاه در چاچوب قوانين و مقررات مربوط
14- ارسال صورتجلسات هيأت امناي پژوهشگاه به وزارت
15- تبصره : رئيس پژوهشگاه مي‌تواند بخشي از وظايف و اختيارات اداري و مالي خود را به حفظ مسئووليت خويش و با رعايت ضوابط و مقررات مربوط، به معاونان پژوهگشاه ، رؤساي پژوهشكده‌ها و مراكز پژوهشي تفويض كند.
16- بررسي و تصويب برگزاري دوره‌هاي آموزشي كوتاه مدت، همايش‌ها و بازديدهاي علمي (اين بند از ماده وظايف و اختيارات شوراي پژوهشگاه به اين ماده اضافه شده است.)
17- بررسي و تصويب نيازهاي تجهيزاتي، انتشاراتي، اطلاعاتي و علمي پژوهشگاه و ارائه گزارش سالانه به شوراي پژوهشگاه. (اين بند از ماده وظايف و اختيارات شوراي پژوهشگاه به اين ماده اضافه شده است.)

 

 

ماده 10 ـ تركيب شوراي پژوهشگاه
1- رئيس پژوهشگاه (رئيس شورا)
2- مجموعه معاونين پژوهشگاه
3- رؤساي مراكز پژوهشي و پژوهشكدها
4- دو تا پنج تن از اعضاي هيأت علمي

تبصره 1: معاون پژوهشي پژوهشگاه در شورا سمت دبير شورا را بر عهده دارد.
تبصره 2: حداقل 1تن از اعضا مذكور در بند 4 بايد از ميان پژوهشگران و صاحبنظران داخل پژوهشگاه با معرفي رئيس پژوهشگاه، انتخاب شود.
تبصره 3: حداقل 1تن از اعضا مذكور در بند 4 بايد از ميان پژوهشگران و صاحبنظران خارج از پژوهشگاه با معرفي رئيس پژوهشگاه و تاييد معاون پژوهشي "وزارت" انتخاب شود.
تبصره4: رئيس پژوهشگاه مي‌تواند به صلاحديد شورا، حداكثر 3تن از مديران اجرايي و كليدي پژوهشگاه را به عضويت شورا درآورد.
تبصره 5: اعضاي مذكور در بند 4 با حكم رئيس پژوهشگاه براي مدت چهار سال منصوب مي‌شوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع است.


ماده 11- جلسات شوراي پژوهشگاه

جلسات شوراي پژوهشگاه دست كم هر ماه يكبار و با حضور حداقل دو سوم اعضا، به شرط حضور رئيس شورا،‌رسميت مي‌ِابد و تصميم‌هاي آن با رأي حداقل نصب به علاوه يك كل اعضاي شورا لازم‌الاجراست.
تبصره: اداره جلسات شورا طبق آيين‌نامه داخلي شورا است.

 

ماده 12- وظايف و اختيارات شوراي پژوهشگاه
1- تصويب آيين‌نامه داخلي شورا
2- تعيين خط‌مشي و برنامه‌هاي علمي و پژوهشي پژوهشگاه در چارچوب سياستها و مصوبات وزارت
3- تأييد آيين‌نامه‌هاي مالي و معاملاتي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي پژوهشگاه و پيشنهاد آنها به هيأت امنا
4- تأييد بودجه ساليانه و تفصيلي پژوهشگاه و پيشنهاد آن به هيأت امنا
5- تصويب آيين‌نامه‌ها و شيوه‌نامه‌هاي پژوهشي گروههاي پژوهشي، مراكز پژوهشي و پژوهشكده‌ها
6- بررسي و تصويب طرحهاي پژوهشي پژوهشگاه و نظارت بر كيفيت و حسن اجراي آنها و انجام اقدامات مود نياز در صورت لزوم تجديدنظر و تصويب تغييرات آنها بر اساس سياست‌ها و رويه‌هاي مصوب شوراي پژوهشگاه (اين بخش بند شماره 7 به اين بند اضافه شده است و بند شماره 7 حذف گرديده است.)
7- تعيين داور (يا هيأت داوران) طرحهاي پژوهشي خاتمه يافته كه از سوي معاون پژوهشي پژوهشگاه معرفي مي شوند
8- ارزيابي نتايج فعاليتهاي علمي و پژوهشي پژوهشگاه
9- تأييد پيشنهاد تأسيس و انحلال گروههاي پژوهشي، مراكز پژوهشي و پژوهشكده‌ها به منظور ارسال به «وزارت» براي طي مراحل قانوني (واژه معاونت پژوهشي از اين بند حذف گرديده است)
10- برنامه‌ريزي براي ايجاد و تعميق ارتباط علمي با ساير موسسات و مراكز آموزشي و پژوهشي كشور براي ضوابط و مقررات مربوط
11- تأييد آيين‌نامه‌هاي سفرهاي علمي، بورسهاي تحصيلي و فرصتهاي مطالعاتي در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط (واژه پيشنهاد به هيئت امنا از اين بند حذف گرديده است)
12- سياست‌گذاري برگزاري دوره‌هاي آموزشي کوتاه مدت همايش‌ها و بازديدهاي علمي
13- بررسي و تصويب سفرهاي علمي، بورسهاي تحصيلي و فرصتهاي مطالعاتي اعضاي هيأت علمي پژوهشگاه طبق ضوابط و مقررات مربوط
14- تصويب آيين‌نامه‌هاي تأليف و ترجمه كتاب و مقاله و نحوه انتشار نتايج فعاليتهاي علمي و پژوهشي پژوهشگاه
15- سياست‌گذاري،بررسي و تاييد صلاحيت علمي متقاضيان عضويت در هيأت علمي پژوهشگاه براي معرفي به مراجع ذي صلاح جهت تاييد.
16- انجام ساير اموري كه در چارچوب ضوابط و مقررات از سوي هيأت امنا يا رئيس پژوهشگاه به شورا محول مي‌شود.
توجه: كليه وظايف ذكر شده در اين 16 بند فوق از ديد گروه پيشنهاد دهنده حالت وظايف كلي را دارند.

ماده 13- پژوهشگاه از نظر مالي و معاملاتي تابع آيين‌نامه مالي و معاملاتي است كه به تصويب هيأت امنا و تأييد وزير علوم،‌تحقيقات و فنّاوري رسيده باشد.

ماده 14- نحوه گزينش علمي داوطلبان عضويت هيأت علمي پژوهشگاه طبق آيين‌نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي پژوهشگاه است كه به تصويب هيأت امنا و تأييد وزير علوم، تحقيقات و فنّاوري رسيده باشد.

ماده 15- نحوه گزينش عمومي داوطلبان عضويت هيأت علمي، پژوهشگاه تابع ضوابط و مقررات «وزارت» و ساير مراجع ذيصلاح است.


ماده 16-
فضا، امكانات و تجهيزات پژوهشگاه بايد مطابق با ضوابط «وزارت» باشد.

ماده17- پژوهشگاه تابع تمامي قوانين و مقررات مربوط و ضوابط و آيين‌نامه‌هاي مصوب وزارت و ساير مراجع ذيصلاح است.


ماده 18- منابع مالي

1- اعتبارات بودجه عمومي
2- درآمدهاي اختصاصي مطابق ضوابط و مقررات (در اين بند بخش هاي «حاصل از اجراي طرحهاي پژوهشي، ارائه خدمات مشاوره‌اي، برگزاري كارگاهها و دوره‌هاي آموزشي كوتاه‌مدت و عرضه محصولات علمي (كتاب، مجله، ...)» حذف گرديده است.)
3- كمكهاي دريافتي از وزارتخانه‌ها و دستگاههاي مرتبط
4- هدايا و كمكهاي دريافتي از اشخاص حقيقي و حقوقي

ماده 19- سال مالي پژوهشگاه عبارت است از يك سال شمسي كه از اول فروردين ماه هر سال شروع و به پايان اسفندماه همان سال ختم مي‌شود.


ماده 20- انحلال

پژوهشگاه در موارد زير پس از تصويب شوراي گسترش آموزش عالي وزارت منحل مي‌شود.
1- به پيشنهاد وزير علوم،‌ تحقيقات و فنّاوري
2- در صورت تخلف از مقررات اساسنامه،‌مصوبات و ضوابط وزارت و ساير قوانين و مقررات جاري كشور به تشخيص «وزارت»
 

ماده 21- در صورت اعلام موافقت اوليه شوراي گسترش آموزش عالي «وزارت» با انحلال پژوهشگاه،‌ هيأت تصفيه‌اي مركب از نماينده حقوقي «وزارت» و رئيس يا يكي از معاونان پژوهشگاه تشكيل و با رعايت مقررات قانوني در مدتي كه شورا تعيين مي‌كند امر تصفيه را بر عهده خواهد داشت.


ماده 22- وزارت موظف است:

1- تمامي تعهدات پژوهگشاه را در برابر وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتي،‌ نهادهاي عمومي غير دولتي، بانكها، شهرداريها، ساير اشخاص حقوقي و حقيقي (اعم از اعضاي هيأت علمي وكارمندان) انجام دهد يا با توافق صاحبان حق، تعهدات پژوهشگاه را رأساً بپذيرد.
2- تمامي امتيازات و اموالي را كه از منابع عمومي و دولتي و بانكها و شهرداريها و غيره در اختيار پژوهشگاه قرار گرفته است مسترد كند يا موافقت صاحبان حق را مبني بر واگذاري امتيازات و اموال مذكور به پژوهشگاه ارائه دهد.

ماده 23- پس از احراز اجراي تعهدات مذكور در ماده 22 و حل و فصل امور حقوقي و تصويب نهايي انحلال پژوهشگاه توسط شوراي گسترش آموزش عالي وزارت، تأديه تمامي ديون و اعلام ختم تصفيه توسط هيأت تصفيه،‌باقيمانده دارايي پژوهشگاه به وزارت علوم،‌ تحقيقات و فنّاوري منتقل مي‌شود.
تبصره: هيأت تصفيه موظف است در مورد فوق صورت مجلسي را كه به امضاي همه اعضاي هيأت خواهد رسيد تنظيم و يك نسخه از آن را به وزارت تسليم كند.

ماده 24- مواردي كه در اين اساسنامه پيش‌بيني نشده است تابع ضوابط و مقررات وزارت علوم،‌ تحقيقات و فنّاوري و ساير مراجع ذيربط است.

ماده 25- هرگونه تغيير در مفاد اين اساسنامه با پيشنهاد رئيس پژوهشگاه، تأييد «وزارت» تصويب شوراي گسترش آموزش عالي و ابلاغ وزير علوم، تحقيقات و فنّاوري امكانپذير است. (واژه معاون پژوهشي از اين بند حذف گرديده است.)
 

ماده 26- اين اساسنامه مشتمل بر 26 ماده و 7 تبصره در تاريخ 22/5/1384 به تصويب شوراي گسترش آموزش عالي وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري رسيد و از تاريخ ابلاغ لازم‌الاجرا و جايگزين اساسنامه مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران مصوب 4/9/1370 شوراي گسترش آموزش عالي مي‌شود.

 

آشنايی با پژوهشگاه

تاريخچه <

>  اساسنامه

>  نمودار سازمانی

> گاه شماري رويدادها

روساي پژوهشگاه <

جوايز و تقديرنامه ها <

> گزارش سه دهه فعاليت

> انتشارات

پژوهشكده‌ها  <

> واحدهاي اجرايي

> تصاويري از فعاليتها  

English